Niềm tin Bauxite
30/05/2009 | 12:05 sáng | 16 Comments
Category: Bauxite Tây Nguyên
Thẻ: Tranh luận xung quanh Vụ bauxite
Đã đến lúc chúng ta nên bỏ qua chuyện mũ này mũ kia. Ông Nguyễn Mai Sơn khai thác cái hớ của ông Phạm Toàn đến đây là cũng đủ rồi.
Ông Nguyễn Mai Sơn nói “những kiến nghị của nhóm GS Nguyễn Huệ Chi là một cuộc tập dượt công khai cho những phản biện xã hội có ảnh hưởng dư luận, buộc chính phủ phải tiếp thu. Đó là một thành công, chứ không phải thất bại.”. Đây là một thái độ hỗn xược, ra mặt kẻ cả (condescending). Nói như vậy, Nguyễn Mai Sơn đã đứng trên quan điểm của một nhà nước tự coi mình là cha của dân, coi dân như một đứa trẻ chưa trưởng thành, đang tập tành làm người lớn: Ừ, con cứ tập nói đi, bố nghe đây (nhưng đừng hòng bố nghe thiệt!).
Nguyễn Mai Sơn kêu gọi mọi người hãy tin vào sự sáng suốt của Chính phủ. Ông bào chữa cho lòng tin ấy bằng cách nói rằng chính nhóm ông Nguyễn Huệ Chi cũng tin vào Quốc hội. Đã làm trong vòng pháp luật, thử hỏi không trông cậy vào Quốc hội (dù chưa chắc sự trông cậy sẽ được đáp ứng) thì trông vào ai? Và khi kiến nghị thì phải dùng những từ ngữ lịch sự như “chân thành gửi gắm lòng tin”. Vậy mà Nguyễn Mai Sơn cũng chua ngoa ngoắt ngoéo: “Nếu việc khai thác bauxite được Quốc hội nhất trí thông qua thì phải chăng “lòng tin” của nhóm GS Nguyễn Huệ Chi cũng bị đặt nhầm chỗ? Hay lúc đó cả Quốc hội và Bộ Chính trị sẽ lại trở thành “bọn lưu manh”?”.
Nguyễn Mai Sơn chê là Nguyễn Huệ Chi chỉ là nhà nghiên cứu văn học, không rành kỹ thuật (hiểu ngầm: không có tư cách để nói về bauxite, ý kiến không có trọng lượng). Nhưng nếu nhìn vào danh sách người ký chung thì sẽ thấy rất nhiều người chuyên về khoa học kỹ thuật. Chính cái đó nó là trọng lượng của kiến nghị, chứ đâu phải là cái tên của Nguyễn Huệ Chi ở đầu?
Về phần người dân thường, họ không cần hiểu kỹ về những chi tiết kỹ thuật. Có người tới đề nghị tôi cầm cố cái nhà để bỏ vào một dự án lớn, bảo đảm sẽ có lời. Nếu tôi không phải là chuyên gia kỹ thuật hay kinh tế, thì tôi sẽ quyết định ra sao? Tôi sẽ phải đi hỏi ý kiến các chuyên gia, nhưng đồng thời cũng phải điều tra về người đưa đề nghị. Nếu đó là một người nhiều tai tiếng, và dự án có nhiều điểm ẩu tả và phạm pháp, thì thấy ngay câu trả lời là gì.
Nguyễn Mai Sơn viết rằng “cách tốt nhất là tập hợp những nhà khoa học, kinh tế thực thụ để mổ xẻ vấn đề khai thác bauxite trong hiện tại một cách thiết thực nhất”. Chữ “thiết thực” là một lối nói rất mập mờ, một con dao hai lưỡi. “Thiết thực” (practical, realistic) thường được hiểu là hợp với thực tế hay thực trạng, kể cả những thực trạng xấu xa. Làm việc xấu xa, như Pétain đầu hàng Đức, cũng có thể biện hộ là thiết thực. Trong bài trước Nguyễn Mai Sơn nói rằng nên khai thác bauxite để giữ lời hứa của ông chủ tịch với TQ, đó có phải là một yếu tố “thiết thực” không? Nguyễn Mai Sơn chắc cho là có (nên mới kêu gọi).
