70 Comments (bài “Phong Uyên – Ông Trần Văn Tích nên đọc lại “Un Excommunié””)

1. Trần Lâm viết:

   11/08/2010 lúc 2:26 sáng

   P viết:

   “Ngoài ra, những gì Trần Lâm nói có thể đúng với thực tế lịch sử, nhưng tôi nghĩ nó không logic về mặt lý thuyết.”

   Xin được mượn một danh ngôn của Oliver Wendell Holmes, Jr để trả lời:

   “A page of history is worth a volume of logic.”

2. Trần Lâm viết:

   11/08/2010 lúc 2:17 sáng

   @ Đinh Công Bình

   Ở dưới, theo thứ tự thời gian và trong ba bài khác nhau, là ba đoạn văn của BS Tích mà tôi đã dựa vào để góp ý với ông ta:

   A/ “Năm 1956, cái năm Nguyễn Mạnh Tường sang Bruxelles để biện hộ cho chiến tranh vì độc lập thống nhất thì một số quốc gia cựu thuộc địa sau đây đã độc lập mà không hề có chiến tranh: Phi luật tân, Xyri, Libăng (1946); Ân độ và Pakíttăng (1947); Miến điện, Tích lan, và Paléttin (1948); Nam dương (1949). Một năm sau, Mã lai á độc lập và ba năm sau đến lượt Tân gia ba. Có thể còn một số nước khác mà tôi chưa nhớ ra. Cái trí của Nguyễn Mạnh Tường để đâu mà đi cổ vũ bạo lực làm quà tặng cho dân tộc? Và còn lo sợ nếu làm không xong việc thì “trên” sẽ quở trách (nguyên văn trong Un Excommunié “Que pourrons-nous dire à nos dirigeants?”).”

   B/ “Nói chung, đa số nếu không là hầu hết hoặc tất cả các quốc gia cựu thuộc địa sau Đệ nhị Thế chiến theo phương thức đấu tranh thâu tóm vào phương châm không bạo động và không liên kết trong khi các đảng cộng sản Việt Nam, Cao Mên và Ai Lao hoàn toàn dựa vào Quốc tế Cộng sản để tiến hành cách mạng giải phóng dân tộc rồi cách mạng xã hội chủ nghĩa bằng bạo lực chiến tranh với sự cổ vũ của nhà trí thức Nguyễn Mạnh Tường tại Bruxelles. Do sự cấu kết chặt chẽ này, họ trở thành đối thủ của Hoa Kỳ và đồng minh. Cho nên De Gaulle không chịu trả Nam Kỳ cho Hồ Chí Minh mà chủ trương áp dụng lá bài Duy Tân.”

   C/ “Là trí thức mà ông Nguyễn Mạnh Tường không hề biết đến xu hướng giải thực sau Đệ nhị Thế chiến, không hề nghe các nước khác đã thu hồi độc lập không bạo động gây chiến để một mình đứng ra biện minh cho cuộc chiến thảm khốc sau này, ngược hẳn lại với tôn chỉ của Hội nghị Luật gia mà ông tham dự…”

   Theo tôi hiểu, BS Tích đã gián tiếp cho rằng cuộc chiến tranh Việt-Pháp 1945-1954 là một cuộc chiến thật ra không cần thiết cho việc giành lại độc lập cho VN. Ông nhận định “De Gaulle không chịu trả Nam Kỳ cho Hồ Chí Minh mà chủ trương áp dụng lá bài Duy Tân,” vì họ Hồ là CS.

   Căn cứ vào những gì tôi đã đọc được, tôi thấy cái nhìn về cuộc chiến tranh Việt-Pháp của BS Tích là sai lầm, nên tôi phải lên tiếng.

   Là một người chống Cộng sinh ra phía dưới vĩ tuyến 17, tôi tất nhiên chống lại mọi nỗ lực – văn hoá, chính trị hay quân sự – để thôn tính miền Nam phát xuất từ phía Bắc, nhưng tôi cũng không thể im lặng khi đọc những lời phát biểu có thể gây “hiểu lầm” về cuộc chiến chống xâm lăng của người Việt trong giai đoạn chín năm. Như đã nói, sự hy sinh của họ trong cuộc chiến này đối với tôi quan trọng hơn cá nhân Nguyễn Mạnh Tường rất nhiều.

