George Graham Vest – Thương tiếc người bạn chó
18/10/2010 | 2:07 sáng | 9 Comments
Category: Đời sống
Trần Quốc Việt dịch
Kính thưa các vị hội thẩm!
Người bạn thân nhất của ta trên cõi đời này có thể phản bội và biến thành kẻ thù của ta. Con cái ta đã hết lòng thương yêu dưỡng dục có thể tỏ ra vô ơn bội nghĩa. Những người thân yêu gần gũi nhất với ta, những người mà ta đã phó thác hết cho họ tất cả hạnh phúc và danh thơm của ta ấy có thể ngoảnh mặt phụ lại lòng tin của ta.
Tiền bạc ta có có thể mất đi. Tiền bạc lặng lẽ vuột khỏi tay ta, khi ta lại cần đến nó nhất. Thanh danh của ta trong phút chốc có thể bị hoen ố vì những hành động thiếu suy xét. Những kẻ sẵn sàng dập đầu dưới chân ta khi ta thịnh đạt để tỏ lòng tôn kính, lại có thể là những kẻ đầu tiên buông ra những lời ác ý khi thất bại vừa mới chớm gõ cửa nhà ta.
Người bạn vị tha nhất ta tìm được trên cõi đời vị kỉ này, người bạn không bao giờ bỏ rơi ta, không bao giờ tỏ ra phụ bạc hay nuôi lòng phản trắc- người bạn ấy chính là con chó của ta vậy. Người bạn ấy luôn sát cánh bên ta, lúc ta thịnh cũng như lúc ta suy, lúc ta khỏe mạnh hay lúc ta lâm vào cảnh bệnh hoạn. Người bạn ấy sẵn sàng ngủ trên nền đất lạnh dù trên đầu đang có những cơn gió mùa đông lồng lộng thổi về và tuyết lạnh tuôn đổ xuống không ngớt, người bạn ấy chỉ mong sao được cận kề với chủ mình cho thỏa lòng. Người bạn ấy sẵn sàng hôn lên bàn tay của chủ chìa ra dù trên lòng bàn tay ấy chẳng có cái ăn nào; người bạn ấy sẽ liếm lành mọi vết đau thân xác và tâm hồn mà sinh ra khi ta phải cọ mài với cõi đời dung tục này. Người bạn ấy luôn bảo vệ giấc ngủ của người chủ khốn khó như bảo vệ giấc ngủ của bậc vương giả. Khi tất cả bạn hữu bỏ ta ra đi, người bạn ấy vẫn một lòng ở lại. Khi của cải phù du tan biến như bóng mây và danh vọng vỡ tan như bọt bèo thì lòng yêu thương của người bạn ấy dành cho ta vẫn mãi mãi bền chặt tựa như vầng thái dương kia muôn đời không ngừng tỏa ánh sáng xuống vòm trời này.
Nếu số phận không may biến ta thành một kẻ bơ vơ lạc lõng, không chốn nương thân trên cõi đời này thì người bạn trung thành ấy không đòi hỏi điều gì cao sang hơn là được quấn quít bên chân ta để bảo vệ ta chống lại mọi hiểm nguy, chống lại mọi kẻ thù. Và khi giây phút cuối của cuộc đời ta đã điểm, cái chết sẽ đưa ta vào cõi vô cùng và khi thân xác ta đã vùi sâu dưới mấy tầng đất lạnh, thì cho dù lúc ấy tất cả bạn hữu đưa tiễn ta đến nơi an nghỉ cuối cùng đã khuất bóng trên mọi nẻo đường nhưng bên nấm mồ hoang lạnh ấy vẫn còn lại con chó cao quý ấy. Nó nằm đó, đầu tựa lên hai chân trước. Đôi mắt của nó sầu thảm nhưng vẫn tinh tường canh chừng giấc ngủ cho ta. Ôi! Người bạn chân chính và trung thành ấy vẫn lẽo đẽo đi về với ta ngay cả trong cõi chết.