Nếu thay thế chữ “thiết thực” bằng “có lợi ích tối đa cho dân Việt Nam” thì tôi và chắc hầu hết những người VN khác kể cả nhóm “chống bauxite” đồng ý. Muốn mổ xẻ thì trước hết phải dừng lại, làm lại từ đầu theo đúng pháp luật, thuê kỹ sư tư vấn đi khảo sát hiện trường, lập ủy ban giám sát khách quan và có quyền hạn rõ rệt để giám sát và kiểm tra mọi khâu của dự án. Vấn đề là trong tình trạng kém dân chủ, kém minh bạch, đầy tham nhũng hiện thời, việc “mổ xẻ” đó có hy vọng được làm một cách minh bạch, trong sạch và đầy đủ hay không?
Về lâu về dài, nếu khai thác được bauxite một cách đàng hoàng, minh bạch, hợp pháp, không tham nhũng, dùng công nghệ tối ưu, tối thiểu hóa ảnh hưởng xấu, các lợi ích để toàn dân và nhất là dân chúng Tây Nguyên được hưởng, thì khó có ai phản biện, chống đối. Nhưng thực tế hiện thời hoàn toàn không cho ta tin tưởng: chính quyền và TKV đã tiến hành một cách hấp tấp, bất kể luật pháp. Toàn cảnh những vụ tham nhũng, ăn chia (gần đây nhất là vụ tiền polymer), lơ là trong việc kiểm soát ô nhiễm, và cách làm việc chụp giựt, vô trách nhiệm của những công ty Trung Quốc, cũng không làm cho chúng ta tin tưởng. Báo cáo của Chính phủ thì rất hay ho, nhưng lúc làm thì ai kiểm soát? Chỉ nhìn vào thực tại sẽ có câu trả lời.
Nhìn lại, ông Nguyễn Mai Sơn không đưa ra một luận cứ gì để ủng hộ dự án bauxite ngoài ý tưởng: Hãy tin vào Cha Già sáng suốt của chúng ta!
Bạn vietdieu
Bạn nên vào trang bauxiteinfo, có đủ link, tài liệu đã công bố, tin tức từ mọi mặt. Hãy chịu khó đọc và đi tới kết luận của riêng mình, đừng nên trông đợi người khác nhai mớm cho. Tôi viết bài này đúng chỉ là một phản hồi và nói quan điểm riêng, nhưng quá 1500 chữ nên thành 1 cái blog, chứ không hề có ý nhai mớm cho ai.
2. Chính phủ hay dân thường thì cũng là con người. Nếu dân thường hớ được thì Chính phủ cũng hớ được (dù ít hơn).
Bạn lại bỏ bánh mân mê vỏ rồi. Tôi không bàn đến chuyện Chính phủ được hay không được phép hớ. Điểm chính đang bàn tới là chủ trương khai thác bauxite ở Tây Nguyên. Với một chánh sách, chủ trương chiến lược người ta chỉ có thể nhận xét đúng hay sai, tốt hay xấu, lợi hay hại, không ai nói chủ trương hớ!
3. “Một Cha Già còn chưa đủ hay sao mà lại còn còn thêm cả hàng tá Cha Già nữa (ứng với hàng tá bài viết)?”.
Câu hỏi này Anh Dũng dành cho tôi, không cần phải nhấn mạnh “lưu ý đối tượng và ngữ cảnh nhé”. Âu cũng là kinh nghiệm riêng vì sau khi hỏi “một tá bằng bao nhiêu”, tôi lại gõ lầm ở một chỗ khác, 3 thành 4. Nhưng bạn hiểu cho, với 2 bài tôi đã dẫn, bạn viết thành hàng tá, đó không phải nói giảm nói tránh mà là nói khống.
Biết bạn sẽ xoa đầu người khác và bảo“đã có đến hàng nghìn bài “phán” về Bauxite giống như của ông Trân”, tôi mới dẫn thêm một bài nghiên cứu mới về tính minh bạch ngân sách, có liên quan đến Việt Nam, đọc hay không tùy bạn.
Chào nhé!
Ý kiến chót với bạn Anh Dũng rồi tôi xin kiếu, không dây dưa về vấn đề này nữa.
1. Tôi nhắc lại, chính Anh Dũng đã viết:“Cả một chuỗi sự kiện: Nhóm ông Chi khai thác cái hớ của Chính phủ => Ông Trương Thái Du khai thác cái hớ của nhóm ông Chi => Ông Phạm Toàn khai thác cái hớ của ông Du => Ông Sơn khai thác cái hớ của ông Phạm Toàn.”
