talawas blog

Chuyên mục:

Khalil Gibran – Đang chết dân tộc tôi

23/06/2009 | 11:00 chiều | Chức năng bình luận bị tắt ở Khalil Gibran – Đang chết dân tộc tôi

Tác giả: Nguyễn Ước

Category: Sáng tác
Thẻ: >

(Viết nơi lưu đày, trong thời có nạn đói ở Syria)

Nguyễn Ước dịch

 

Ðệ nhất Thế chiến

Dân tộc tôi đang qua đời, và tôi vẫn sống,

Thương khóc trong cảnh quạnh hiu…

Bạn bè tôi đang chết, và so với

Những cái chết đó, cuộc lưu vong của tôi

Chỉ như một tai họa.

 

Trên quê hương tôi, gò với đống chìm nghỉm

Trong nước mắt và máu, vì dân tộc tôi

Cùng người tôi yêu dấu đang qua đời,

Trong khi nơi xứ sở này, tôi vẫn

Sống như mọi ngày, và dân chúng quanh tôi

Cùng người tôi yêu dấu đang vui hưởng

Cuộc đời với những hào phóng

Của cuộc đời. Các ngọn đồi ở đây

Vẫn tiếp nhận ân sủng và

Tràn ngập ánh nắng mặt trời.

 

Dân tộc tôi đang chết đói, và kẻ nào

Không hiu hắt vì đói thì bị

Tàn sát bằng gươm; và tôi đang

Ở đây, nơi miền đất xa xôi này, đi lang thang

Giữa dân chúng hoan hỉ, những kẻ ngủ

chăn ấm giường êm, cười

Với tháng ngày và được tháng ngày cười lại.

 

Dân tộc tôi đang chết một

Cái chết đớn đau hổ thẹn,

Ở nơi này tôi sống trong dư dật và

Hòa bình…Thảm kịch này sâu xa, trình qua

Diễn lại trên sân khấu lòng tôi, và chỉ có

Vài kẻ quan tâm chứng kiến vở tuồng,

Vì dân tộc tôi như chim

Gãy cánh, bị bầy đàn bỏ lại đằng sau.

 

Nếu tôi đói và sống giữa dân tộc mình

Ðang chết đói, và nếu tôi bị ngược đãi

Giữa đồng bào mình đang bị áp bức,

Gánh nặng tháng ngày tối tăm này sẽ

Nhẹ nhàng hơn trong các giấc mơ vật vã

Của tôi, và đêm đen đủi sẽ bớt mịt mùng hơn

Trước đôi mắt lỏm, trái tim kêu khóc và

Linh hồn thương tích của tôi. Vì kẻ

Chung chia nỗi thống khổ và cơn hấp hối

Với dân tộc y, sẽ cảm thấy

Lòng cực kỳ khuây khỏa, cái

Chỉ được tạo ra bởi đau đớn trong

Hy sinh. Và y sẽ được thanh thản khi

chết vô tội với đồng bào vô tội của mình.

 

Nhưng tôi không sống trong cơn đói

Với dân tộc bị áp bức của tôi, những kẻ

Ðang đi trong đám rước của tử thần

Tiến tới cái chết tuẫn đạo… Tôi ở

Bên này biển, sống trong bóng mát yên tĩnh, và

Trong ánh nắng hòa bình… Tôi ở nơi cách rất xa

Ðấu trường xót xa khốn cùng ấy, có

Làm gì cũng không thể hãnh diện, kể cả

Những giọt nước mắt của mình. Ðứa con lưu vong

Có thể làm gì cho dân tộc đang chết đói của y và

Có giá trị gì không cơn thương khóc của

Một thi sĩ vắng mặt.

 

Nếu tôi là nhánh lúa trên đất

Quê hương, một em bé đang đói có thể

Lượm, để bằng các hạt của tôi, cất bàn tay

Thần chết ra khỏi linh hồn nó. Nếu tôi là

Trái cây chín trong vườn quê hương, một phụ nữ

Ðang đói sẽ hái để kéo dài sự sống. Nếu tôi là

Chim bay giữa trời quê hương, một đồng bào

Ðang đói sẽ bắt, để bằng xác thịt của tôi, xua khỏi

Thân thể người anh em ấy hình bóng

Nấm mộ. Nhưng hỡi ơi! Tôi không là nhánh lúa mọc

Trên cánh đồng Syria, cũng không là trái cây chín 

Trong vườn tược Li-băng; tai ương này và thảm họa

Câm lặng này khiến linh hồn tôi cảm thấy

Nhục nhã trước các bóng ma của đêm…

Bi kịch đau đớn này siết lấy lưỡi tôi,

Trói hai cánh tay tôi, ngăn trở sức mạnh,

Ý chí và hành động của tôi. Lời nguyền rủa này

Làm trán tôi cháy bỏng trước Thượng đế và con người.

