Nguyễn Đăng Thường – Nhà văn Việt Nam nghĩ về Hội Nhà văn Việt Nam: Sự đoàn kết bắt buộc của chuồng cừu
04/08/2010 | 8:52 chiều | 11 Comments
Category: Văn học - Nghệ thuật
Thẻ: Đại hội Nhà văn Việt Nam
Hoàng Ngọc-Tuấn thực hiện
Dưới đây là những câu hỏi do Hoàng Ngọc-Tuấn đặt ra để phỏng vấn các nhà văn Việt Nam trong nước và ngoài nước nhân dịp Đại hội Nhà văn Việt Nam lần thứ VIII. Những câu hỏi này được gửi đến rất nhiều người, cả những người đang là Hội viên của Hội Nhà văn Việt Nam lẫn những người ở bên ngoài Hội. Những bài trả lời sẽ được đăng trên talawas và Tiền Vệ.
_________________
Hoàng Ngọc-Tuấn: Hôm nay, 04/08/2010, Đại hội Nhà văn Việt Nam lần thứ VIII đang diễn ra tại Hà Nội. Cách đây vài ngày, blogger Nguyễn Xuân Diện viết trong bài “Nghẹt thở theo dõi diễn biến Đại hội Nhà văn” như sau: “Đại hội Hội Nhà văn Việt Nam lần thứ 8 sắp khai mạc. Văn giới sẽ có cuộc tụ họp cực kỳ hoành tráng tại một nơi cũng cực kỳ hoành tráng, đó là Học viện Nguyễn Ái Quốc (Trường Đảng Cao cấp Nguyễn Ái Quốc, Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh)…”
Anh/chị có cảm tưởng gì về cái sự kiện “hoành tráng” này?
Nguyễn Đăng Thường: Chưa được thấy tận mắt nên phải dè dặt không dám “nói ẩu”. Tuy nhiên chắc nó cũng sẽ như các “lễ hội” khác: bề ngoài trịnh trọng (?), màu mè (?), diêm dúa (?); bề trong khôi hài (?), thô tục (?), bẩn thỉu (?). Hy vọng mình không quá nặng lời. Hội chứng của căn bệnh phô trương (?), khoác lác (?), lên gân (?), tự cao tự đại (?) do mặc cảm tự ti (?). Mà cũng để che giấu một sự sợ hãi ngấm ngầm (?). Chiến thuật biển người, cả vú lấp miệng em để hù dọa (?). Con nhái muốn to bằng con bò (?). Xa xỉ (?). Vô dụng (?). Bẩn mắt (?). Thối (?).
Hoàng Ngọc-Tuấn: Đại hội “hoành tráng” đến thế mà nhà văn Tạ Duy Anh, một hội viên, lại phát biểu trong một cuộc phỏng vấn (đăng trên talawas) có nhan đề “Chưa khi nào nhà văn xứng đáng bị coi thường như hiện nay” rằng: “Khi nghe tin Đại hội tiến hành ở Cung Văn hoá Hữu nghị, tôi nghĩ là mình sẽ tham gia. Nhưng nay chuyển đến địa điểm mới thì có thể nói 90 % là tôi không dự. Kể cả dự hay không dự thì tôi cũng không kỳ vọng bất cứ điều gì ở Đại hội. Dở hơi mà kỳ vọng vào cái thứ hão huyền. Chúng ta cứ hay long trọng hoá cả những trò vốn chỉ sinh ra để mua vui, (cho vài kẻ cầm trò cực kỳ xỏ lá nhưng giấu mặt) nên mới cứ căng thẳng một cách xa xỉ như vậy.”
Anh/chị nghĩ thế nào về lời phát biểu này?
Nguyễn Đăng Thường: Rất đồng ý. Rất đồng ý. Không có miếng nhưng có thể sẽ/đã có tiếng. Như Andy Warhol từng tiên tri: “nổi danh mười lăm phút” rồi… chìm xuồng. Trừ vài trường hợp rất hiếm hoi, gọi những người cầm bút trong cái hội này là nhà văn, nhà thơ (?) chẳng khác gì gọi những kẻ cầm quyền trong cái đảng kia là lãnh tụ, chính trị gia, chủ tịch nước, thủ tướng, phó thủ tướng (?).
Hoàng Ngọc-Tuấn: Theo một bản tin trên trang web của Hội Nhà Văn Việt Nam, lần này, có 150 nhà văn từ Sài Gòn ra Hà Nội để tham dự Đại hội Nhà văn Việt Nam lần thứ VIII. Trước khi họ lên đường, ông Nguyễn Văn Đua, Phó Bí thư Thường trực Thành ủy TPHCM đã có cuộc gặp họ vào chiều ngày 22/07/2010.