Cho rằng sự kiện đầu không liên quan đến 3 sự kiện còn lại, tức là tôi có thể đồng ý với nhận xét của Anh Dũng về bài viết của các ông Trương Thái Du, Phạm Toàn và Nguyễn Mai Sơn. Trong chuỗi này, mục đích chính của người sau là viết về lối phản biện của người trước.
Tuy nhiên, với trường hợp nhóm GS Chi, mục đích chính là phản đối bauxite chứ không vì ý đồ này nọ mà “khai thác cái hớ”. Dĩ nhiên, họ không là người làm chính trị hay làm báo chuyên nghiệp nên trong việc điều hành không thể tránh sai sót. Tuy nhiên, nhiều ý kiến trên bauxitvietnam không hẳn là quan điểm của người chủ trương trang web. Bỏ qua cái mục đích chính của nhóm GS Chi, rồi xâu chuỗi trường hợp này với 3 sự kiện còn lại thì, xin lỗi, trật lất!
2. Bạn hỏi tôi một “tá” là bao nhiêu. Tôi trả lời: “một tá” bằng 12. Nói “hàng tá” là cách nói giảm, nói tránh. Bởi thực tế đã có đến hàng nghìn bài “phán” về Bauxite giống như của ông Trân, ông Tuấn rồi.
Theo bạn thì có nhiều Cha Già là nên, là đa chiều. Tôi xin nhường suy nghĩ này của bạn cho ông Quang Tuấn nói riêng và nhóm không tán thành khai thác Bauxite nói chung.
3. Tôi hoàn toàn tán đồng với bạn rằng: “Người làm/bàn về chánh sách không nhất thiết và chắc chắn không có khả năng hiểu hết mọi vấn đề có liên quan. Lắng nghe ý kiến từ nhiều phía rõ ràng vẫn là phương cách tiếp cận sự thật tốt nhất”.
Và lại xin chuyển ý này tới ông Quang Tuấn nói riêng và nhóm phản đối khai thác Bauxite nói chung.
4. “Một Cha Già còn chưa đủ hay sao mà lại còn còn thêm cả hàng tá Cha Già nữa (ứng với hàng tá bài viết)?”; Câu hỏi này tôi dành cho bạn chứ không phải cho ông Tuấn. Bạn lưu ý đối tượng và ngữ cảnh nhé. Tôi không chê bạn thiếu luận cứ như ông Tuấn chê ông Sơn. Hỏi tu từ thì tôi nhận là hỏi tu từ, chứ tôi không khoác cho nó cái áo “luận cứ” (khoa học, chân lý, đúng đắn,…).
Cuối cùng, cảm ơn bạn Nghiêm Quang đã nhiệt tình trao đổi. Nhưng tôi không thể bỏ bánh ăn lá như bạn và ông Quang Tuấn được.
Chào bạn!
Bạn Nghiêm Quang thân mến!
1. Cái bánh tôi gửi bạn nó ở đây cơ mà: “Nếu như bạn vào trang BauxiteVietnam, với cái “khẩu hiệu” to đùng là “không nên quá chính trị hóa…” thì bạn sẽ thấy rằng cái cụm từ “không nên quá” ấy nó cũng là một lối nói rất mập mờ, một con dao hai lưỡi chẳng khác gì từ “thiết thực” mà ông Tuấn đả kích cả”.
Bạn lại “làm ngơ” cái sự “trật đường ray” của trang BauxiteVietnam (nhiều người trong nhóm ông Chi điều hành, và họ phải chịu trách nhiệm) từ: phản biện (khoa học) sang “khai thác cái hớ” của Chính phủ ở nhiều vấn đề liên quan (mặc dù những người tự cho rằng mình đang “xây dựng” thì không được làm vậy). Chính điều này đồng thời là nguồn cơn cho bài viết của ông Trương Thái Du.
Bạn cho rằng chủ trương Bauxite của Chính phủ thì không có chuyện hớ mà chỉ có đúng-sai để bảo tôi “trật”.
Thứ nhất: chỉ có 3 sự kiện sau mà tôi liệt kê chứ không phải 4 như bạn nói.
Thứ hai: bạn còn chưa dám khẳng định 3 sự kiện sau đúng-sai ra sao, tức là chưa chỉ ra được cái “đường ray” nào xâu chuỗi chúng, mà đã bảo tôi bị “trật”.
