Iran, mùa hè xanh (5)
01/07/2009 | 1:00 sáng | 6 Comments
Category: Chính trị - Xã hội, Thế giới
Thẻ: Bầu cử > BBC > Iran > Saudi
Có lẽ nếu nhớ đến Mousavi lịch sử sẽ nhớ đến ông như là một nhà lãnh đạo tuân thủ luật pháp đến chiều, đến khuya, và đến sáng ngày hôm sau. Chẳng hạn, sau khi kêu gọi hãy giả vờ đi mua bán, ông kêu gọi tụ họp vào ngày chủ nhật 28.6 tại đề Hồi Ghoba, vì tụ họp ở đền Hồi thì không ai cấm được và như thế là không vi phạm luật, cũng như thả bong bóng vậy mà, vi phạm luật gì?
Sự im lặng của Mousavi đã khiến phát ngôn nhân chính thức của ông ở nước ngoài, đạo diễn điện ảnh Mosehn Makhmalbaf, không chịu đựng được nữa. Chẳng có chỉ thị để phát ngôn và không biết phải phát ngôn gì với truyền thông hay là quần chúng, nhà phát ngôn này phải quay sang xếp mà phát ngôn. Ngày 27.6, Makhmalbaf đưa lên mạng một video đề nghị và thỉnh cầu Mousavi hãy lên tiếng “Tổng thống Mousavi, chúng tôi đang đợi lệnh! Đừng giữ im lặng nữa, đừng chờ đợi nữa, hãy ra lệnh cho chúng tôi! Đa số dân chúng Iran đã đầu phiếu cho ông và đang xin lệnh; hãy ra lệnh cho chúng tôi xuống đường; hãy ra lệnh cho chúng tôi đình công; hãy ra lệnh cho chúng tôi kháng cự. Nhân dân đang cần lệnh của ông, Tổng thống Mousavi, hãy ra lệnh cho quần chúng!”
Tin đồn là tay chân của ông, thân tín vòng đầu và vòng thứ nhì, hầu hết đã bị bắt giữ hoặc quản thúc nhưng có lẽ Mousavi còn chần chừ vì ông trong đợi vào những thương luợng đôi co ở hậu trường hơn là vào dùng đá để đọ sức trên đường với lại dùi cui của công an. Cuộc biến loạn của thanh niên và sinh viên năm 1999 đã thất bại vì thành phần ôn hòa đứng giữa đã không nghiêng về phía họ. Tính toán của Mousavi là làm sao giữ được sự ủng hộ của thành phần này chứ không phải là phất cờ làm giặc với lại ba thanh niên bịt mặt và đi giày nhãn ngoại Adidas (và made in Vietnam).
Giày nhãn ngoại thì Thanh niên Basiji cũng sắp sửa sắm được nếu nghe một tin khác không được kiểm chứng. Thanh niên nông thôn đưa lên Thủ đô để chống biểu tình được trả công một ngày 200 USD. Một anh hún hớn, tưởng tượng được không, 2.000 đồng! Anh có việc 10 ngày, cỡi xe máy trên phố và tấn công các đám đông tụ tập. Mãi lực tương đương (PPP) tại Iran hơn gấp 4 lần Việt Nam và đây cũng như là trả cho tay u Đồng Tháp 50 USD / ngày (nếu chuyện này có thật), gặp dịp may thì chẳng những được đánh đập và co giãn bắp thịt mà còn có dịp bắn chết người! Có thật, là chính quyền ông Ahmadinejad, hôm 23.6, để vuốt ve giai cấp trung lưu, vừa quyết định tăng lên gấp 2 lương của các bác sĩ.
Ngày 28.6, chính quyền ra lệnh bắt giữ 9 nhân viên Đại sứ quán Anh Quốc. Khi không biết làm gì thì nhìn quanh bao giờ mà chẳng có một thằng Tây. Margh bar UK! Margh bar Intelligence Service! Anh Quốc đối với ta, là xứ sở của công nương Diana, rất hương xa, đi xem đua ngựa thì phụ nữ phải đội nón, ai mà đầu trần thì sẽ bị bắt đúng 5 giờ chiều mỗi ngày phải phạt uống trà. Đối với những quốc gia đã từng và đang nằm trong khu vực ảnh hưởng của họ thì hình ảnh này không được ngồ ngộ mà dịu dàng như vậy. Để cho gần gũi và chia xẻ với chính quyền Iran, ta có thể đồng ý với ông Ahmadinejad là đài BBC đã làm mất Nha Trang hay Đà Nẵng vào năm 1975! Nhưng với Việt Nam ta thì Anh Quốc xa vời, chỉ thỉnh thoảng chõ mồm vào xuyên tạc và làm mất vài thành phố, nhưng thực dân Pháp mới là tiếp tay cho cộng sản thôn tính trọn miền Nam.
