Khalil Gibran – Đang chết dân tộc tôi
23/06/2009 | 11:00 chiều | Chức năng bình luận bị tắt ở Khalil Gibran – Đang chết dân tộc tôi
Category: Sáng tác
Thẻ: Dân tộc > Khalil Gibran
(Viết nơi lưu đày, trong thời có nạn đói ở Syria)
Nguyễn Ước dịch
Ðệ nhất Thế chiến
Dân tộc tôi đang qua đời, và tôi vẫn sống,
Thương khóc trong cảnh quạnh hiu…
Bạn bè tôi đang chết, và so với
Những cái chết đó, cuộc lưu vong của tôi
Chỉ như một tai họa.
Trên quê hương tôi, gò với đống chìm nghỉm
Trong nước mắt và máu, vì dân tộc tôi
Cùng người tôi yêu dấu đang qua đời,
Trong khi nơi xứ sở này, tôi vẫn
Sống như mọi ngày, và dân chúng quanh tôi
Cùng người tôi yêu dấu đang vui hưởng
Cuộc đời với những hào phóng
Của cuộc đời. Các ngọn đồi ở đây
Vẫn tiếp nhận ân sủng và
Tràn ngập ánh nắng mặt trời.
Dân tộc tôi đang chết đói, và kẻ nào
Không hiu hắt vì đói thì bị
Tàn sát bằng gươm; và tôi đang
Ở đây, nơi miền đất xa xôi này, đi lang thang
Giữa dân chúng hoan hỉ, những kẻ ngủ
chăn ấm giường êm, cười
Với tháng ngày và được tháng ngày cười lại.
Dân tộc tôi đang chết một
Cái chết đớn đau hổ thẹn,
Ở nơi này tôi sống trong dư dật và
Hòa bình…Thảm kịch này sâu xa, trình qua
Diễn lại trên sân khấu lòng tôi, và chỉ có
Vài kẻ quan tâm chứng kiến vở tuồng,
Vì dân tộc tôi như chim
Gãy cánh, bị bầy đàn bỏ lại đằng sau.
Nếu tôi đói và sống giữa dân tộc mình
Ðang chết đói, và nếu tôi bị ngược đãi
Giữa đồng bào mình đang bị áp bức,
Gánh nặng tháng ngày tối tăm này sẽ
Nhẹ nhàng hơn trong các giấc mơ vật vã
Của tôi, và đêm đen đủi sẽ bớt mịt mùng hơn
Trước đôi mắt lỏm, trái tim kêu khóc và
Linh hồn thương tích của tôi. Vì kẻ
Chung chia nỗi thống khổ và cơn hấp hối
Với dân tộc y, sẽ cảm thấy
Lòng cực kỳ khuây khỏa, cái
Chỉ được tạo ra bởi đau đớn trong
Hy sinh. Và y sẽ được thanh thản khi
chết vô tội với đồng bào vô tội của mình.
Nhưng tôi không sống trong cơn đói
Với dân tộc bị áp bức của tôi, những kẻ
Ðang đi trong đám rước của tử thần
Tiến tới cái chết tuẫn đạo… Tôi ở
Bên này biển, sống trong bóng mát yên tĩnh, và
Trong ánh nắng hòa bình… Tôi ở nơi cách rất xa
Ðấu trường xót xa khốn cùng ấy, có
Làm gì cũng không thể hãnh diện, kể cả
Những giọt nước mắt của mình. Ðứa con lưu vong
Có thể làm gì cho dân tộc đang chết đói của y và
Có giá trị gì không cơn thương khóc của
Một thi sĩ vắng mặt.
Nếu tôi là nhánh lúa trên đất
Quê hương, một em bé đang đói có thể
Lượm, để bằng các hạt của tôi, cất bàn tay
Thần chết ra khỏi linh hồn nó. Nếu tôi là
Trái cây chín trong vườn quê hương, một phụ nữ
Ðang đói sẽ hái để kéo dài sự sống. Nếu tôi là
Chim bay giữa trời quê hương, một đồng bào
Ðang đói sẽ bắt, để bằng xác thịt của tôi, xua khỏi
Thân thể người anh em ấy hình bóng
Nấm mộ. Nhưng hỡi ơi! Tôi không là nhánh lúa mọc
Trên cánh đồng Syria, cũng không là trái cây chín
Trong vườn tược Li-băng; tai ương này và thảm họa
Câm lặng này khiến linh hồn tôi cảm thấy
Nhục nhã trước các bóng ma của đêm…
Bi kịch đau đớn này siết lấy lưỡi tôi,
Trói hai cánh tay tôi, ngăn trở sức mạnh,
Ý chí và hành động của tôi. Lời nguyền rủa này
Làm trán tôi cháy bỏng trước Thượng đế và con người.
