Fareed Zakaria – Tiệc ra mắt: Ấn Độ gạt qua chia rẽ
02/06/2009 | 3:00 sáng | 1 bình luận
Category: Chính trị - Xã hội, Thế giới
Thẻ: Ấn Độ
Khiêm dịch
Người ta có thể xác định chính xác ngày giờ buổi ra mắt tư thế đại cường của Trung Quốc. Đó là đêm 8 tháng 8 năm 2008 – lễ khai mạc Thế vận hội Bắc Kinh. Sự kiện này tượng trưng hoàn hảo cho sự trỗi dậy của Trung Hoa, một kỳ công tốn kém và ngoạn mục về tổ chức quy mô, được đạo diễn bởi chính quyền đầy năng lực của nước này. Vài năm nữa, chúng ta có thể nhìn ngược trở lại và xác định được bữa tiệc ra mắt của Ấn Độ là ngày 18 tháng 5 năm 2009, ngày mà các kết quả bầu cử mới nhất của nó được tuyên cáo. Chúng cũng là một biểu tượng thích hợp – trong trường hợp này về sức mạnh độc đáo của Ấn Độ, vốn được định nghĩa không phải bằng quyền lực nhà nước mà bằng quyền lực dân chúng, với hết thảy sự nhếch nhác và hỗn loạn gợi lên. Với 420 triệu người đầu phiếu, cuộc bầu cử vừa qua là sự vận dụng dân chủ lớn nhất trong lịch sử.
Nhưng tầm quan trọng toàn cầu của cuộc bầu cử này – và lý do nó có lẽ báo hiệu một kỷ nguyên mới cho Ấn Độ trên trường quốc tế – không chỉ là thực tế về nó, mà còn ở kết quả nữa. Suốt hai thập niên qua, Ấn Độ đã bị phân rã bởi chia rẽ nội bộ: về đẳng cấp, chủng tộc, và tôn giáo. Điều này đã khiến cho chính phủ ở New Delhi khó mà huy động được sức mạnh quốc gia cho bất kỳ mục tiêu có ý nghĩa nào trong các vấn đề toàn cầu. Một thể chế chia rẽ và phân tán đã bị nhấn sâu dưới sức nặng của chính nó trên bình diện quốc tế. Điều đó tệ cho Ấn Độ và xấu cho thế giới. Giờ đây điều đó có thể thay đổi toàn bộ. Lần đầu tiên trong ba thập niên, một đảng duy nhất – Đảng Quốc đại Ấn (Indian National Congress) – được [dân chúng] trao cho sự ủy quyền chính đáng rộng rãi và rõ ràng.
Cử tri Ấn là khối cử tri nghèo nhất và ít học nhất thế giới, nhưng tuy vậy nó đã bỏ phiếu bằng một sự thông minh đáng lưu ý. Đảng Quốc đại cầm quyền đã được tưởng thưởng vì phát triển kinh tế. Ngược với hy vọng của nhiều nhà bình luận cánh tả của Ấn, dân chúng ủng hộ động thái hướng tới một nền kinh tế mở hơn (và nhờ vậy có năng suất hơn). Người ta có thể thấy điều này ở thực tế là Đảng Quốc đại không thắng ở mọi nơi. Các chính phủ cấp địa phương mà theo đuổi phát triển (ở Orissa và Bihar) cũng được tưởng thưởng. Đổ một cách tệ hại là những đảng phái đặt sức thu hút của mình trên các kiểu chính trị sợ hãi, thù ghét và bản sắc – Đảng Quốc gia Ấn giáo Bharatiya Janata, và các nhóm nhỏ hơn dựa trên đẳng cấp.
Trong những năm gần đây dân chủ trên thế giới dường như đã thành con mồi cho hai căn bệnh. Thứ nhất, chủ nghĩa mị dân dường như lấn át cải cách kinh tế. Thứ hai, trong kỷ nguyên khủng bố, sợ hãi trở thành một phương cách dễ dàng để huy động sự ủng hộ chính trị. (Những vấn đề này tác động đến các nước giàu như Mỹ cũng nhiều như các nước nghèo.) Các kết quả [bầu cử] ở Ấn Độ phủ nhận cả hai ý niệm. Đảng Quốc đại có được đầu óc cải cách hữu lý về mặt kinh tế và có trách nhiệm cao về các vấn đề khủng bố và khoan thứ. Nó chọn cách tỏ ra kiềm chế sau các vụ tấn công khủng bố ở Mumbai mới đây và bị phe đối lập bêu riếu là yếu đuối. Cử tri đã không tin điều đó.