3. Đinh Công Bình viết:

   11/08/2010 lúc 12:08 sáng

   @Trần Lâm: “Đây là lần thứ ba tôi phải lên tiếng góp ý với BS Tích về nguyên nhân cuộc chiến tranh Việt-Pháp 1945-1954. Không hiểu vì lý do gì Trần Văn Tích tiếp tục tránh né trách nhiệm nghiêm trọng của người Pháp trong cuộc chiến tranh xâm lăng nói trên.”

   Theo tôi thấy ông Trần Văn Tích nhận định về việc Luật sư Nguyễn Mạnh Tường cổ vũ cho chiến tranh “thống nhất đất nước” do cộng sản miền Bắc phát động. Cuộc chiến này không có “bàn tay” của người Pháp nên họ không có trách nhiệm gì. Sau khi Việt Nam bị chia cắt, người Pháp không còn cơ hội nào để can thiệp vào đất nước này nữa. “Sân chơi” đã thuộc về các đấu thủ mới như Nga, Tầu, Mỹ!

4. P viết:

   10/08/2010 lúc 11:28 chiều

   Xin có vài ý với bác Trần Lâm và bác Trần Văn Tích:

   Việc Nguyễn Mạnh Tường lên tiếng biện minh cho xu hướng sử dụng vũ lực thống nhất đất nước xảy ra vào năm 1956. Lúc này người Pháp đã không còn ở Việt Nam. Vậy vì sao Nguyễn Mạnh Tường phải liên hệ tới xu hướng giải thực sau Thế chiến Thứ hai, ở thời điểm 1956, thì giải thực bằng vũ lực là giải thực nào?

   Tôi thấy ở đây mối liên hệ giữa những điều 1 và những điều còn lại lỏng lẻo:

   1. Nguyễn Mạnh Tường lên tiếng biện minh cho đường lối đấu tranh vũ lực để thống nhất đất nước ở Bỉ, năm 1956.

   2. Cuộc chiến tranh Việt – Pháp 1945 – 1954.

   3. Xu hướng giải thực sau Thế chiến thứ Hai để thu hồi độc lập không bao động.

   Ngoài ra, những gì Trần Lâm nói có thể đúng với thực tế lịch sử, nhưng tôi nghĩ nó không logic về mặt lý thuyết. Nói cụ thể hơn, tôi không nghĩ Gandhi chủ trương con đường bất bạo động kỳ cùng như vậy vì ông gặp phải một đối thủ là thực dân Anh, còn nếu như đối thủ của ông là thực dân Pháp thì ông sẽ chuyển sang đấu tranh vũ trang.

   Giải thực bất bạo động là một xu hướng, thực hành nó được đến đâu phụ thuộc vào nhiều yếu tố, trong đó không chỉ có địch, mà còn có ta nữa.

5. tracy viết:

   10/08/2010 lúc 10:53 chiều

   Nghe lời cụ Hồ, Tiến sĩ Vũ Như Canh (em ruột của Luật sư Vũ Văn Mẫu, và giáo sư tại đại học Dược Khoa Sài Gòn Vũ Thị Dần) từ Pháp về nước, thành lập trường Đại học Sư phạm tại Hà Nội với chức Hiệu trưởng. Ông Canh không vào Đảng CS, chỉ đơn thuần yêu nước Việt Nam nên đã bị cách chức xuống làm chủ nhiệm bộ môn Lý, rồi ông được cho qua Liên Sô để tu nghiệp, nhưng Giáo Sư Canh đã từ chối, và cuối cùng chỉ còn là cán bộ giảng mà thôi. Đúng như CS đã nói giới trí thức là giai cấp tiểu tư sản, đầu óc cải lương và khó tẩy não. Giáo sư Vũ Như Canh là một thí dụ điển hình.

6. Trần Lâm viết:

   10/08/2010 lúc 9:17 chiều

   Trần Văn Tích viết:

   “Là trí thức mà ông Nguyễn Mạnh Tường không hề biết đến xu hướng giải thực sau Đệ nhị Thế chiến, không hề nghe các nước khác đã thu hồi độc lập không bạo động gây chiến để một mình đứng ra biện minh cho cuộc chiến thảm khốc sau này, ngược hẳn lại với tôn chỉ của Hội nghị Luật gia mà ông tham dự…”

   Đây là lần thứ ba tôi phải lên tiếng góp ý với BS Tích về nguyên nhân cuộc chiến tranh Việt-Pháp 1945-1954.

   Không hiểu vì lý do gì Trần Văn Tích tiếp tục tránh né trách nhiệm nghiêm trọng của người Pháp trong cuộc chiến tranh xâm lăng nói trên.