Và người ta luôn luôn nói với tôi
Rằng “Tai họa của quê hương ngươi đơn giản
Chỉ là thảm họa của trần gian; máu và nước mắt
Ðang chảy của dân tộc ngươi chẳng là gì cả
So với những dòng sông máu và nước mắt đang
Tuôn ra từng ngày từng đêm trong các
Thung lũng và trên các cánh đồng thế giới…”
Vâng, nhưng cái chết của dân tộc tôi là
Bản án thầm lặng, một tội ác
Ðược thai nghén trong đầu những
Con rắn vô hình… một bi kịch không lời và
Không hoạt cảnh… Và nếu trước đó, người dân tôi
Tấn công lũ chuyên quyền và lũ áp bức rồi
Chết như những kẻ nổi loạn, tôi sẽ nói, “Chết cho tự do
Cao thượng hơn sống trong bóng tối phục tùng
Nhu nhược, vì kẻ sẵn lòng ôm lấy cái chết với
Thanh gươm Chân lý nắm trong tay sẽ
Trở thành bất diệt với sự Hằng cửu của
Chân lý, vì Sự sống không mạnh bằng Cái chết và
Cái chết không mạnh bằng Chân lý.”
Nếu quê hương tôi tham gia cuộc chiến
Của mọi quốc gia và chết trên
Trận địa, tôi sẽ nói rằng
Bão tố cuồng nộ, với hết sức mạnh của nó, đã
Càn quét những chiếc lá xanh, và cái chết
Khốc liệt dưới vòm bão
Cao thượng hơn cơn lụi tàn chầm chậm trong
Cánh tay lão suy. Nhưng đã không có
Cuộc giải cứu nào khỏi các móng vuốt
Ðang siết chặt… Người dân tôi rơi rụng và
Khóc lóc với các thiên thần đang khóc.
Nếu động đất xé quê hương tôi
Thành từng mảnh, và mặt đất
Nuốt gọn người dân tôi xuống đáy
Ðịa cầu, tôi sẽ nói, “Ý chí của
Sức mạnh thiêng liêng đã đưa ra
Một qui luật lớn lao và khó hiểu, và
Thật hoàn toàn điên rồ nếu chúng ta, lũ người
Mỏng manh, ra sức thăm dò các
Bí mật thẳm sâu…”
Nhưng người dân tôi không chết như những kẻ nổi loạn,
Cũng không bị giết trên chiến trường,
Cũng không có trận động đất nào
Làm vỡ nát đất nước tôi và nuốt gọn họ. Chỉ
Thần chết là kẻ độc nhất giải cứu họ và
Nạn đói là bổng lộc duy nhất của họ.
Dân tôi chết trên cây thập tự… Chết
Trong khi chìa tay về hai hướng Ðông Tây,
Trong khi hai mắt kéo màng nhìn chằm chặp
Trời đêm mịt mùng… Thầm lặng, họ chết
Vì loài người khép kín đôi tai trước tiếng họ thét. Họ chết
Vì không đánh bạn với kẻ thù. Họ chết
Vì yêu thương người bên cạnh. Họ chết
Vì đã tin tưởng toàn thể loài người. Họ chết
Vì không áp bức những kẻ áp bức. Họ chết
Vì họ là đóa hoa bị nghiền nát chứ không là
bàn chân giẫm nát. Họ chết
Vì họ là người tạo dựng hòa bình. Họ lụi tàn
trong cơn đói trên miền đất giàu sữa và mật ong. Họ chết
Vì những quái vật của hỏa ngục trỗi dậy,
phá tan hoang mọi thứ mọc trên cánh đồng và
Ăn ngấu nghiến đồ dự phòng cuối cùng
Trong thúng của họ… Họ chết
Vì bầy rắn độc và lũ con trai của bầy rắn độc
Cùng phun nọc độc vào không gian có các
Cây đa thiêng liêng và
Hoa hồng với hoa lài đang thở
mùi hương của chúng.
Dân Li-băng của tôi và dân Syria của các bạn,
Ðang chết… Liệu có thể làm gì cho
Người hấp hối? Những thương khóc của chúng ta
Sẽ không làm nguôi cơn đói, và
Những giọt nước mắt của chúng ta sẽ không
Làm dịu cơn khát, chúng ta có thể làm gì
Ðể cứu họ thoát móng vuốt sắt thép của cơn đói?
Hỡi người anh em của tôi, lòng tử tế buộc
Bạn phải tự hiến một phần đời cho
Bất cứ người nào đang ở trong bóng tối vì
Ðánh mất cuộc đời mình, và
Ðó là đức hạnh duy nhất làm bạn xứng đáng
Với ánh sáng ban ngày và bình an ban đêm…
Hãy nhớ, người anh em của tôi, rằng
Ðồng tiền lẻ bạn bỏ vào bàn tay hiu hắt
Ðang chìa ra cho bạn là sợi dây xích
Duy nhất làm bằng vàng trói buộc con tim giàu có
Của bạn với con tim yêu thương
Của Thượng đế.
Nguồn: “Dead Are My People”, tt. 286-91, trong A Treasury of Khalil Gibran (Một kho tàng của Khalil Gibran), Anthony Rizcallah Ferrris dịch từ tiếng Arập, Martin L. Wolf biên tập, Nxb Citadel Press, New York, HK, 1951
Bản tiếng Việt © 2009 Nguyễn Ước
Bản tiếng Việt © 2009 talawas blog
Bình luận
Không có bình luận (bài “Khalil Gibran – Đang chết dân tộc tôi”)