Thứ ba: Chính phủ hay dân thường thì cũng là con người. Nếu dân thường hớ được thì Chính phủ cũng hớ được (dù ít hơn). Nếu Chính phủ chỉ được phép đúng-sai thì dân thường cũng vậy. Ông Phạm Toàn cũng vậy, bạn cũng vậy. Không có chuyện “ưu tiên” ai ở đây cả. Đó chính là cái chung của 4 sự kiện tôi nêu đấy. Bạn tách sự kiện đầu ra là bạn “trật”.
Khi tôi nghe GS Nguyễn Huệ Chi nói những bài viết của ông Phạm Toàn là “ngẫu hứng”, thú thật, tôi đã nhìn ra sự không “thống nhất” trong tranh luận và thái độ thể hiện trước dư luận. Một người nằm trong nhóm đứng đầu (và đang được mọi người xem là dẫn đầu một dư luận trí thức) thì chính hành động ngẫu hứng của ông Phạm Toàn mới làm thất vọng niềm tin của mọi người vậy. Tôi đã nói rằng, tôi không băn khoăn gì về bản lĩnh văn hóa và lòng can đảm của GS Nguyễn Huệ Chi và GS Phạm Thế Hùng (xin cho tôi trừ ông Phạm Toàn ra), nhưng cách làm mà biết chắc khó có kết quả là chưa có “phương pháp” và “phương án” (1… 2… 3…). Mọi việc trong xã hội, không phải vì mình không cùng quan điểm với họ nên mình vất hết tất cả những đóng góp tích cực của họ đi. Người trí thức dù có nhân danh bất cứ cái gì thì việc đầu tiên là họ không thể giẫm đạp lên mọi phản biện (đặc biệt càng trái chiều càng phải lắng nghe nhiều hơn, thận trọng hơn). Tôi vẫn phải xin nhắc lại lời của nhóm GS Nguyễn Huệ Chi: “Đất nước là của chung của cả dân tộc, chứ không là của riêng của một nhóm người nào, của một nhóm quyền lợi nào, hoặc một tổ chức nào dù tinh hoa đến đâu cũng vậy”.
Xin hãy đọc kỹ người khác trước khi phản biện, đó cũng là một việc đáng làm trong tranh luận.
Những cái này không phải là tu từ mà là sự thật:
1. Dự án bauxite dự tính đầu tư một số tiền lớn hơn tổng sản lượng quốc gia hiện thời. Tiền này là tiền của DÂN.
2. Dự án muốn bán tống bán tháo trong vòng 50 năm một tài nguyên lớn của đất nước. Tài nguyên này của DÂN, cả người dân hiện nay lẫn con cháu sau này.
3. Dự án có cơ nguy gây đảo lộn lớn về môi trường, xã hội, quốc phòng.
4. Khả năng đầu tư của VN có hạn, tiêu chỗ này thì phải bỏ chỗ khác, mà dự án thì kéo theo những chi tiêu khổng lồ: một đường tàu hỏa mới vượt Trường Sơn, một cảng mới, có thể một lò nguyên tử mới cho luyện nhôm – toàn là những ĐẠI DỰ ÁN vô cùng tốn kém về tiền bạc, nhân sự, hút khả năng phát triển của đất nước, mà hoàn toàn không được tính tới.
5. Dự án khởi sự kém minh bạch và thi hành hấp tấp, không tuân thủ luật pháp và những quy tắc thông thường về hạch toán kinh tế, bảo vệ môi trường.
6. Dự án xảy ra trong một toàn cảnh xã hội tham nhũng, thiếu minh bạch, thiếu hiểu biết quan tâm về môi trường, thiếu nhân sự chuyên môn, giáo dục đại học yếu kém.
Với nhiều risk factors như vậy, người dân có đủ tin tưởng để cho CP làm bây giờ hay không?
Có ai có thể giải thích cái time frame đào bán hết bauxite trong 50 năm không? Time frame đó lợi cho ai, cho Trung Quốc hay cho Việt Nam?
Nếu dừng lại, tính toán kỹ, đợi 10, 20 năm nữa để làm tốt hơn thì CÓ HẠI GÌ CHO CON CHÁU CHÚNG TA KHÔNG? Hay chỉ bất lợi cho Trung Quốc và các vị quyền chức đang đợi chấm mút?
1. Thưa bạn Anh Dũng, tôi nói bạn trật đường ray khi viết “nhóm ông Chi khai thác cái hớ của Chính phủ”. Khẳng định nầy không liên quan đến 4 sự kiện có-thể-đúng còn lại.