Ngày 29.6, mặc dù nghiêm cấm, vẫn có 3.000 người tụ tập ở khu vực đền Ghoba và có xô xát với nhân viên công lực. Điệu này bạn Basiji 200 USD/ngày sẽ không về quê ngay mà có thể ở lại Tehran thêm một thời gian nữa. Ứng viên về chót, ông Karoubi xuất hiện xuống đường , có thêm vài lãnh đạo tinh thần khác cũng có mặt, một vị cho biết ông Mousavi bị kẹt xe không đến được nên chỉ gọi điện phát biểu ủng hộ! Mousavi, như rất nhiều người ở Tehran, không tránh đuợc nạn tắc đường; và như rất nhiều người, ông cũng có điện thoại di động.
Dù chỉ là vai phụ với dưới 1% phiếu, ông Karoubi có vẻ sốt sắng hơn tài tử chánh Mousavi rất nhiều. Ông đã hận nhà cầm quyền từ 2005, khi ông về ba sau Ahmadinejad có chút xíu và vì thế bị loại khỏi vòng bầu cử nhì. Karoubi cho là 4 năm về trước ông đã bị cướp phiếu, tuy là không trắng trợn như là lần này. Ông từng làm Chủ tịch Quốc hội hai nhiệm kỳ, đứng đầu một đảng lớn (trong 212 số đảng được hoạt động chính thức), theo đảng này là có đến 400.000 đảng viên mà số phiếu của ông chỉ có 330.000! Giáo sĩ này ngày càng quyết liệt, đòi dẹp công an đạo đức và cải thiện nữ quyền, khi nào có dịp lại không quên nhắc Ahmadinejad là Holocaust (tận diệt người Do bởi Đức Quốc xã) có thật đấy.
Chủ nhật cũng thấy Rafsanjani lần đầu lên tiếng, khéo léo khen Lãnh đạo Tối cao Khamenei để trả lễ. Hai ông này vừa vờn nhau vừa vái, chưa thấy ai ra chiêu. Khamenei có vẻ nguôi giận, không đòi xử tội chết các phần tử gây rối nữa mà gọi họ âu yếm là tuổi trẻ bồng bột bị ngoại bang lợi dụng. Từ xem trong âu yếm này đến chiều lả lơi chắc cũng còn xa vì trái tim của ông đã dành cho Vệ binh Cách mạng. Tổ chức này hình như đã trở thành kiêu binh trong phủ Chúa, chẳng hiểu là họ nghe Khamenei hay là ông phải nghe họ.
Truyền thông Tây phương có cho đây là một chế độ thần quyền tăm tối thì đúng vậy nhưng nếu so với đồng minh ưa chuộng của Hoa Kỳ là Saudi thì Iran là Hoa hậu Dân chủ và là Siêu mẫu Tự do. Tại Saudi, “bầu cử” là một hội đồng hoàng tộc giới hạn (các con và cháu của vương lập quốc Ibn Saud) chọn một trong ba Thái tử được nhà vua chỉ định! Và đây chỉ mới có phóng khoáng như thế từ 2006! Phụ nữ Saudi chẳng hiểu tứ đức thì đến đâu nhưng tam tòng là bắt buộc, theo nghĩa đen như là áo choàng abbaya chứ không phải nghĩa bóng. Đa thê ở Saudi thì vô tư, đàn bà không được lái xe trong khi phụ nữ Iran được bỏ phiếu, được ứng cử, có bà Đại biểu Quốc hội đòi ra Tổng thống, có bà luật gia được trao Nobel Hòa bình (tuy không có bà nào được ra đường xõa tóc). Về sáng tạo và nghệ thuật, giới hạn thế nào thì điện ảnh Iran vẫn ở tầm thế giới trong khi tháng 6 này tại Saudi vừa mới có buổi chiếu phim đầu tiên ở một nhà văn hóa (làm gì mà có rạp hát)! Còn trên truyền hình, vẫn cấm phim truyện. Ngay cả ảnh phụ nữ cũng cấm luôn, trên thuốc gội đầu, trên mỹ phẩm, trên mì ăn liền, có ảnh phụ nữ là phải bôi đen, trên hộp sữa đặc có đường, trên phó mát (tôi xin lỗi, trên sữa đặc có đường và phó mát là do tôi xuyên tạc và bôi bác vì làm gì có hình phụ nữ, chỉ có một là ông Thọ hai là con bò cười).