 

Và người ta luôn luôn nói với tôi

Rằng “Tai họa của quê hương ngươi đơn giản

Chỉ là thảm họa của trần gian; máu và nước mắt

Ðang chảy của dân tộc ngươi chẳng là gì cả

So với những dòng sông máu và nước mắt đang

Tuôn ra từng ngày từng đêm trong các

Thung lũng và trên các cánh đồng thế giới…”

 

Vâng, nhưng cái chết của dân tộc tôi là

Bản án thầm lặng, một tội ác

Ðược thai nghén trong đầu những

Con rắn vô hình… một bi kịch không lời và

Không hoạt cảnh… Và nếu trước đó, người dân tôi

Tấn công lũ chuyên quyền và lũ áp bức rồi

Chết như những kẻ nổi loạn, tôi sẽ nói, “Chết cho tự do

Cao thượng hơn sống trong bóng tối phục tùng

Nhu nhược, vì kẻ sẵn lòng ôm lấy cái chết với

Thanh gươm Chân lý nắm trong tay sẽ

Trở thành bất diệt với sự Hằng cửu của

Chân lý, vì Sự sống không mạnh bằng Cái chết và

Cái chết không mạnh bằng Chân lý.”

 

Nếu quê hương tôi tham gia cuộc chiến

Của mọi quốc gia và chết trên

Trận địa, tôi sẽ nói rằng

Bão tố cuồng nộ, với hết sức mạnh của nó, đã

Càn quét những chiếc lá xanh, và cái chết

Khốc liệt dưới vòm bão

Cao thượng hơn cơn lụi tàn chầm chậm trong

Cánh tay lão suy. Nhưng đã không có

Cuộc giải cứu nào khỏi các móng vuốt

Ðang siết chặt… Người dân tôi rơi rụng và

Khóc lóc với các thiên thần đang khóc.

 

Nếu động đất xé quê hương tôi

Thành từng mảnh, và mặt đất

Nuốt gọn người dân tôi xuống đáy

Ðịa cầu, tôi sẽ nói, “Ý chí của

Sức mạnh thiêng liêng đã đưa ra

Một qui luật lớn lao và khó hiểu, và

Thật hoàn toàn điên rồ nếu chúng ta, lũ người

Mỏng manh, ra sức thăm dò các

Bí mật thẳm sâu…”

Nhưng người dân tôi không chết như những kẻ nổi loạn,

Cũng không bị giết trên chiến trường,

Cũng không có trận động đất nào

Làm vỡ nát đất nước tôi và nuốt gọn họ. Chỉ

Thần chết là kẻ độc nhất giải cứu họ và

Nạn đói là bổng lộc duy nhất của họ.

 

Dân tôi chết trên cây thập tự… Chết

Trong khi chìa tay về hai hướng Ðông Tây,

Trong khi hai mắt kéo màng nhìn chằm chặp

Trời đêm mịt mùng… Thầm lặng, họ chết

Vì loài người khép kín đôi tai trước tiếng họ thét. Họ chết

Vì không đánh bạn với kẻ thù. Họ chết

Vì yêu thương người bên cạnh. Họ chết

Vì đã tin tưởng toàn thể loài người. Họ chết

Vì không áp bức những kẻ áp bức. Họ chết

Vì họ là đóa hoa bị nghiền nát chứ không là

bàn chân giẫm nát. Họ chết

Vì họ là người tạo dựng hòa bình. Họ lụi tàn

trong cơn đói trên miền đất giàu sữa và mật ong. Họ chết

Vì những quái vật của hỏa ngục trỗi dậy,

phá tan hoang mọi thứ mọc trên cánh đồng và

Ăn ngấu nghiến đồ dự phòng cuối cùng

Trong thúng của họ… Họ chết

Vì bầy rắn độc và lũ con trai của bầy rắn độc

Cùng phun nọc độc vào không gian có các

Cây đa thiêng liêng và

Hoa hồng với hoa lài đang thở

mùi hương của chúng.

 

Dân Li-băng của tôi và dân Syria của các bạn,

Ðang chết… Liệu có thể làm gì cho

Người hấp hối? Những thương khóc của chúng ta

Sẽ không làm nguôi cơn đói, và

Những giọt nước mắt của chúng ta sẽ không

Làm dịu cơn khát, chúng ta có thể làm gì

Ðể cứu họ thoát móng vuốt sắt thép của cơn đói?

Hỡi người anh em của tôi, lòng tử tế buộc

Bạn phải tự hiến một phần đời cho

Bất cứ người nào đang ở trong bóng tối vì

Ðánh mất cuộc đời mình, và

Ðó là đức hạnh duy nhất làm bạn xứng đáng

Với ánh sáng ban ngày và bình an ban đêm…

Hãy nhớ, người anh em của tôi, rằng

Ðồng tiền lẻ bạn bỏ vào bàn tay hiu hắt

Ðang chìa ra cho bạn là sợi dây xích

Duy nhất làm bằng vàng trói buộc con tim giàu có

Của bạn với con tim yêu thương

Của Thượng đế.

 

Nguồn: “Dead Are My People”, tt. 286-91, trong A Treasury of Khalil Gibran (Một kho tàng của Khalil Gibran), Anthony Rizcallah Ferrris dịch từ tiếng Arập, Martin L. Wolf biên tập, Nxb Citadel Press, New York, HK, 1951

Bản tiếng Việt © 2009 Nguyễn Ước

Bản tiếng Việt © 2009 talawas blog

Bình luận

Không có bình luận (bài “Khalil Gibran – Đang chết dân tộc tôi”)

Comments are closed.

  • talawas - Lời tạm biệt

  • Nói lời chia tay sau 9 năm tồn tại, chúng tôi thiết tha hi vọng vào sự ra đời của những mô hình báo chí và truyền thông mới, thực hiện bởi những người được trang bị những khả năng và phương tiện mà chúng tôi đã không thể có, với cùng một nhiệt thành phấn đấu cho một nền báo chí tự do cho Việt Nam… đọc tiếp >>>