“Khai thác bauxite” là một chủ trương, không phải là quyết định từ phút lỡ lời. Chỉ có thể nhận xét nó đúng/sai/tốt/xấu, “hớ” là trật.
Mặt khác, phản đối chánh sách thì không thể gọi là “khai thác cái hớ của Chính phủ”.
2. Trách người khác chỉ “thai nghén luận cứ” từ những câu hỏi tu từ, trong khi đó ý kiến của Anh Dũng lại kết bằng một câu hỏi tu từ:
Một Cha Gìa còn chưa đủ hay sao mà lại còn còn thêm cả hàng tá Cha Gìa nữa (ứng với hàng tá bài viết)?
Tin tưởng vào “Cha Già” độc nhất đương nhiên là không đủ và có phần mù quáng.
Người làm/bàn về chánh sách không nhất thiết và chắc chắn không có khả năng hiểu hết mọi vấn đề có liên quan.
Lắng nghe ý kiến từ nhiều phía rõ ràng vẫn là phương cách tiếp cận sự thật tốt nhất, trừ phi Anh Dũng tự cho mình là tout-savoir-biết-tuốt.
Cuối cùng, muốn hỏi ngược Anh Dũng: “Một tá” bằng bao nhiêu?
Tôi thấy ông Anh Dũng có một câu rất hay về bài viết của ông PQT “bỏ bánh ăn lá”.
Câu “Cuộc tập dượt công khai” mà ông Sơn dùng là hợp lý, vì từ trước đến nay chính phủ CS đã gây ra nhiều chuyện thương thiên hại lý vậy mà đã có ai dám công khai kêu la phản đối, lập nhóm để đòi hỏi công lý chưa? Hay chỉ ngồi nhậu tuôn ra vài câu chửi đời cho bõ cơn bực? Liệu có nhóm nào như nhóm của GS Nguyễn Huệ Chi trước đây chưa? Không cần biết nhóm của NHC có thành công hay không nhưng đó cũng là một phản ứng, một tiếng nổ có hình thể chứ không chỉ là những phản ứng nhỏ, lẻ tẻ vô ích trước đây. Thế nên, “tập dượt công khai” không phải là láo xược đứng trên quan điểm nhà nước. Tôi mong rằng rồi sau đây sẽ có nhiều nhóm như thế hay là một QH với đầy đủ các tính chất phản biện khoa học như vậy.
Từ “thiết thực” ông dịch đúng nhưng lại hiểu sai, từ này rất rõ ràng, ý của người ta là thiết thực với mục tiêu của nhóm NHC, vì mục đích của nhóm NHC đã rõ ràng rồi, (nó cũng chính là lo đến lợi ích của Việt Nam, nếu không nó đã bị đập tơi bời rồi), sao ông lại lẫn sang (hay quy chụp) thiết thực với cái xấu xa rồi tung quả hỏa mù Pétain đầu hàng Đức? Ông chuyển hướng nhanh thế chóng mặt lắm.
Nhìn tổng thể, bài của ông không có ý gì mới mẻ, cũng chỉ là “phản biện của phản biện” hay gọi cho dễ hiểu là khai thác cái hớ của “những cái hớ” mà thôi. Đọc các bài thế này phải nói là rất mệt. Mong rằng sắp tới có một nhìn nhận đầy đủ hơn, sáng hơn.
Bạn Nghiêm Quang thân mến.
1. Nếu như bạn vào trang BauxiteVietnam, với cái “khẩu hiệu” to đùng là “không nên quá chính trị hóa…” thì bạn sẽ thấy rằng cái cụm từ “không nên quá” ấy nó cũng là một lối nói rất mập mờ, một con dao hai lưỡi chẳng khác gì từ “thiết thực” mà ông Tuấn đả kích cả.
Tôi không “trật đường ray” khi mà thực tế chẳng có cái đường ray nào ở đây cả. Rất nhiều người đều đang “lấn đường” nhau cả đấy.
2. Bạn lặp lại: “Chỉ nhìn vào thực tại sẽ có câu trả lời” của ông Tuấn mà làm gì. Mỗi người có cách nhìn nhận riêng, và do đó có câu trả lời riêng trước cùng một thực tại.
Và thực tại thì không phải trên giấy tờ, không phải bằng vào mấy bài viết đầy những từ ngữ mơ hồ kiểu như: E rằng, nên, nên chăng, có thể,… dù bài viết đó là của ai đi chăng nữa.