So với Iran thì trời vực, thì Thiên đàng Địa ngục, vậy mà có bao giờ nghe nói đến phải ủng hộ dân chủ ở Saudi? Hay là UAE, Barhain, Kuwait, Qatar, Yemen, Morocco, Oman, Jordan, Ai Cập? Hoa Kỳ đã có sẵn căn cứ quân sự trong khu vực, Pháp mới vừa thiết lập căn cứ quân sự ở Abu Dhabi, để reo rắc dân chủ thì cũng tiện. Ba mươi năm về trước, có chính quyền Tây phương nào đòi dân chủ cho Iran dưới chế độ của ông Shah?
Ủy ban Bảo vệ tức cơ quan tư pháp tối cao của Iran đã kiểm xong 10% phiếu và chính thức tái xác định kết quả là đúng đắn. Việc kiểm lại phiếu này rất vui, có chỗ Ủy ban tìm ra nhiều phiếu cho ông Ahmadinejad hơn là được công bố, tức là nếu đếm lại hết thì biết đâu ông này có khi lại được đến 70% không chừng. Ứng viên Rezai kêu nài là có 150 đơn vị công bố một số phiếu nhiều hơn là số cử tri thì Ủy ban chữa ông ngay. Chỉ có 70 đơn vị ở trong trường hợp này thôi và thế nào thì chuyện nhỏ nhằm nhò, 3 triệu phiếu thừa 3 triệu phiếu gian này cũng không thay đổi được kết quả là cách biệt 11 triệu phiếu!
Giờ banh ở bên sân Mousavi. Ông này thì vẫn có điện thoại di động và vẫn có trang Facebook nhưng chưa thấy ông post comment. Nếu buông tay vào lúc này thì quần chúng sẽ thất vọng, nhưng tiếp tục tuân thủ luật lệ kiểu thả bong bóng thì ông vẫn có thể hoạt động trong khuôn khổ dù có thắt chặt lại của Cộng hòa Hồi giáo. Về tầm lâu tầm dài, phe đổi mới có thể, OK thì Ahmadinejad chuyện đã rồi nhưng phải xem lại Lãnh đạo Tối cao, trao chức này cho một ủy ban ba người chẳng hạn, trong đó vẫn có chân Khamenei. Như vậy, phe đổi mới sẽ từ trên đầu ông Ahmadinejad mà ảnh hưởng xuống đến chính sách. Đối với các nhà chính trị này, đây mới là thượng sách.
Còn ảnh hưởng từ dưới lên thì làm sao mà biết được, quần chúng có ngày dám hất cẳng cả bọn mình!
Bình luận
6 Comments (bài “Iran, mùa hè xanh (5)”)
Cảm ơn anh Đỗ Kh. đã cung cấp một số thông tin thú vị. Tôi cũng đồng ý là ông Ahmadinejad, mặc dù có điểm này điểm kia bị chê trách (mà ai là không có?), nhưng phải thừa nhận là một lãnh tụ có bản lĩnh, như Tổng thống Ai cập Gamal Abdel Nasser trong thập niên bảy mươi; hơn rất nhiều vị lãnh đạo các quốc gia khác.
@GiaNam: Một bút ký hay là một phóng sự, trong đó chứa đựng những tâm sự, suy nghĩ, trăn trở của nhà văn khác xa với những bản tin, tường thuật vô hồn của một chương trình thời sự. Nhà
văn không hô khẩu hiệu hay phát biểu chính kiến một cách khô cứng, sáo rỗng. Nhưng qua tác phẩm, người đọc có thể phần nào cảm nhận được tâm sự của tác giả. Tất nhiên, người đọc có quyền thích hay không thích, nhưng anh không nên đòi hỏi nhà văn phải phát biểu chính kiến giống anh hoặc hộ cho anh.
Thưa bạn Thanh,
The Economist đã thử làm 1 bảng xếp hạng về Dân chủ, dĩ nhiên là có nhiều điều để bàn cãi http://en.wikipedia.org/wiki/Democracy_Index .
Để so sánh, có thể nói VN cũng có 1 Hội đồng Hoàng tộc như Saudi, khi đến dịp thì chọn một trong những thái bảo đã được chỉ định. Nhưng nếu ở Saudi một nửa dân chúng không có đến lý lịch độc lập mà chỉ là con gái ông X, vợ ông Y hay là mẹ của ông Z thì khỏi nói đến dân chủ.