   Như đã trình bày ở lần góp ý đầu tiên, xu hướng giải thực bất bạo động sau Đệ Nhị Thế Chiến là việc thường xảy ra tại các thuộc địa của Anh và Mỹ. Những thuộc địa của các quốc gia khác ít khi nằm trong xu hướng đó.

   Tại Nam Dương, một thuộc địa của Hòa Lan, người dân xứ này đã phải tiến hành một cuộc kháng chiến đẫm máu chống lại đoàn quân viễn chinh mà chính phủ Hòa Lan đã đưa sang Nam Dương sau Đệ Nhị Thế Chiến để tái thiết lập quyền cai trị của “mẫu quốc.”

   Việt Nam là một thuộc địa của Pháp, nên cũng đã không nằm trong xu hướng giải thực bất bạo động ở tại các thuộc địa Anglo-Saxon. Chính sách thực dân ngoan cố của người Pháp tại xứ này có thể được xem như là nguyên nhân chính phía sau cuộc chiến Việt-Pháp nói trên. Như sử gia Nguyễn Thế Anh có nhận định:

   “In the long run, the historical deadlock over decolonization proved to contain the germ of war between French imperialism and the Vietnamese independence movement. The French colonial power was not prepared to give up any of its control. The only solution left to the Vietnamese national movement was therefore to go to the bitter end in the struggle for independence.”

   Và như có trình bày trong lần trước, người Pháp đã theo đuổi chính sách thực dân ngoan cố này từ thập niên 30 và thậm chí còn tiếp tục áp dụng nó sau khi họ phải “trả độc lập” cho Bảo Đại năm 1949.

   “Nhưng sau 80 năm sống dưới quyền Pháp, nhân dân Việt Nam đã hiểu người Pháp quá nhiều, lại nhìn vào Bảo Đại và thành phần của chính phủ Bảo Đại, nhân dân cũng hết tin tưởng, vì vậy mà cây bài quốc gia tức cây bài Bảo Đại không có hiệu nghiệm.

   Ta nhận thấy rằng trong giai đoạn này, Pháp rất lúng túng. Từ cuối năm 1946 họ dùng quân sự đối với chính phủ Việt Minh, cho tới năm 1949 không thâu được kết quả theo ý muốn. Những lời ước đoán của đại tướng Valluy và Morlière đều sai hết bởi dân tộc Việt Nam năm 1946 đã khác dân tộc Việt Nam 1858, khi mà người Pháp bước chân vào xứ Nam kỳ là lúc mà dân trí của ta còn thấp kém hơn nhiều.

   Dân vẫn theo kháng chiến, kháng chiến vẫn có vẻ bền bỉ, trường tồn. Cái độc lập trao trả cho Bảo Đại và các tay sai của Pháp là Trần Văn Hữu, Nguyễn Văn Tâm,… vẫn là cái trò bánh vẽ không đánh lừa được ai hết.” (Phạm Văn Sơn, Việt Sử Toàn Thư)

   Như vậy thì khi bàn về cuộc chiến Việt-Pháp 1945-1954, chúng ta không thể chỉ dựa vào xu hướng giải thực “chung” sau Đệ Nhị Thế Chiến, mà phải lưu ý đến bối cảnh lịch sử và chính trị đặc biệt của riêng Việt Nam.

   Đây là những điều thuộc kiến thức phổ thông, nên tôi không hiểu tại sao BS Tích (hình như) lại không nắm được chúng.

   Tôi phải nhiều lời với BS Tích về vấn đề này, vì nó có liên quan đến sự hy sinh của hàng trăm ngàn người Việt Nam trong cuộc kháng chiến chống dã tâm tái xâm lăng của Pháp, một việc, theo tôi nghĩ, quan trọng hơn cá nhân ông Nguyễn Mạnh Tường rất nhiều.

7. Thanh Nguyễn viết:

   10/08/2010 lúc 7:12 chiều

   – Kính ông: Ông hoc quá giỏi, kiến thức uyên thâm. Đỗ đạt cao.
   – Xin lỗi ông: Không biết ông làm gì mà cho đến bây giờ (2009) nhiều người mới biết và nói về ông?

   Tiếc cho ông!
   R.I.P – ông Nguyễn Mạnh Tường!