Một Cha Gìa còn chưa đủ hay sao mà lại còn còn thêm cả hàng tá Cha Gìa nữa (ứng với hàng tá bài viết)?
“Vấn đề là trong tình trạng kém dân chủ, kém minh bạch, đầy tham nhũng hiện thời, việc ‘mổ xẻ’ đó có hy vọng được làm một cách minh bạch, trong sạch và đầy đủ hay không?… Báo cáo của Chính phủ thì rất hay ho, nhưng lúc làm thì ai kiểm soát?”
Hai câu hỏi trên của ông Phạm Quang Tuấn không hề tu từ gợi mở mà thuộc dạng chất vấn trực tiếp. Ông khằng định: “Chỉ nhìn vào thực tại sẽ có câu trả lời.”
“Thực tại” minh bạch đó như thế nào, có thể đọc mấy bài dẫn trên viet-studies hôm nay:
– Báo cáo của chính phủ về bôxít Tây nguyên cần chứng cứ và minh bạch hơn, bài GS Nguyễn Ngọc Trân
link: (http://www.viet-studies.info/kinhte/NNTran_BaoCaoCP.pdf)
– Budget transparency and development in resource-dependent countries
link: (http://www.viet-studies.info/kinhte/Budget_transparency_resource_dependence.pdf). Chú thích của GS Trần Hữu Dũng: Một nước kém phát triển, giàu tài nguyên mà ngân sách không minh bạch thì… sẽ vẫn nghèo! Theo bài này thì Việt Nam là một trong những quốc gia kém minh bạch nhất (không cho dân biết gì cả!)!!!.
1.Bạn Anh Dũng viết:
Cả một chuỗi sự kiện: Nhóm ông Chi khai thác cái hớ của Chính phủ => Ông Trương Thái Du khai thác cái hớ của nhóm ông Chi => Ông Phạm Toàn khai thác cái hớ của ông Du => Ông Sơn khai thác cái hớ của ông Phạm Toàn.
4 sự kiện sau có thể đúng, nhưng khẳng định “nhóm ông Chi khai thác cái hớ của Chính phủ” thì trật đường ray.
2.Trong khi người thường bóc lớp lá ở ngoài để ăn bánh, thì ông Tuấn lại bỏ bánh và ăn lá: “Ông Nguyễn Mai Sơn khai thác cái hớ của ông Phạm Toàn đến đây là cũng đủ rồi”.
Nói vậy là không công bằng. Ngay từ bài đầu của ông Phạm Toàn, ông Tuấn đã bày tỏ quan điểm:
“Phản biện bằng cách chụp mũ hay chửi rủa chỉ gây phản cảm, làm yếu luận cứ và chính nghĩa của những người tranh đấu chống dự án bauxite. Chuyện Ma Chiến Hữu không dính dáng gì tới bauxite, xin để ra ngoài. Càng nhiều hỏa mù, Tà càng dễ thắng Chính.”
Ông Tuấn dừng lại đó, tôi thấy là đủ vì ông Phạm Toàn không có bất cứ hồi đáp nào cho ai ngoại trừ một bài “linh tinh” (Giải thích thuật ngữ) sau đó.
Các điểm ngụy biện của ông Trương Thái Du, nhiều người đã nói tới, vậy không cớ gì ông Tuấn buộc phải liệt kê lại những điểm này khi bàn về lập luận của Nguyễn Mai Sơn.
Ông Phạm Quang Tuấn vui tính thật đấy.
1. Cả một chuỗi sự kiện: Nhóm ông Chi khai thác cái hớ của Chính phủ => Ông Trương Thái Du khai thác cái hớ của nhóm ông Chi => Ông Phạm Toàn khai thác cái hớ của ông Du => Ông Sơn khai thác cái hớ của ông Phạm Toàn.
Ông Tuấn nhặt ra khúc hợp khẩu vị mình nhất để mà ngấu nghiến. Trong khi người thường bóc lớp lá ở ngoài để ăn bánh, thì ông Tuấn lại bỏ bánh và ăn lá. Ông gỡ thể diện thay ông Toàn (và cũng là người có cùng “niềm tin Bauxite” với ông) bằng một dáng vẻ đạo mạo theo kiểu “quân tử…TÀU” cũng không kém phần “hỗn xược, ra mặt kẻ cả” so với ông Sơn (nếu ông Sơn quả có vậy).