Đăng lần đầu tiên trên báo Nhân Dân Chủ Nhật 1989 (người dịch không nhớ rõ ngày tháng)
Nguyên tác tiếng Anh: “Tribute To The Dog”
Bản tiếng Việt điện tử © 2010 Trần Quốc Việt
Bản tiếng Việt điện tử © 2010 talawas
Bình luận
9 Comments (bài “George Graham Vest – Thương tiếc người bạn chó”)
Có một bộ phim rất cảm động về sự chung thủy của loài chó, cụ thể là của chú chó Hachi. Xin mời các bác đón xem! Bộ phim này tôi xem đi xem lại mấy lần, lần nào cũng “rơm rớm” nước mắt! Vai chính là diễn viên “gạo cội” Richard Gere!
Có rất nhiều câu chuyện thực rất cảm động về sự trung nghĩa của loài chó mà chúng ta cần suy gẫm. Hầu như trong bất cứ tình huống nào: giàu nghèo, đau yếu bệnh hoạn chó cũng không bỏ chủ kể cả việc khi chủ nó qua đời.
Tôi nhớ mang máng một câu chuyện có thật về chó như sau: Có một con chó sau khi chủ nó chết được người hàng xóm mang nó cho một người khác nuôi ở cách xa vài trăm dặm. Sau độ một năm đột nhiên con chó biến mất, người chủ mới tìm mãi không thấy và cho rằng nó đã bỏ nhà đi hoang…và cũng không để ý gì thêm.
Cả tháng sau con chó trở về kiệt sức, gầy xọp, lông lá xác xơ. Người chủ nghĩ nó đi lạc và tìm lại được đường về nhà. Năm sau con chó lại biến mất cả tháng trời rồi lại trở về giống như tình trạng năm ngoái.
Lần thứ ba xảy ra người chủ tin rằng nó sẽ trở về, nhưng không. Ông ta lái xe tìm nó nơi chủ cũ ở và được người hàng xóm cho biết con chó vẫn về đây hàng năm, nằm lại ít ngày tại ngôi mộ chủ cũ rồi ra đi…
Người chủ mới khi lái xe trở về nhà đã tìm thấy xác con chó chết khô cạnh đường…
Một trong những người bạn của tôi đã từng làm thơ để khóc con chó thân thiết của anh, nhân chủ đề này xin giới thiệu cùng quý vị :
Khóc chó
Ta khóc mi trong lặng im
Hồ dễ mấy ai tin Người khóc Chó?
Mi đã đi xa, cổng nhà giờ bỏ ngỏ
Cái vẫy đuôi mừng bỗng hóa xa xăm…
Thế sự đảo điên, ta ngậm ngải tìm trầm
Người với Chó vẫn nặng tình thương mến!
Phút giã biệt, ta nghẹn ngào giấu tiếng
Bởi khoảng cách Chó – Người…
Oan nghiệt lắm mi ơi…
Nỗi thương mi không thể khóc thành lời
Nước mắt buồn không thể rơi trên má
Chốn mi nghỉ không thể thành mồ mả
Nén hương thơm ta lặng thắp trong lòng.
Ở cõi âm có khát vũng nước trong
Có còn nhớ góc sân ngày xưa ấy
Trở lại nhé, Chó ơi, đừng ngại
Ta vẫn ngồi mong, dẫu biết…
Chẳng bao giờ…
Món này cũng là món “ẩm thực khoái khẩu” của người Tràng An thanh lịch đấy chứ nhể?