8. Hoàng Trường Sa viết:

   10/08/2010 lúc 6:49 chiều

   “Tôi xin nhắc lại lời khen tặng của ông chủ tịch Hội đồng giám khảo (trình luận án bao giờ cũng phải trước công chúng): “Luận án của ông là một kiệt tác về Luật, và hơn nữa, về luật và văn chương…. Chúng tôi xin trao tặng ông hạng cao nhất mà chúng tôi có: hạng Tối ưu với những lời khen tặng của toàn thể hội đồng giám khảo.” (trích bài chủ của tác giả Phong Uyên)

   “Chuyện hai luận án: Tôi thỉnh cầu “hải ngoại chư quân tử” ai biết hai luận án liên hệ đã có ảnh hưởng như thế nào trong học giới, đã được tham khảo rộng rãi đến đâu thì rất tiếc chưa được tác giả Phong Uyên hồi đáp. Ông dẫn lời khen ngợi của hội đồng giám khảo…” (trích lời bác Trần Văn Tích)

   Dù đồng ý với tác giả Phong Uyên rằng ông Nguyễn Mạnh Tường đỗ một lúc 2 bằng Tiến sĩ vào thời 1932 là một kỳ tích (không những chỉ đối với người Việt ta thời đó mà ngay cả với người Pháp tại mẫu quốc), nhưng tôi cho rằng bác Trần Văn Tích đã nói RẤT ĐÚNG về đóng góp thực sự của hai luận án của ông Nguyễn Mạnh Tường cho kiến thức của nhân loại. Nghĩa là, cho đến nay, không hề có bằng chứng nào cho thấy công trình trong hai lãnh vực luật và văn của ông Nguyễn Mạnh Tường đã đóng góp điều gì gọi là lớn lao cho kiến thức của loài người. Những công trình này cũng không được biết rộng rãi trong giới học thuật thế giới hay ngay cả giới học thuật VN dù chúng đã hiện diện gần 80 năm (tức đã trên ¾ thế kỷ). Điều này cho thấy tuy đóng góp của ông NMT là mới mẻ (vào thời đó) theo điều kiện đòi hỏi của các luận án Tiến sĩ quốc gia của Pháp, nhưng những kiến thức này, suy cho cùng, cũng thuộc loại thường thường bậc trung chứ cũng chẳng “ghê gớm” gì cho lắm để đời sau phải nghiêng mình ngưỡng phục và coi cá nhân ông là một loại siêu việt đáng được đem ra làm gương hãnh diện cho nòi giống.

   Việc ông NMT được Hội đồng giám khảo tặng hạng Tối ưu với lời khen của toàn thể hội đồng giám khảo cũng không phải là điều hiếm có đối với các luận án Tiến sĩ quốc gia Pháp. Hạng này vẫn thường được ban tặng cho nhiều người trong suốt lịch sử các bằng tiến sĩ quốc gia Pháp về mọi ngành từ xưa đến nay. Cho nên đây cũng không là big deal (to tát) gì cả.

   Suy cho cùng, theo tôi, giá trị đóng góp của một cá nhân cho xã hội cần dựa vào những đóng góp thực tiễn của người đó cho nền học thuật, văn hóa, nghệ thuật, khoa học, kỹ thuật và tiến bộ của xã hội, chứ không nên căn cứ vào số bằng cấp đạt được (hay số tuổi khi đạt được bằng cấp). Về khía cạnh này, tôi thấy ông Hoàng Xuân Hãn, một người có thể xem như cùng thời với ông NMT, tuy trên mặt hàn lâm thì có vẻ kém xa ông NMT (ông HXH chỉ có bằng một bằng Thạc sĩ toán thôi so sánh với 2 bằng Tiến sĩ của ông NMT), nhưng công lao của ông HXH lớn hơn RẤT NHIỀU và đáng để dân tộc ta ngưỡng mộ, ghi ơn. Thí dụ đóng góp của HXH qua cuốn Danh Từ Khoa Học đã thúc đẩy sự phát triển học vấn toán, lý, hóa của nước ta từ những năm 1940 đến nay và đặt nền tảng cho việc dịch thuật khoa học kỹ thuật của VN. Đó là chưa kể công lao của ông HXH về chương trình giáo dục thuần Việt có tính dân tộc, khoa học và khai phóng do ông và một số cộng sự viên soạn thảo từ thời Chính phủ Trần Trọng Kim và được cả hai miền Nam Bắc sử dụng mãi cho đến gần đây.

