Toán học Việt Nam…
15/09/2010 | 2:03 sáng | 4 Comments
Category: Thời sự / Spectrum
Trong loạt bài “Nhân tài toán học ngày ấy, bây giờ”, nhà báo Đoan Trang giới thiệu TS Vũ Đình Hòa, người “không lấy nghiên cứu toán học làm sự nghiệp nữa”, coi làm toán như “một hình thức giải trí”, “nếu không có việc gì làm”, vì “nếu chỉ làm toán không thì rất khó sống, phải có nghề gì đó”; và TS Phùng Hồ Hải với nhận định về sự lay lắt của nền toán học Việt Nam:
Thật khó tin một đất nước có tâm lý trọng toán như Việt Nam mà cộng đồng toán học lại nhỏ bé: “Ít người theo nghề toán lắm. Cái cộng đồng của bọn mình quá nhỏ, người mà bọn mình có thể trao đổi quá ít. Làm seminar chẳng biết mời ai, quanh đi quẩn lại vẫn chừng ấy gương mặt. Những người làm toán chuyên nghiệp – theo cái nghĩa là vẫn còn tích cực nghiên cứu – thì vét cả nước được khoảng 150 người. Bạn tưởng như vậy là nhiều à? 150 người là tương đương số cán bộ của khoa toán ở một trường đại học phương Tây, đấy là nói riêng về số lượng, chưa bàn tới chất lượng, chứ xét trên công trình khoa học thì chẳng so nổi đâu. Với lại 150 nhà nghiên cứu toán học trên 86 triệu dân thì đến bao giờ ta có một nền toán học? Nếu không có những thay đổi cơ bản, toán học của Việt Nam sẽ mãi lay lắt.
Gần 3 năm trước, một phóng sự về thần đồng toán học Lê Bá Khánh Trình miêu tả:
Một thần tượng của thế hệ trước chúng tôi nhiều năm, một cái tên mà những học sinh say mê toán học phải kính nể, thần đồng ấy hôm nay lại là một giáo viên luyện thi cho lớp năng khiếu của trường năng khiếu TP.HCM, anh chưa từng là trưởng khoa Toán của Đại học Khoa học Tự nhiên như người ta đồn đại. Anh sống bình dị, khép kín, giống một cái cây sau cơn bão không sao mà trổ những cành lá non kiêu hãnh khi các cành và mầm của nó đã bị vặt hết. Lê Bá Khánh Trình chưa bao giờ có một thành tích hay sự kiện gì trong cuộc đời vượt được giải thưởng mà anh giành được năm 1979 ở London.
Bình luận
4 Comments (bài “Toán học Việt Nam…”)
Kính mời quý vị đọc thêm ý kiến sau đây của Giáo Sư toán Nguyễn Tiến Dũng hiện đang dạy tại đại học Toulouse, Pháp:
Cốt lõi là chấn hưng giáo dục (Nguyễn Tiến Dũng)
Đọc ý kiến của Tiến sĩ Phùng Hồ Hải về tình trạng toán học VN hiện nay trong nước, tôi thấy lòng buồn vô hạn. Bởi vì ngay cả một ngành học cơ bản ít tốn kém như ngành toán mà đã như vậy, thì thử nghĩ các ngành khác cần có trang bị thiết bị, máy móc, và dụng cụ, chất liệu cần cho việc nghiên cứu (như ngành vật lý, hóa học, sinh học v.v…) thì tình trạng còn bi đát đến đâu nữa.
Tôi nói ra thì có thể có người cho rằng đầu óc của tôi quá thiên về chính trị. Nhưng sự thật muôn đời là chính trị bao giờ cũng là thống soái. Theo tôi, sở dĩ tình trạng văn hóa, giáo dục, học thuật, kinh tế, xã hội, ngoại giao v.v… của nước ta hiện nay đang trong tình trạng bế tắc, suy nhược và bên bờ vực thẳm của sự suy sụp toàn diện là do đất nước bị lãnh đạo bằng những người vô tài, thiếu đức, với tầm nhìn quá thiển cận, mà mục tiêu duy nhất là tìm cách giữ cho bằng được sự thống trị độc tài, độc đảng của họ, bất chấp mọi sự trì trệ, suy vi của Tổ quốc. Chỉ lo sống phè phởn, hưởng thụ các đặc quyền, đặc lợi và bòn rút tài nguyên của đất nước, hầu làm giàu cho bản thân và gia đình.