Về tự do, Saudi tháng 8.06 mới có phép được chụp ảnh ngoài phố http://www.ordoesitexplode.com/me/2006/08/freedom_to_phot.html , và xin nhắc lại, tháng 6.09 có được buổi chiếu phim đầu tiên http://www.saudigazette.com.sa/index.cfm?method=home.regcon&contentID=2008121624364 . Buổi trình diễn kịch đầu tiên là tháng 3.09 http://mediaoriente.com/2009/03/28/first-theatre-play-hold-yesterday-in-saudi-arabia-after-50-years/ , thế này thì chẳng mấy chốc mà đạo đức suy đồi.
Ở trên, tôi lại lỡ dám viết là Saudi “(làm gì có rạp hát)”. Không những Saudi có dầu hỏa mà còn có rạp hát từ 2005! Tuy nhiên rạp này chỉ chiếu phim hoạt hình cho trẻ em và phụ nữ và cấm đàn ông.
Phần so sánh với Iran, ông Ahmadinejad sinh nhầm tại 1 quốc gia có người dân vô ơn và bạc bẽo. Một lãnh tụ học thức mà bình dân, trong sạch đến độ bần hàn, để ý đến quần chúng nông thôn và lao động, suy tôn các giá trị dân tộc truyền thống, ca tụng chủ nghĩa quốc gia và hễ phát biểu thì săn tay áo đả đảo… Trung Quốc, thì ở nước ta đã được tạc tượng và thờ sống chứ chẳng cần phải cướp phiếu của ai.
Tôi đang rất chăm chú đọc và chờ đón các bài viết tiếp theo về Iran của Đỗ Kh.!
Ông Đỗ Kh. viết rất dài, rất miên man mà đôi khi tôi không hiểu được ý ông là gì, là như thế nào.
Ông Đỗ Kh. muốn làm vai trò một phóng viên tường thuật tình hình Iran? Không cần thiết, vì người ta có thể theo dõi tin tức Iran trên các hãng thông tin quốc tế.
Thỉnh thoảng ông Đỗ Kh. lại thêm thắt vào những chi tiết rất thừa như “Margh bar Intelligence Service! Anh Quốc đối với ta, là xứ sở của công nương Diana, rất hương xa, đi xem đua ngựa thì phụ nữ phải đội nón, ai mà đầu trần thì sẽ bị bắt đúng 5 giờ chiều mỗi ngày phải phạt uống trà” làm dài vô ích thêm 1 bài viết đã quá dài.
Ông lại thỉnh thoảng châm chọt như so sánh hai xã hội Iran và Saudi Arabia. Một sự so sánh đúng. Nhưng đi lạc đề trong một bài viết về tình hình Iran hện tại . Nhưng có lẽ Đỗ Kh. dùng đoạn đó để rồi thêm vào đoạn sau: “So với Iran thì trời vực, thì Thiên đàng Địa ngục,…” Chủ yếu là để mỉa mai các thế lực Tây phương phê phán Iran nhưng làm ngơ cho các chế độ “độc tài” khác như Saudi, Kuwait. Đồng ý hay không thì tùy suy nghĩ, nhận xét của từng người. Nhưng mỉa mai như vậy thì hoặc là ấu trĩ về chính trị, hoặc là cynical với hệ thống dân chủ Tây phương mà ông đang sống và hưởng thụ trong đó.
Rồi ông lại miên man những chuyện khác ở Iran. Với những dự đoán không có căn cứ mấy.
Rốt cuộc rồi tôi cũng không hiểu ý đồ của ông Đỗ Kh là thế nào. Đọc 5 bài (không chừng còn bài 6, 7,…) dài tổng cộng khoảng 15 trang A4 mà không hiểu nổi lập trường của tác giả thì thật phí thời giờ!
Thưa anh Đỗ Kh.,
Trong bài anh có viết Iran so với Arab Saudi là hoa hậu dân chủ, siêu mẫu tự do.
Nếu bây giờ các vị lãnh đạo VN ta muốn tổ chức một cuộc thi hoa hậu dân chủ, siêu mẫu tự do mà để chắc chắn giành giải quán quân, để cho đám “tư bản giãy chết” hết đường chê trách, thì anh- người đi nhiều, biết rộng- nên tư vấn cho các vị mời những “người đẹp” nào tham gia cuộc tỷ thí này?
Tại đây bạn có thể xem một chuỗi hình về một Tehran thường nhật, “Vẻ đẹp tiềm ẩn” và không có hơi cay (2 trang):
http://www.mightierthan.com/2009/06/a-view-apart-1/
Hoặc ở đây dưới mắt khách du lịch và không có dùi cui:
http://www.skyscrapercity.com/showthread.php?t=351718