   Khi nói những điều trên, hoàn toàn không có nghĩa là tôi phủ nhận giá trị của ông NMT. Ông là người có tài và đạt được thành tích cao trong học vấn, đáng khen. Tôi chỉ tiếc cho ông là số phận hẩm hiu, không được may mắn đem tài năng ra phục vụ đất nước do hoàn cảnh ông bị phải đứng trong hàng ngũ những người cộng tác với ông Hồ để cuối cùng bị đối xử bất công oan uổng trọn kiếp người. Tôi vẫn kính trọng và thương tiếc ông như đã kính trọng và thương tiếc các ông Nguyễn Hữu Đang, Trần Đức Thảo v.v…

9. hoang viết:

   10/08/2010 lúc 6:38 chiều

   Đọc cả hai bài về cố TS Nguyễn Mạnh Tường của hai bác Trần Văn Tích và bác Phong Uyên tôi thấy có một vài điểm căn bản mà chúng ta chưa đào sâu đúng mức.

   Trí thức xử dụng trí não nhiều hơn quyền lực nên hay bị lợi dụng và nếu người ta không lợi dụng được thì bị đàn áp, trù dập. Dẫn chứng thì rất nhiều trong xã hội xưa và nay; thời bình cũng như thời chiến; và trong nhiều lãnh vực từ chính trị, tôn giáo, hành chánh đến cả lãnh vực giáo dục, nghệ thuật. Vì thế, người trí thức như chiếc lá trên đời, rất có ích cho nhân loại từ lúc còn sống màu xanh mượt cho đến khi vàng úa rụng rơi sau khi qua đời mặc bao giông gió dập vùi, lũ lụt. Học lịch, học vị và những cống hiến của trí thức cho đời hiển nhiên tùy vào hoàn cảnh cá nhân và xã hội trên nhiều phương diện; từ tình trạng sức khoẻ, y tế, kinh tế, giáo dục, thể chế, chính sách. Ông Cao Bá Quát giỏi quá nên phải chịu chém đầu nhưng cũng để lại đời những công trình thơ ca văn học độc đáo. Ông Nguyễn Trường Tộ thông thái nhiều viễn kiến dâng lên triều đình nhưng thất bại trong việc canh tân Việt Nam thời phong kiến thủ cựu xa xưa. Ông Trương Vĩnh Ký được phong làm hoàn cầu bác vật nhưng đâu có bằng Tiến Sĩ. Ông Phan Chu Trinh thông thái, cấp tiến, lịch duyệt đậu bằng cấp thật cao, tuy làm cách mạng thất bại nhưng vẫn để lại cho hậu sinh bao điều hay ý sâu về dân chủ, tự do trong các bài giảng luận vận động quần chúng. Xứ người ta thấy không thiếu thần đồng hay thiên tài học vị cao nhất khi tuổi dưới đôi mươi như Terence Tao (Fields Medal về Toán học) và đang làng giáo sư đại học. TS Perelman cũng được Fields Medal nhưng từ khước về nhà bỏ Toán học thất nghiệp sống đời bình dị không tiếc nuối gì cả.

   Nhưng có một điểm tế nhị là những con người xử dụng trí tuệ để phục vụ nhân quần sau khi đã đạt được học vị mong muốn trong cùng những hoàn cảnh như nhau còn tùy thuộc vào ngành học mình theo đuổi.

   Các ngành khoa học, kỹ thuật giúp đời, giúp người rất thật tế (ngoại trừ các công trình phục vụ chiến tranh). Các ngành xã hội, văn khoa với bản chất thoáng nên ảnh hưởng lợi hại xấu tốt của các bậc trí thức được đào tạo trong các ngành này trên xã hội không định lượng và phán xét được.

   Một bậc lương y trị bệnh giỏi và một dược sư chế thuốc công hiệu thì dễ dàng cho chúng ta thấy ngay và nỗi danh, muôn người ghi ơn; nhưng ngược lại nếu mắc lỗi trong việc chữa trị hay chế thuốc di hại cho bệnh nhân thì phải ra toà, ngồi tù hay bồi thường các số tiền kếch xù.

   Trong khi đó một giáo sư văn khoa, triết học hay luật học ngồi trong phòng suy nghĩ về tư tưởng đông tây kim cổ, đề xướng các triết thuyết, hay viết cương lĩnh cho các đảng phái, phong trào quần chúng, vận động chính trị, cách mạng, thay đổi tư duy quần chúng về các giá trị luận lý, đạo đức có ảnh hưởng vô lường mà cũng rất vô hình khó thấy trên nhân quần xã hội đương thời hay mai hậu, có tốt mà cũng có xấu. Ảnh hưởng xấu thì các vị giáo sư, các học giả, các triết gia đâu có chịu trách nhiệm hay hình phạt gì đâu, nên họ cứ tiếp tục viết, tranh cải, phản biện, bênh vực, phản hồi cho đến ngày nhắm mắt xuôi tay mà không chịu trách nhiệm gì cả trước nạn nhân và luật pháp. Buồn nhất là ngày các vị này tức tưởi được một quyền lực chính trị hay kinh tế nào đó khoá mồm, phải ẩn nhẫn chờ thời, sống đời ưu thời mẫn thế, hay ngạo nghễ cười để bị tiêu diệt từ từ hay tức tốc, hay phải hạ mình cuốn theo chiều gió để tồn tại.

