Trần Văn Tích – Nhân một trăm ngày talawas blog
07/07/2009 | 6:30 sáng | 9 Comments
Category: Báo chí - Truyền thông
Thẻ: talawas blog
Bài này viết trễ vì vài lý do. Ngại ngần: nội dung khen thì ít, không khen (chứ chẳng dám chê) thì nhiều. Lần khân: gõ-hứng không đủ mạnh nên cứ tự hẹn lần hẹn lữa. Dở ẹt: nói chung bài viết chẳng có gì lạ. Lộn xộn: gặp đâu gõ đó, chẳng có qui tắc, hệ thống nào ráo. Nhưng thôi, cứ viết, tuy rằng ngày 25.06 qua đã khá lâu.
Trên các diễn đàn có mục phản hồi thì độc giả thường bỏ qua mất điểm chính mà thích a thần phù nhảy vô các điểm phụ. Với talawas blog cũng thế. Nhiều độc giả góp ý lơ đãng quên điều chỉnh tiêu điểm. Tuy nhiên cũng chẳng mất mát gì nhiều, ai thấy phe ta đi xa quá thì thôi, không theo nữa là xong.
Có phần đáng tiếc hơn là những luận cứ nhằm đả kích cá nhân thay vì lập luận khoa học, khách quan, xây dựng.
Ngộ nghĩnh hơn là chuyện nói tùm lum nhưng vẫn chẳng nói được rõ. Có một tổ chức nọ ra thông báo ngắn gọn rằng ông kia không phải là kỹ sư. Ông kia phản đối dài dòng, nêu đủ thứ chuyện, viện đủ điều luật, kể đủ chức năng; nhưng vẫn không chịu cho bà con cô bác biết dứt khoát, rõ ràng, gọn gàng mình có phải là kỹ sư thứ thiệt hay không. Và bà con cô bác cũng vui vẻ hào hứng góp chuyện dài dài về đủ thứ chuyện, nhưng chẳng có ai giải được bí mật nhà nghề rằng ông kia là kỹ sư hay không kỹ sư. Gặp tui hả? Giá có hội đoàn nào đó lên cơn bốc đồng, tự dưng giở chứng ra thông cáo nói tui không phải là bác sĩ thì phải biết. Hoặc là tui không thèm trả lời vì thấy nó nói thối quá. Trong số tám mươi triệu đồng bào quốc nội cộng với ba triệu đồng bào hải ngoại, tệ lắm cũng có được vài ba chục người biết chắc chắn tui là bác sĩ. Vậy trả lời làm quái gì? Còn như nếu có gõ-hứng để trả lời thì tui sẽ nói ngắn gọn tui có bằng bác sĩ – hay có laixăng hành nghề – do ai ký đệ trình và ai ký xét duyệt, tại đâu, vào ngày nào, tháng nào, năm nào. Oong poăng, xê tú. Thành ra, trong cái chuyện kỹ sư hay không kỹ sư này có điều gì là lạ, bất thường, do cái cơ chế; nên kẻ ra thông cáo phủ nhận thì viết lách ỡm ờ mà đương sự trong cuộc thì đáp ứng vòng vo. Ghi chú theo đường lối y khoa phòng ngừa: nếu bà con nào thấy ông kỹ sư đã từng dứt khoát, gọn ghẽ, dõng dạc, sáng sủa khẳng định rằng mình chính hiệu kỹ sư thì xin vui lòng chỉ giúp cái ling, cái leo liên hệ.
Tui kể chuyện một công dân Đức tô vẽ tường nhà không hạp nhãn chòm xóm nên bị người ta xúm nhau đi kiện. Toà phán phải sơn phết lại tường. Tui không rõ bị can có chống án hay không. Nhân chuyện này ông Nguyễn Đình Đăng đưa hình ngôi nhà ở quận Kichiyoji. Chủ nhân ngôi nhà sơn phết mặt tường bằng hai màu trắng đỏ trông thiệt đẹp và thiệt sang (theo tui cảm nhận). Láng giềng xứ Phù Tang cũng đi kiện nhưng sở hữu chủ bất động sản thắng kiện. Thiệt đáng mừng, trang trí ngoại thất xuất sắc như thế mà phải bôi xoá thì quả quá chừng phí phạm. Nhưng đáng mừng hơn nữa là kết luận bất thành văn tui rút tỉa ra được: ở Đức hay ở Nhựt, khi trình bày “hoạ phẩm” cho công chúng thưởng ngoạn thì công chúng có thể phản ứng; mà công chúng khi phản ứng như vậy, không bị coi là… đã phủ nhận cộng sản lại nhè hành động như cộng sản.