Theo anh/chị, trong thời buổi kinh tế thị trường theo định hướng XHCN này, tại sao Đảng lại quan tâm đến văn chương như vậy?
Nguyễn Đăng Thường: Câu hỏi rất thú vị: Đảng quan tâm vì Đảng muốn có một “Hội nhà văn theo định hướng XHCN” song đôi với “Hội kinh tế thị trường theo định hướng XHCN”. Hãy chỉ cho tôi xem một hội nhà văn, tôi sẽ chỉ cho anh thấy một chế độ độc tài. Đảng không quan tâm đến “văn chương độc lập”. Đảng chỉ quan ngại về “văn học định hướng”. Xin hỏi: Danh sách 150 nhà văn này là những ai, đã viết được những gì có giá trị thực sự? Có ai biết tiếng, biết tên tuổi các thành viên trong những hội nhà văn Liên Xô, Ba Lan, Tiệp Khắc xưa kia? Người ta chỉ còn nhớ tên tuổi các nhà văn nhà thơ có thể đã không ở trong “hội” như Boris Pasternak, Alexander Solzhenitsyn, Joseph Brodsky, Milan Kundera… Nếu thực sự thực tình muốn “hoà hợp hoà giải” trong ngoài thì tại sao lại không nhân cái dịp này mà mời các nhà văn tên tuổi trước và sau 75 hiện sống ở hải ngoại như Phạm Thị Hoài, Dương Thu Hương, Võ Phiến, Nguyễn Mộng Giác, Nguyễn Hưng Quốc, vân vân, về tham dự với tư cách là “đồng nghiệp” hay “quý khách”?
Hoàng Ngọc-Tuấn: Năm 2007, trong bài “50 năm Hội Nhà văn Việt Nam: Tài sản lớn của một chặng đường”, nhà thơ Phạm Tiến Duật có kể ra 4 tài sản lớn của Hội Nhà văn Việt Nam, gồm có: 1/ tài sản lớn nhất của Hội Nhà văn Việt Nam là sự đoàn kết trong đội ngũ những người viết văn vì sự nghiệp của Ðảng, của nhân dân; vì sự nghiệp văn học sâu xa và lâu dài của dân tộc; 2/ tài sản thứ hai của Hội Nhà văn Việt Nam là lấy việc tôn vinh học thuật đỉnh cao, tôn vinh cá tính sáng tạo riêng biệt của mỗi tài năng là công việc hàng đầu và quan trọng nhất; 3/ tài sản thứ ba của Hội Nhà văn Việt Nam là tấm lòng của mỗi nhà văn và của Hội đối với người cầm bút trẻ; 4/ tài sản lớn thứ tư của Hội Nhà văn Việt Nam là xây ngôi nhà của mình thành ngôi đền lớn của văn học dân tộc.
Anh/chị nghĩ thế nào về những “tài sản” đó?
Nguyễn Đăng Thường: Xin diễn dịch bổ sung: 1/ tài sản lớn nhất của Hội Nhà văn Việt Nam là sự đoàn kết bắt buộc của chuồng cừu trong đội ngũ những người viết văn vì sự nghiệp của Ðảng cá nhân mình, của nhân dân ảo tưởng; vì sự nghiệp văn học sâu xa năm tấc và lâu dài năm phân của dân tộc ảo mộng; 2/ tài sản thứ hai của Hội Nhà văn Việt Nam là lấy việc tôn vinh học thuật đạo văn đỉnh cao, tôn vinh cá tính sáng tạo cách chép sách mạo danh riêng biệt của mỗi tài năng nổ là công việc hàng đầu vịt và quan trọng nhất gà; 3/ tài sản thứ ba của Hội Nhà văn Việt Nam là tấm lòng đố kỵ của mỗi nhà văn và của Hội đối với người cầm bút trẻ; 4/ tài sản lớn thứ tư của Hội Nhà văn Việt Nam là xây ngôi nhà tắm của mình thành ngôi đền rửa lớn của văn học dân tộc khựa. Được chứ hả? Ha ha. Xin thưa: Ai có tật thì giật mình. Ai trong sạch thì mình khoanh tay cúi đầu xin lỗi. Hỏi thì phải nói thiệt mới đã. Tác Dăng nổi giận năm phút mà. Mình vẫn nhớ lời Kinh Thánh: Ai chưa phạm tội hãy ném đá trước.