   Nói gì thì nói, trí thức bao giờ cũng có quyền năng đến từ tri thức và trí tuệ trong đầu mình. Ảnh hưởng quyền năng trí thức lâu dài, trong khi đó các thế lực chính trị hay quân sự qua đi mau. Chắc chắn là các tác phẩm của TS Nguyễn Mạnh Tường, Nguyễn Hữu Đang… sẽ tồn tại lâu dài hơn các triều đại và thể chế đã từng ca tụng họ hay trù dập họ, Tây cũng như ta. Chúng ta hy vọng là trí thức VN dầu ở đông tây, hải ngoại hay quốc nội, học vị cao vòi vọi hay bình thường không bao giờ bị xem là ‘bọn ngu xuẩn hữu ích’ hay là ‘không hữu ích hơn phân bón’ và phải chịu những áp lực chính trị hay kinh tế lợi dụng quá sức chịu đựng của họ.

10. Lê Văn viết:

    10/08/2010 lúc 5:43 chiều

    Mặc dù vốn rất thích phong cách suy nghĩ và viết lách của hai ông Đinh Từ Thức và bác Trần Văn Tích, khi đọc hai bài có liên quan đến Nguyễn Mạnh Tường của hai vị tôi đã cảm thấy nghèn nghẹn nơi cổ. Bài của ông Phong Uyên đã giải thoát tôi khỏi cảm giác đó. Xin được cám ơn ông Phong Uyên.

    TB. Qua phản hồi của bác TVT, tôi nghĩ bác đã để công việc “chống cộng” (có hay không có lai-xần) lấn lướt phong cách suy tư cần phải có của người trí thức mất rồi. (“Ông bố vợ tôi tuy không hề là trí thức, nhưng biết ngay, biết lập tức ông Hồ là ai”!).

11. Hà Minh viết:

    10/08/2010 lúc 5:41 chiều

    Dĩ nhiên cụ Tường chả chấp hậu sinh xách mé,… nhưng chống cộng có “lai xần” mà bạ cái gì của cộng (hoặc bị dính với cộng) cũng chống hết thẩy thì… đại bất trí. Và chính vì thế nên mới bị cộng nó chọc ngoáy “lỗ hậu” hết đời này đến đời khác. Nếu Tây Đức nó chống cộng Đông Đức (theo kiểu Anamít chống cộng) thì giờ này chắc nó phải xây hàng chục lò thiêu để thiêu hết dân Đông Đức…

12. Phan Nhiên Hạo viết:

    10/08/2010 lúc 3:08 chiều

    Ông Nguyễn Mạnh Tường nhiều chữ, hay ho như vậy mà cuối cùng cũng thân tàn ma dại dưới chế độ cộng sản. Người trí thức thật sự và chế độ cộng sản không thể cùng tồn tại dưới một mái nhà. Đó là kết luận duy nhất có ý nghĩa trong trường hợp này.

    Các vị “tả” nên cảm ơn trời đã cho mình sống ở Tây, Mỹ để giờ này vẫn còn có thể ngồi uống bia mà bày tỏ tình yêu “Mác” hay chửi rủa tư bản Mỹ. Các vị sống ở xứ tư bản mà dám chửi tư bản. Ôi chao, các vị quả thật… can đảm. Người chống cộng dĩ nhiên không dám về Việt Nam để chửi cộng sản đâu.

    Dù sao, tôi thà chống cộng bằng “lỗ miệng” còn hơn khom người uốn éo dâng “lỗ hậu” cho độc tài.

13. Trần Văn Tích viết:

    10/08/2010 lúc 2:35 chiều

    Ông Phong Uyên khuyên tôi nên đọc lại Un Excommunié. Tôi xin nói ngay là tôi chưa đọc cuốn sách đó. Và nếu có ai cho tôi mượn thì tôi cũng chỉ đọc ơ hờ, lơ mơ thôi. Có người cho tôi mượn cuốn hồi ký của nhạc sĩ Tô Hải và cuốn hồi ký của nhà văn Tô Hoài (về cải cách ruộng đất). Tôi đọc ba chớp ba nhoáng các tài liệu đó để rồi quên luôn cả đầu đề sách, đừng nói gì nội dung. Tại sao? Tại vì tôi đã ngấy đến tận cổ những chuyện dài thuộc loại tương tự.