Ngày 23.06, lúc 8 giờ 28 chiều, tác giả Lê Quốc Trinh nhân tham gia phản hồi bài “Toà án nhân dân TP Hà Nội trả đơn khiếu kiện của Luật sư Cù Huy Hà Vũ” nêu câu hỏi: “Chúng ta phải làm gì trong tình thế này…?”. Rồi ông hứa hẹn: “Tôi xin đề cập giải pháp ở phần sau.” Tui mừng quá sức. Vì rõ ràng là “trong tình thế này” cần có những giải pháp hữu hiệu. Vậy mà chờ mãi chẳng thấy ông Lê trình bày phần sau. (Hoặc giả ông đã trình bày rồi nhưng tui sơ ý không tìm đọc được thì xin ông vui lòng tha lỗi và mong ông cho biết “phần sau” nên tìm đọc ở đâu).
Ông bạn Trần Lâm kể chuyện ông đại uý Scott. Theo ông bạn, chuyện Scott không đáng tin vì do ông Cao Thế Dung đưa ra mà ông này thì “có trí tưởng tượng rất phong phú”. Nhưng dính líu vô ông Scott còn có ông Nguyễn Trân. Không thấy bạn Trần Lâm đưa bằng chứng là ông Nguyễn Trân cũng đồng bệnh với ông Cao Thế Dung. Bạn Trần Lâm còn có vẻ xúc động hơi nhiều khi được biết ông Nguyễn Văn Trung cũng kể lại dật sự Scott vì ông Trung là “một trí thức và khoa bảng hàng đầu của miền Nam”. Nói gì thì nói, ông Trung cũng chỉ là một con người. Ông được nghe hoặc được đọc thì ông kể lại, thuật lại. Có thể chuyện ông đọc, ông nghe là không đúng. Nhưng sao nỡ thất vọng vì ông? Nhà văn Doãn Quốc Sĩ từng lên tiếng khen ngợi quyển Người Việt đáng yêu do ông Vũ Hạnh viết dưới tên một người Ý, theo chủ trương của thành đoàn thành ủy gì đó. Chẳng lẽ vì vậy mà than thở là sao một con người chống cộng mạnh mẽ lại đi khen một tác phẩm ngấm ngầm tuyên truyền cho cộng sản?
Dõi theo chỉ dẫn của ông Trần Lâm, tui được biết ông Minh Võ từng ghi nhận các nhân viên cao cấp chung quanh Tổng thống Ngô Đình Diệm đều toàn là Phật tử. Điều này tui hiểu là ông Minh Võ muốn đập lại phe rêu rao Tổng thống Diệm chỉ trọng dụng người Công giáo. Nhưng lại có lời bàn đi kèm: “Điều mà Minh Võ không cho độc giả biết là việc những người này thường là những kẻ nịnh thần (…)”. Không rõ lời bàn của ai, nhưng tui thấy nó trật đường rầy. Anh nói tui chỉ chơi với dân Công giáo, tui thưa lại bạn bè tui toàn là người bên lương không à. Anh lại chê tui sao không nói là bạn tui chuyên làm chuyện không nên không phải!
Nếu tui hiểu đúng thì mục đích chính của ông bạn Trần Lâm là muốn người đọc thấy rằng phong trào Phật giáo 1963 “là một vận động xã hội bộc phát từ những lý do chính đáng” mà ông bạn đã dày công nghiên cứu thẩm định từ cả chục năm nay và sẽ công bố thành quả trí tuệ của mình vào năm 2013, nhằm kỷ niệm năm mươi năm ngày nhà Ngô sụp đổ. Mấy chữ “nhà Ngô sụp đổ” cũng đủ cho ai đọc Trần Lâm hiểu được thế đứng của tác giả.