Từ lâu tôi đã được một người bạn cho biết dân Thuỵ Sĩ có truyền thống ăn thịt chó. Nay tìm thêm trên Wiki thì ra cả một loạt dân tộc ăn (hoặc đã từng ăn) thịt chó:
http://en.wikipedia.org/wiki/Dog_meat
Xin chỉ chép lại một đoạn:
“Switzerland
Popular Swiss recipes for dog meat include gedörrtes Hundefleisch served as paper-thin slices as well as smoked dogarvnb| ham, and Hundeschinken which is prepared by salting and drying raw dog meat.[79]
According to the November 21, 1996, edition of the Rheintaler Bote, a Swiss newspaper covering the Rhine Valley area, the rural Swiss cantons of Appenzell and St. Gallen are known to have had a tradition of eating dogs, curing dog meat into jerky and sausages, as well as using the lard for medicinal purposes. Dog sausage and smoked dog jerky remains a staple in the Swiss cantons of St. Gallen and Appenzell, where one farmer was quoted in a regional weekly newspaper as saying that “meat from dogs is the healthiest of all. It has shorter fibres than cow meat, has no hormones like veal, no antibiotics like pork.”[80]
A few years earlier, a news report on RTL Television on the two cantons set off a wave of protests from European animal rights activists and other concerned citizens. A 7000-name petition was filed to the commissions of the cantons, who rejected it, saying it was not the state’s right to monitor the eating habits of its citizens.
The production of food from dog meat for commercial purposes, however, is illegal in Switzerland.[81]”
Tuy vậy suy tôn nó lên thành “quốc hồn quốc tuý” có lẽ chỉ có Việt Nam ta?
Tôi gởi liên “quốc hồn quốc túy” do họa sĩ Nguyễn Ðình Ðăng cung cấp, cho bạn bè ngoại quốc xem thì nhận được một số phản hồi có thể tóm lược như sau:
DISGUSTING!
I AM HORRIFIED!
I DON’T WANT TO SEE IT!
Có lẽ chúng ta nên phê phán sự trung thành – tuyệt đối trung thành nhưng thiếu suy nghĩ, phê phán của loài chó trong bối cảnh chính trị của Việt Nam hiện nay hơn là ca ngợi hay dễ dẫn đến sự thích thú, ngưỡng mộ cái sự trung thành kiểu đó.
Thật đáng hổ thẹn và đáng sợ nếu con người lại học hay bị lây cái kiểu trung thành của chó.
Người Việt Nam (và một số nước lân cận) còn yêu quý người bạn của mình tới mức xơi luôn cả bạn như thế này. Thậm chí món thịt của người bạn chó còn được coi là món
“quốc hồn quốc túy”.
khoang (1993-2008)
Gọi mày xưng tao, khoang nhé.
Tao từng gọi mày là baby, là thằng khoang, là cậu khoang, là ông khoang, là lão khoang, là cụ khoang.
Nhưng con chó con người con khoang con mai là nghe (có vẻ) bình đẳng nhất, khoang nhỉ.
Trưa nay đứng rửa chén tao nghe tiếng bước chân mày.
Nửa đêm qua bật người thức giấc, tao nghe tiếng mày thở hắt.
Đôi khi trong ngày tao nghe tiếng mày sủa
Tuấn bảo tại tao nhớ mày quá.
Tao nhớ ánh mắt hiền từ của mày.
Nhìn sợi dây cổ gắn mấy tấm bảng khắc tên, địa chỉ, số phone, ID… tao lại nhớ tiếng leng keng quá đỗi thân thuộc.
Bao tỉ người trên trần gian này, sao mày chọn sống cạnh tao, hả khoang?
Mùa đông mày ủ hơi cho tao ấm. Mùa hè mày tung tăng đi bộ cùng tao. Mày từng chứng kiến cảnh tao vất điện thoại, liệng chén bát, ngồi bệt trên sàn nhà khóc hu hu, mừng vui nhảy đựng, hay một mình trần truồng đi loanh quanh trong nhà không cần lý do.
Cũng có khi mày thấy nửa đêm tao đi lòng vòng trong nhà như thể đang kiếm tìm sợi dây treo cổ.
Mày ôm xuống “tuyền đài” biết bao bí mật đời tao.
Tao không biết có kiếp sau không? Thật tình tao không biết khoang ạ. Nhưng (nếu) có kiếp sau, tao mong mày không làm súc sinh nữa.