    Bài tôi viết về Nguyễn Mạnh Tường không nhằm vào Excommunié là một, tôi lại viết nó trong tư cách một kẻ nhận job chống cộng có laixăng là hai. Đó là động cơ chính thức, duy nhất. Mà sở dĩ có động cơ đó là vụ ông Nguyễn Mạnh Tường xuất hiện ở thủ đô Bỉ để:

    – lên án những kẻ gây đau khổ cho dân tộc vì chia đôi đất nước trong khi lịch sử cho biết là Ngoại trưởng VNCH, BS Trần Văn Đỗ, đã không chịu ký tên vào hiệp định Genève;
    – tố cáo miền Nam lê máy chém;
    – lăng mạ chính quyền cộng hoà hạ sát những người vượt vĩ tuyến 17 để đào thoát ra miền Bắc xã hội chủ nghĩa bằng cách qua sông Bến Hải.

    Không hề đọc Un excommunié nhưng qua bài viết của ông Đinh Từ Thức, tôi được biết ông Nguyễn Mạnh Tường đã sử dụng ngôn ngữ hoa lệ, văn chương uyên bác để trình bày ba nội dung trên, chúng thuộc nội dung chính là biện hộ cho chiến tranh (hầu như/có thể) diệt chủng sẽ xẩy ra và phải xảy ra.

    Những khía cạnh khác trong bài viết chỉ là mắm muối gia vị. Dầu sao cũng xin bàn đến sơ sài cho… phải đạo.

    Chuyện khai sụt tuổi, khai bớt tuổi tôi đã nói là giả thiết. Chuyện chính là 16 tuổi đậu tú tài không phải chỉ có một Nguyễn Mạnh Tường có thể làm được.

    Chuyện hai luận án: Tôi thỉnh cầu “hải ngoại chư quân tử” ai biết hai luận án liên hệ đã có ảnh hưởng như thế nào trong học giới, đã được tham khảo rộng rãi đến đâu thì rất tiếc chưa được tác giả Phong Uyên hồi đáp. Ông dẫn lời khen ngợi của hội đồng giám khảo. Tục ngữ (biến dạng) có câu: con hát mẹ khen hay. Vả chăng tôi không hề bình phẩm giá trị của hai luận án với lời lẽ tiêu cực. Trái lại tôi công nhận có một số luận án có giá trị (có thể có cả luận án Nguyễn Mạnh Tường). Tôi chưa được đọc tài liệu nào cho biết ông Nguyễn Mạnh Tường là nhà thâm nho, vậy làm sao ông tra cứu được code des Lê?

    Tôi đồng ý với ông Phong Uyên là luận án sau này của ông Cao Huy Thuần có tầm phổ biến rộng rãi hơn vì những lý do ngoài văn học, sử học. Tôi đã định mở ngoặc để thêm vào bài chủ nhận xét này sau khi gửi đi nhưng bài đăng nhanh quá nên tôi không làm được. Qua phản hồi hôm nay tôi xin được bổ túc chi tiết này.

    Thoạt đầu ông Nguyễn Mạnh Tường không biết ông Hồ Chí Minh là ai? Ông bố vợ tôi tuy không hề là trí thức, nhưng biết ngay, biết lập tức ông Hồ là ai, không cần chờ đến những trò ma giáo như giải tán đảng cộng sản, thành lập hội nghiên cứu chủ nghĩa Mác v.v…

    Khi sang Bỉ ông Nguyễn Mạnh Tường cầm đầu một phái đoàn, tất nhiên trong phái đoàn phải có cán bộ cốt cán đi theo. Nếu do sự kiện này mà ông vu cáo kẻ khác để cổ vũ chiến tranh huynh đệ thì không biết có thể xem ông là “khí khái” hay không.

    Ông Nguyễn Mạnh Tường sang châu Âu và đi nhiều nước để nghiên cứu mà lại không hề biết đến những gì xảy ra chung quanh mình liên hệ đến thái độ từ bỏ chủ nghĩa cộng sản của giới trí thức – nhất là của Gide – thì cũng khó hiểu thật.