Nói đến tác giả thì mọi người đều biết rằng mỗi tác giả có lập trường, đường lối riêng, tuy rằng tác giả nào cũng sẵn sàng thanh minh là mình cố gắng suy tư khách quan. Chỉ mong công trình biên khảo chào đời năm 2013 sẽ mang đủ tính vô tư, công bằng, khoa học, không thiên vị và “hàn lâm” (chữ của ông bạn Trần Lâm); chỉ mong nó sẽ không chứng minh “vận động xã hội bộc phát từ những lý do chính đáng” là một “vận động xã hội bộc phát” theo kiểu “nhân dân khắp nơi đồng lòng hưởng ứng vùng dậy diệt trừ ngụy quân ngụy quyền ác ôn tay sai đế quốc”…
Bình luận
9 Comments (bài “Trần Văn Tích – Nhân một trăm ngày talawas blog”)
Thưa ông Ng. H. Phương, tôi ngại viết thêm nữa e rằng lại làm cái điều mình không thích là lan man mãi dễ đi đến lạc đề. Chỉ xin nói thêm là tôi vì rất “yêu” Talawas (dĩ nhiên là Talawas không cần tôi yêu và yêu tôi). Sở dĩ tôi dùng chữ “cố gắng” là muốn nói lên điều tôi cảm thấy bớt hứng thú khi so sánh thời kỳ Talawas.org. Tôi cũng biết khi qua Blog thì sẽ vừa phong phú nhưng lại vừa bát nháo hơn, lại khó đọc. Nói như ông Tr. v. Tích “bá nhân bá bao tử”, xem Talawas.blog không biết mục nào mình thích như ở bộ cũ, thêm nữa thấy nhiều tác giả trước đây chưa tham gia sau khi Blog đã hơn 100 ngày. Tôi đang “cố gắng” là để hy vọng Ban chủ trương có cách gì để trang web này hay hơn trước. Hy vọng vậy thôi.
Gửi độc giả Em Xinh,
Tôi xin được gửi lời xin lỗi đến Cô/Em(?)Xinh cùng các độc giả nghiêm chỉnh khác của diễn đàn talawas về cái PH (Hoài cổ) có rất nhiều phần offensive và vô bổ của tôi. Tôi còn nhớ ngay khi còn rất thơ ấu, bà nội tôi thường răn các con gái của cụ (cô của tôi) bằng một câu ca dao mà lúc ấy tôi thật không hiểu rõ hết ý nghĩa của nó, cụ bảo:
“Khôn nhà dại chợ thì hơn,
Dại nhà khôn chợ thì… để ra”
tôi quan niệm tham gia vào những trang mạng, nhất là lại ở những phần như Ý Kiến độc giả, Phản hồi… cũng không khác bao nhiêu với chuyện đi chợ, ở đó có những bậc chân nhân cốt cách “thõng tay vào chợ”, có những giang hồ hảo hán… không thiếu một chủng loại nào của nhân sinh, cho nên nhìn lại và được nhắc nhở bởi những độc giả như Em Xinh thì tôi thấy sau khi “xông pha trăm trận” mà chỉ mới bị mắng mỏ như vậy thì quả là còn may mắn lắm và xin được cảm ơn.
Nếu em đếm không lộn thì nhà bác Phùng Tường Vân là người hăng hái có mặt trong đội ngũ phản hồi nhất ở đây đấy ạ. Có phải nhà bác muốn nói là phản hồi của nhà bác thì rất ư là thơm, trong khi các phản hồi khác thì hôi rình không ạ? Nhà bác đánh giá thế nào về chính cái phản hồi vể phản hồi của nhà bác vừa rồi ạ? Nó có “thẩm quyền” không ạ? Em chỉ dám khiêm tốn đề nghị nhà bác xem lại phần lớn các phản hồi của nhà bác (chắc phải đến cả trăm bác ạ) rồi tự đánh giá xem nó đóng góp tích cực hay tiêu cực cho diễn đàn này ạ. Nếu ai cũng chăm lo cho chất lượng phản hồi của mình trước đã chứ đừng vội chê người khác là kém mình thì có khi mọi chuyện đã tốt hơn nhiều rồi đấy nhà bác Phùng ạ.
Bác hathuy,
“Theo” hay “bỏ”
“Bỏ” hay “theo”
Cứ để tự nhiên thôi, không cần cố gắng
Xét cho cùng thì n(ch)àng Talawas
Có bắt ai phải yêu quý mình đâu
Trước nhất xin chúc mừng Talawas 100 ngày. Sau xin góp ý với ông Phùng một chút. Chắc hẳn ông hoài cổ vì có một thời Talawas toàn bậc thức giả uyên thâm, toàn elite (trong đó có đóng góp của ông) và cho rằng Talawas bây giờ à uôm hơn, bớt chững chạc vì rằng giờ đã sinh ra nhiều loài “kỳ hoa dị thảo”. Ông có biết trái đất ta đang sống nhiêu tuổi không, và có bao nhiêu loại sinh thực vật đã từng tồn tại, và biến mất không, mỗi ngày có biết bao nhiêu loại mới được phát hiện không? Những cây nào mà ông chưa từng nhìn thấy thì ông cho là “kỳ hoa dị thảo” phỏng? Ôi, thế thì nhiều lắm, những gì ông biết chỉ là hạt cát trong sa mạc thôi. Vạn thọ không chắc vô duyên, hồng hoa cũng không chắc là chúa hoa. Hoa cứt lợn “hôi rình” ấy, gọi khinh rẻ thì thế, nhưng nó còn có tên khác nữa là hoa ngũ sắc, ngũ vị, cả tên khoa học nữa, mà thôi, cũng chỉ là tên gọi, theo Đông y lại là vị thuốc chữa viêm xoang, dị ứng và cả sưng đau nữa đấy, ông không bị xoang nên khinh nó chứ gì, hay ông chuộng thuốc Tây? Ông uyên thâm về gì thì tôi chưa có điều kiện rõ nhưng về Sinh thái học và Y học ông kém quá.