Thú thật, từ ngày còn ở trong nước trước năm 1975, tôi ở miền Nam và vốn chẳng trọng vọng gì các trường đại học của Thái Lan, Mã Lai Á, Tân Gia Ba hay Phi Luật Tân. Ngày đó tôi có một anh bạn được cấp học bổng đi học trường Chullalongkorn của Thái Lan, nhưng anh ấy chê ra mặt, nói với tôi là học mấy cái trường cỡ đó thì thà ở nhà học đại học Sài Gòn còn hơn. Tôi đồng tình với bạn mình. Nhưng ngày nay, tôi khám phá ra là các trường đại học của các xứ láng giềng Đông Nam Á này đều hơn xa hai trường đại học quốc gia Hà Nội và Thành phố HCM. Thật là đau đớn và nhục nhã, khi chỉ trong 35 năm, ĐCSVN đã kéo lùi tình trạng giáo dục đại học của VN đến độ chán chường này.
Để cho toán học VN (cũng như các ngành khoa học khác) phát triển, cần xem lại toàn bộ nền giáo dục hiện nay từ cấp tiểu học đến đại học. Phải thay đổi toàn diện triết lý giáo dục, dẹp bỏ thẳng tay những môn học kiểu trò không muốn học, thầy không muốn dạy, như lịch sử Đảng CSVN, chủ nghĩa Mác-Lênin, v.v…để đi vào những kiến thức thực sự hữu ích mà toàn thế giới đang giảng dạy. Để có giao lưu quốc tế và hấp dẫn được các nhà toán học Việt kiều trên toàn thế giới về hợp tác, đóng góp trong giảng dạy và nghiên cứu, thì cần phải có một chính thể hậu CS, hoàn toàn tự do, do toàn dân bầu ra trong những cuộc bầu cử và ứng cử công khai, công bình, và tự do. Nói ngắn gọn, là phải thay thế chế độ CS hiện nay bằng một chế độ mới, thực sự là của dân, do dân và vì dân, trong đó các nhà lãnh đạo được toàn dân Việt trong cũng như ngoài nước và cả thế giới kính nể. Từ đó, mới có được chính danh để đứng ra hòa giải hòa hợp toàn dân Việt, để cùng nhau chung sức, chung lòng xây dựng lại đất nước đã kiệt quệ về mọi mặt như hiện nay.
Tôi dám cam đoan là với một chế độ mới hoàn toàn ly khai với quá khứ và di sản bi đát do ông Hồ và ĐCSVN để lại, toàn dân ta khắp nơi trên hoàn vũ sẽ có thể bắt tay hàn gắn lại mọi đổ vỡ, tang tóc trong 65 năm qua, một luồng sinh khí mới sẽ thổi vào quê hương ta trong buổi bình minh của những ngày đầu trong giai đoạn phục hưng Tổ quốc. Và ngành toán VN, với năng khiếu và lòng đam mê toán học vốn có của thanh niên học sinh sinh viên VN, sẽ phát triển nhanh chóng để đuổi kịp trước hết là các nước trong khu vực và sau đó sẽ vươn lên tầm cao mới, và hy vọng sẽ sản xuất ra được những toán gia tầm cỡ như Ngô Bảo Châu ngay tại chỗ từ trong nước trong vòng 50 năm (hay 100 năm), tương tự như trường hợp của Nhật Bản hiện nay. Đó là điều mơ ưóc của cá nhân tôi.
Ôi bất công quá. Toán – có tài mà lay lắt. Chẳng bù cho Văn – bất tài nhưng đông vui. Để tránh tình trạng văn thịnh toán suy, hay là Toán mời Văn sang dự hội nghị hộ. Điều kiện thế này: bữa sáng có phở và cà phê, hai bữa chính có bia hơi và rượu vang Thăng Long, đi lại có xe buýt máy lạnh, còn khách sạn thì có đệm không “rệp hút máu” – cái này khó à nha, rệp hút máu đang hoành hành các khách sạn của thủ đô, sau gần một tháng được phát hiện ở một khách sạn quận Hai Bà, viện Vệ sinh Phòng dịch Quân đội đã tới phun hóa chất diệt côn trùng. Khi kiểm tra sổ sách tại khách sạn, có một vị khách người Ấn Độ đến nghỉ và đã rời phòng 3 ngày trước khi phát hiện rệp hút máu. Vì vậy, viện Vệ Sinh Phòng dịch ngờ rằng vị khách này đã mang theo rệp hút máu lẫn trong hành lý. Đề nghi viện Vệ sinh Phòng dịch gửi thư sang hỏi viện Toán xem giáo sư Châu cùng đoàn lãnh đạo viện Toán vừa rồi sang nhận giải thưởng Fields ở Ấn Độ có bị rệp hút máu chui từ đệm ra hút máu không?
Toán học ích gì cho xứ ấy
Nhân, chia, trừ, cộng… đủ làm vua
Những gương người cũ còn nguyên đó
Còn nói năng gì những Bảo Châu !