    Là trí thức mà ông Nguyễn Mạnh Tường không hề biết đến xu hướng giải thực sau Đệ nhị Thế chiến, không hề nghe các nước khác đã thu hồi độc lập không bạo động gây chiến để một mình đứng ra biện minh cho cuộc chiến thảm khốc sau này, ngược hẳn lại với tôn chỉ của Hội nghị Luật gia mà ông tham dự…

    Tôi lại trở lại với nguyên nhân bài viết “Hiện tượng Nguyễn Mạnh Tường” mất rồi.

14. Nam Phan viết:

    10/08/2010 lúc 1:25 chiều

    Cám ơn ông Phong Uyên đã dặn dò!

    (Có lẽ) chính vì thế mà tôi đã để ngỏ lời bình hầu mong nhận được cao kiến! Lại cũng hứa ẩu là nếu có thì giờ xin được nói đến dăm, ba vị trí thức, khoa bảng có, không cả khoa lẫn bảng cũng có, những người nói và viết về ông Nguyễn Mạnh Tường như nhà sử học Dương Trung Quốc, nhà văn hoá Hữu Ngọc, nhà giáo mẫu mực, tài năng Bùi Văn Vượng, ngay cả đến tay viết cho báo An Ninh Thế Giới Trần Duy Hiển…

    Nhưng mà thôi, tôi chỉ sợ có điều an ủi vong linh ông NMT, nhưng cũng có điều không, nên thất hứa!

    (Có lẽ) cũng là dịp để ông Phong Uyên, người sống chung với lũ, nói lên tư cách cuả nhiều vị “trí thức” nước nhà!

    Tuy nhiên vì ông NMT đã quá vãng, những ông kia tuy còn sờ sờ ra đấy mà cũng như không. Báo Le Monde thì không kiếm ra hoặc có nhưng không hề phỏng vấn ông NMT, nên biết tin ai? Đây đó lại có chứng cớ về vài ba ông “Nhân Văn” sau khi nhận được bằng khen, thêm dăm triệu rủng rỉnh trước khi về cõi, lại tự an ủi: “Có thế chứ, mấy chục năm…, nay họ phải công nhận tài năng mình chứ!”, mà hí hửng “xí xóa”, thì thật hỡi ôi!

    Buồn lắm chứ! Mấy trăm trang sách tâm huyết, những lời đanh thép, lên án bọn mặt người dạ thú, chẳng lẽ chỉ vì lời mời, cái ôm hôn nồng nhiệt mà lại tự ủy lạo mình: “Lãnh đạo tại Hà Nội cũng hài lòng!”. Họ hài lòng thì kệ họ. Điều nhiều người muốn biết là cụ Tường có hả dạ không?

    Đối với những người chống Cộng bằng lỗ miệng hay bằng lỗ gì… thì, xin lỗi ông, ai ở vị trí nào, họ nhìn từ vị trí ấy. Không nên cho tôm, cá, cua vào chung một giỏ. Có khi nghe cái miệng sướng lỗ tai hơn là nhìn thấy cái dáng bộ rón ra rón rén, nhìn trứơc, liếc sau chỉ sợ đụng tới bàn thờ “ông bà, ông vải”. Tôi lại xin lỗi ông lần nữa để khỏi nói thêm, e chỉ làm gương mù gương xấu cho lớp trẻ!

    Ông cũng chả nên sợ cho lớp trẻ “yếu bóng viá”, CS mạnh hay yếu, tùy người nhận định, có những em “chơi tới bến”, có cháu chịu lùi một bước để lấy đà…hay có những người bị đo ván ngay từ hiệp đầu. Tuỳ bản lĩnh. Cuộc đấu tranh nào chả vậy.

15. Đỗ Kh. viết:

    10/08/2010 lúc 8:43 sáng

    Xin cám ơn ông Phong Uyên về bài viết này.

    Vào thời điểm Nguyễn Mạnh Tường đỗ tiến sĩ, có bằng Sơ học yếu lược ở Yên Báy đã là người có chữ, có bằng Thành chung ở Cà Mâu đã là kẻ làm thày. Ngay cả đối với người Pháp ở tại mẫu quốc, đây cũng không phải là chuyện xoàng xĩnh ở commune (huyện) thường ngày. Thủ tướng Pierre Mendès France chẳng hạn được coi là TS Luật trẻ nhất nước vào năm 21 tuổi. Mendès không có (thêm)bằng TS văn chương.

    Không luận đến anh hùng hay tri thức gì đó về Nguyễn Mạnh Tường, thì việc ông Trần Văn Tích tìm cách xếp học vị và thành tích của LS Tường trong lãnh vực này vào loại ôi dào, “cũng chỉ thường thường bậc trung”, là việc, nói sao đây, có thiếu phần… cao thượng?