Thằng tí con bé luôn dành mày trước giờ đi ngủ,
nhưng chẳng đứa nào dành hốt cứt mày
Mười lăm năm, không ngày nào tao quên cho mày ăn, ngoại trừ phải đi xa. Đúng thế không khoang?
Giờ đây, mỗi tối tuấn ngồi xem tivi, chẳng còn có mày nằm dựa chân ghế đợi mẩu chip, bánh, nuts… từ tay tuấn.
Tên mày từng xuất hiện trong tiểu thuyết và thơ của tao.
Bác cường nghe tin mày “ra đi” cũng sững sờ.
Ông hàng xóm bị chứng mất ngủ kinh niên hết còn “nhắc khéo” tao sao để mày sủa to và dai thế!
Không còn mày cho tuấn, bé, tí và tao ôm hôn cưng nựng. Không ai dành cái chải lông chó nữa.
Tao nói với mày năm nay tao muốn trồng thêm nhiều loại rau.
Mày nghe một cách thờ ơ, như đi đứng, chẳng còn sức chạy loăng quăng như những năm trước.
Cà chua giờ có trái. Ớt đã ra hoa. Hẹ và cần tây mọc xanh ngắt. Cây cà tím mua ở tiệm ông Ấn Độ hôm mưa to hột, mày còn nhớ không khoang?
…
Khoang ơi, tao đã bứng mấy bụi rau thơm, ngò gai, kinh giới, tía tô, diếp cá, húng quế… trồng chúng trong chậu, đặt bên hông nhà, nơi có nhiều ánh nắng.
Mỗi sáng tao ra vườn tưới cây, chẳng còn có mày lẽo đẽo theo sau.
Mày đã từng đi nhanh trước tao, rồi ngang hàng với tao. Mấy tháng cuối, mày đi sau tao. Tao phải đi thật chậm, chờ mày.
Mày mất vì ung thư ruột. Bác sĩ đề nghị để mày đi, bởi tiếp tục sống, mày rất đau đớn. Mày gục mặt trên đùi tao trước khi bác sĩ chích mũi thuốc cho mày đi vào giấc ngủ ngàn thu. Đó là một buồi chiều dài ảm đạm.
Tao hết còn luôn mồm: khoang eat, khoang up, khoang out, khoang vào, khoang sit, khoang im, khoang good, khoang bad, khoang giỏi, khoang hư, khoang ơi… khoang à…
Mày biết lúc nào tao buồn tao vui tao lo âu tao thất vọng tao chán chường tao mệt mỏi tao yêu đời tao cười tao khóc tao cố gắng tao tào lao tao chửi thề tao bực bội tao hoan lạc tao chịu khó tao đáng yêu tao ba gai tao xạo ke tao…
Thấy chưa khoang, mười lăm năm sống cạnh nhau, hai đứa mình chia sẻ nhiều thứ quá.
Tao từng nói với mày rằng, cuộc đời này đối với tao như cái cầu tiêu công cộng. Tình cờ dừng chân. Dùng giấy lót bồn cầu, giật nước, vất giấy lau tay vào thùng rác. Luôn gắng giữ vệ sinh để người đến sau sử dụng, mày còn nhớ không khoang?
Tao cũng từng tâm sự với mày rằng, tao (tập) yêu thích, tận hưởng những thứ/điều nhỏ nhoi, giản dị của đời sống. Món ăn ngon, màu thỏi son, ánh sáng căn phòng, laptop nhẹ nhàng, mùi thơm tách cà phê, điệu nhạc hay, học thêm được chữ mới, sự mềm mại của tấm trải giường, cái vẫy tay chào của bà hàng xóm, tiếng chim hót sau vườn, nụ cười người xa lạ trên hè phố…
Thôi, ngủ ngon giấc nhé, khoang thương yêu.
lê thị thấm vân
http://www.tienve.org/home/literature/viewLiterature.do?action=viewArtwork&artworkId=8513