Chiến thắng này là sự ủy quyền chính đáng không chỉ cho Đảng Quốc đại mà còn cho bộ tam mã, gồm Thủ tướng Manmohan Singh, lãnh đạo đảng Sonia Gandhi, và con trai bà, Rahul Gandhi – 38 tuổi, trong nội bộ đảng. Rahul đã dành những năm gần đây để làm điều dường như bất khả – khôi phục lại những nền tảng của Đảng Quốc đại, vốn theo năm tháng đã trở nên ít còn là một tổ chức chính trị và nhiều hơn là một triều đình đồi bại và xu nịnh. Ông đã thực hiện một chuỗi đánh cuộc chiến lược lớn trong cuộc vận động [bầu cử] – đưa ra trận những ứng cử viên trẻ và không liên minh với các đảng phái dựa trên đẳng cấp. Mọi cái đều lời to.
Truyền thông, đặc biệt ở Ấn Độ, có khuynh hướng bi quan về kỹ năng chính trị của Sonia và Rahul Gandhi. Tuy thế họ đã chủ trì trên hai cuộc thắng cử trong khoảng thời gian sáu năm, đang trẻ hóa một đảng xơ cứng và đã làm được mọi chuyện này, trong lúc vẫn duy trì cái cam kết được nguyên tắc hóa về chủ nghĩa thế tục, cải cách kinh tế, và chính quyền tốt. (Singh là người trung thực nhất trong nền chính trị Ấn trong ít nhất ba thập niên nay). Cả mẹ lẫn con chưa giữ một vị trí nào trong chính quyền, và trong khi điều này có thể được mô tả như tính toán khôn ngoan hay chờ thời, bao nhiêu người, khi được đề nghị chức thủ tướng của quốc gia lớn thứ hai trên thế giới, sẽ tỏ ra kỷ luật và kiềm chế như vậy?
Thách thức lớn của thế giới thế kỷ thứ 21 là tìm ra cách để đưa Ấn Độ, Trung Quốc, và Brazil vào trong hệ thống quốc tế. Nhiệm vụ này thường được coi như là của phương Tây. Nhưng cũng quan trọng ngang như vậy, các cường quốc mới nổi phải thừa nhận vai trò quốc tế của mình và hành xử có trách nhiệm trên trường quốc tế. Điều đó có nghĩa họ phải giữ một tầm nhìn toàn cầu – chứ không phải quốc gia hẹp hòi – trên các vấn đề như khủng bố, năng lượng, môi trường, mậu dịch, dịch bệnh, và không phổ biến vũ khí. Cuộc bầu cử này đã trao quyền hành cho một chính phủ Ấn Độ mà – so với tất cả các lựa chọn khác – là một chính phủ có nhiều khả năng nhất để chuẩn nhận lối tiếp cận có trách nhiệm tới vai trò thế giới của nó. Ngay cả dưới những câu thúc chính trị ngặt nghèo, Thủ tướng Singh đã tái định hướng chính sách ngoại giao của đất nước. Với sự ủy quyền chính đáng của quốc gia, ông có thể hành động rộng rãi hơn và mạnh mẽ hơn trên mọi mặt trận.
“Ấn Độ mà một ngôn từ địa lý. Nó không là một quốc gia thống nhất, chẳng hơn gì đường xích đạo,” Winston Churchill nói. Churchill có một hồ sơ lưu đáng tiếc về Ấn Độ. Trong vai Thủ tướng, ông ta đã bác bỏ tự do cho xứ thuộc địa này, nói rằng “Tôi không trở thành thủ tướng của nhà vua để chủ trì cuộc thanh toán Đế quốc Anh.” Trong vòng năm năm, Ấn Độ đã độc lập. Giờ đây, hơn sáu mươi năm sau, Ấn Độ một lần nữa thắng trí tôn ông Winston Churchill.
Nguồn: Newsweek, 1 tháng 6 năm 2009, http://www.newsweek.com/id/199140
Bản tiếng Việt © 2009 Khiêm
Bản tiếng Việt © 2009 talawas blog
Bình luận
1 bình luận (bài “Fareed Zakaria – Tiệc ra mắt: Ấn Độ gạt qua chia rẽ”)
đa số mấy trăm triệu cử tri nước ấn
nghèo ít học nhưng ý thức tự do
họ đầu phiếu cho những người lãnh đạo
một cách thông minh đến độ không ngờ
biểu lộ sức sống dân chủ như thế
việt nam ta phải chờ đến bao giờ
anh bạn thở dài bảo còn cộng sản
ta sẽ phải chờ đến tết congo