Ông Tuấn đạo mạo bước vào và xoa đầu tất cả: “Đã đến lúc chúng ta nên bỏ qua chuyện mũ này mũ kia“. Sau đó, như đã nói, ông Tuấn bỏ bánh và ăn lá: “Ông Nguyễn Mai Sơn khai thác cái hớ của ông Phạm Toàn đến đây là cũng đủ rồi“.
2. Hàng loạt “luận cứ” tiếp theo của ông chỉ thai nghén ra được hai câu hỏi tu từ: “Vấn đề là trong tình trạng kém dân chủ, kém minh bạch, đầy tham nhũng hiện thời, việc ‘mổ xẻ’ đó có hy vọng được làm một cách minh bạch, trong sạch và đầy đủ hay không?… Báo cáo của Chính phủ thì rất hay ho, nhưng lúc làm thì ai kiểm soát?”
Thế đấy, ông Tuấn bảo ông Sơn chẳng có gì ngoài niềm tin vào Cha Già, thì ông Tuấn cũng chẳng có gì ngoài sự nghi ngờ Cha Già (Hồ Chí Minh) hay niềm tin vào một Cha Già khác (có thể là Nguyễn Huệ Chi).
Cứ thế, chắc ông Tuấn còn bỏ bánh ăn lá dài dài.
(tiếp)
Chú thích:
Trong cuộc “tổng diễn tập” vào 2 năm 1930 – 1931, ước tính có hơn 10 ngàn người bị hành quyết. Cuộc oanh kích những người tuần hành không vũ trang ở Vinh vào tháng 9-1930 làm chết 217 người, bị thương 125 người, cháy rụi 277 nóc nhà, 2 làng Lộc Châu, Lộc Hải thành bình địa. Tiếp đó, thực dân Pháp và Nam triều đưa khoảng 2000 người lên máy chém không đem ra tòa án xét xử. Khoảng 20 ngàn người An Nam theo chủ nghĩa dân tộc hoặc Cộng sản bị giam hoặc đày biệt xứ ở Côn Lôn, Lao Bảo, Sơn La v.v… Cuộc đàn áp làm rúng động toàn cõi Đông Dương.
Những dữ kiện trên được lấy từ trang tổng kết của phần thứ ba Sông Hương, tiểu thuyết Trăng Huyết, đồng tác giả Anthony Grey – Nguyễn Ước, nhà xuất bản Kiến Văn Thời Đại, 2005. Dù là một tiểu thuyết (1026 trang), nhưng đây là kết quả của những nghiên cứu công phu của Anthony Grey trong 3 năm tại các thư viện và thư khố ở Paris, London, Washington; cũng như nhiều năm trời Nguyễn Ước dùng để sưu tầm, kiểm tra các tài liệu lịch sử, và tham quan các địa điểm được dùng làm bối cảnh câu truyện. Xin trân trọng giới thiệu. Có thể mua online tại http://www.tulucmall.com.
Tôi thiết nghĩ PQT đã hiểu rất sai cụm chữ “tập dượt công khai”, do đó quy chụp ý của NMS là “thái độ hỗn xược, ra mặt kẻ cả”. Đây là một cái sai khách quan, thành thật. PQT hiểu sai vì PQT không ở trong nước sau 1975, và cũng không đọc sách vở trong nước đủ để hiểu lối diễn đạt này.
Vượt biên vào 1981, tôi khá quen thuộc với một số diễn đạt, ngôn từ trong nước. Khi đánh giá về Sô Viết Nghệ Tĩnh 1930-1931, học sinh, sinh viên được học đây là một cuộc tổng diễn tập, dù thất bại, bị đàn áp trong biển máu, nhưng hậu qủa tích cực là…; trong lúc học về chiến tranh VN, chúng tôi cũng nghe phân đoạn thành chiến tranh đặc biệt, chiến tranh cục bộ v.v… và nêu ra bước phát triển của nó (xin quí vị trong nước bổ túc nếu tôi có hiểu sai sót).
Do đó tôi đồng ý với NMS về cụm từ “tập dượt công khai” và không thấy sai trái, xấc xược. Dù đây chỉ là một chi tiết nhưng PQT dùng trong đoạn prelude, vốn tạo không khí cho toàn bài, nên cũng đáng góp ý bổ túc để chúng ta cùng hiểu nhau tốt hơn.