Xin tặng ông một câu mà tôi mượn mõ của Blaise Pascal: “Con người không thiên thần cũng chẳng thú vật, nhưng tiếc thay, ai muốn hành động như một thiên thần lại đâm ra hành động như thú vật.”
Hoài cổ?
Còn nhớ ở talawas bộ cũ, thỉnh thỏang dưới một bút hiệu khác tôi cũng có đóng góp một vài ý kiến, bây giớ nhớ lại phần Ý kiến ngày ấy thấy nó có một không gian tuy khiêm tốn nhưng rõ ràng là chững chạc, tư cách và nhất là thẩm quyền, bằng từ “thẩm quyền” ý tôi muốn nói hầu hết những người góp ý kiến đều biết rõ điều mình muốn nói, không à uôm, cái hiện tượng đọc không thủng một văn bản giản dị mà đi nói chuyện trên trời dưới biển là không ai quan niệm nổi.
Từ ngày đổi mới, phản hồi thay thế ý kiến, đúng là trăm hoa đua nở, kỳ hoa dị thảo cũng nhiều thêm nhưng cũng còn nhiều thêm hơn nữa, không những đã không được là một bông vạn thọ vô duyên mà lại còn là hoa c. l. hôi rình.
Nếu tôi hiểu đúng thì bạn đọc hathuy kể rằng gần hết bạn bè của hathuy đã (rời) bỏ talawas blog. Trong khi đó tôi nhớ đại khái có bạn khác cho rằng nhiều người có trang web riêng nhưng vẫn thích đưa bài của mình lên talawas, có lẽ vì talawas vốn (cởi) mở.
Bá nhân bá bao tử.
Mong Mutter Courage cứ cố gắng đi tiếp.
Chú thích : Bertolt Brecht có tác phẩm mang đầu đề “Mutter Courage und ihre Kinder” (Mẹ Dũng cảm và các con).
Tôi nghĩ chắc ban biên tập hay chủ trương talawas blog nên xem xét lại nội dung trang web này. Mới mà không hay chi bằng giữ lại cũ. Tôi đang “cố gắng” theo dõi trang web này trong khi bạn bè tôi đã bỏ gần hết.
Xin có 1 góp ý với cụ T. về vấn đề khách quan trong nghiên cứu. Bất cứ nhà nghiên cứu nào cũng có một số tiên niệm hoặc lý do chủ quan khi tìm hiểu về một vấn đề. Nhưng nhà NC đó phải chứng tỏ khả năng của mình bằng cách khách quan hóa kết quả của công trình NC để cho đối phương – ví dụ như ban giám khảo luận án, phê bình gia của các tạp chí chuyên môn – biết được những yếu tố chủ quan đó nhưng không thể nào bắt bẻ được. Nhu cầu KQH này khiến các nhà NC phải đi tìm bằng chứng, lý luận v.v. để làm nền tảng cho các khẳng định của mình, tránh việc phát ngôn vô căn cứ và vô hiệu hóa được phần nào những yếu tố chủ quan mà ai cũng có. Ví dụ điển hình nhất là luận án tiến sĩ quốc gia của Cao Huy Thuần. Ai cũng biết ông CHT là một Phật tử thân Cộng, nhưng trong luận án nói trên ông đã có thể khách quan hóa những nhận định của ông về vai trò của các giáo sĩ (Công giáo) trong chính sách thực dân của Pháp tại VN bằng vô số tài liệu nguyên bản lấy từ văn khố Pháp, nên những đối thủ (VN) của ông chỉ có thể moi lý lịch ông ra để đã kích thay vì tấn công một cách hữu hiệu những khẳng định được khách quan hóa của ông trong luận án đó.
Tôi không ưa ông CHT, nhưng tôi hy vọng năm 2013 sẽ đạt được thành quả hàn lâm mà ông đã được vào cuối thập niên 60 của thế kỷ 20.