Hoàng Ngọc-Tuấn: Hội Nhà văn Việt Nam có tham vọng trở thành “ngôi đền lớn của văn học dân tộc.” Nhiệm vụ của Hội là “tập trung tất cả nhà văn Việt Nam nhằm xây dựng một nền văn học tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc.” Thế nhưng, gần đây, tôi đọc bài phóng sự “Các nhà văn về nguồn” trên trang web của Hội Nhà văn Việt Nam thì thấy cuộc “về nguồn” ấy, do chính ông Hữu Thỉnh, Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam, dẫn đầu đoàn nhà văn, đi đến xã Kim Bình huyện Chiêm Hoá, để viếng thăm nơi diễn ra Đại hội đại biểu Đảng Cộng sản Đông Dương lần thứ I. Không lẽ cái “bản sắc dân tộc đậm đà”, cái nguồn của “văn học dân tộc”, nằm ở cái chỗ đó?
Theo anh/chị, ta nên lý giải cái logic này như thế nào?
Nguyễn Đăng Thường: Nó logic quá trời rồi không cần logic thêm nữa đâu anh Hoàng Ngọc-Tuấn ơi: Văn học là Đảng, Đảng là văn học. Đảng nói dân cầm bút nghe. Dân cầm bút nghe Đảng nói. Bô bô cái lỗ miệng “xây dựng/xây đắp” thì dễ ợt ai mà chẳng làm được. Nhưng “dựng đắp” thì phải có công cụ (tài năng) và vật liệu (tác phẩm) và thời gian nữa chứ. Cái “ngôi đền lớn của văn học dân tộc” kia chắc phải chờ đợi vài trăm cái tết công gô le chưa chằc đã xây xong nổi cái nền. Chỉ nghe đến cái từ “dân tộc” thôi mình cũng đã sởn tóc gáy rồi. Đừng quá lo lắng cho cái văn học dân tộc “rồng tiên”. Nhìn thấy mấy con “rồng lộn” trên cơ thể (áo dài) các “hoa hậu”, “siêu mẫu” mà phát ớn, phát kinh. Xin hỏi: Kafka lúc viết đã nghĩ đến “ngôi đền lớn” nào của “dân tộc” nào (Đức, Tiệp, Do Thái?). Và Beckett? Và Joseph Conrad? Và Vladimir Nabokov? Và Cao Hành Kiện? Và các cây bút trẻ gốc Việt hải ngoại viết tiếng Anh, Pháp, Đức? Họ có/sẽ được cho vào cái “ngôi đền lớn của văn học dân tộc” không? Tham vọng: Tham thì chắc là không thiếu, vọng thì chắc là chỉ lơ thơ tơ liễu.
Hoàng Ngọc-Tuấn: Ngày 29/07/2010 vừa qua, nhà báo Trang Hạ có viết bài “Em không phải là nhà văn”, đăng trên Trangha’s Blog. Trong đó, Trang Hạ cho chúng ta thấy nhiều điểm rất thú vị trong nội tình của Hội Nhà Văn Việt Nam hiện nay (đạo văn, mạo danh, bao che, quỵt tiền…) và đặc biệt ngoạn mục là thái độ của ông Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam đối với Trung Quốc và… tiền.
Theo anh/chị, những việc thú vị và ngoạn mục như thế diễn ra trong “ngôi đền lớn của văn học dân tộc” đã phản ảnh đúng mức cái “bản sắc dân tộc đậm đà” chưa? Hay là anh/chị còn biết những sự kiện thú vị và ngoạn mục hơn nữa để làm những ví dụ xác đáng hơn nữa?
Nguyễn Đăng Thường: Mình ở hải ngoại chỉ có thể nhìn trộm qua lỗ khoá nên biết được gì hay được chừng ấy. Chắc chắn sẽ có bổ sung thêm chi tiết ly kỳ trong tương lai… xán lạn, với nhiều cái xì căng đan khác nữa. Thức khuya sẽ thấy đêm dài… tay em mấy thuở mắt xanh xao!
Hoàng Ngọc-Tuấn: Nếu có một vị tiên trên trời hiện xuống ban cho anh/chị 3 điều ước về Hội Nhà Văn Việt Nam, thì anh/chị sẽ ước những gì?
Nguyễn Đăng Thường: 1/ bắt hội viên cũ quét dọn sạch sẽ cái hội; 2/ biến nó thành một cái hội từ thiện; 3/ buộc các cựu hội viên phải ở lại đóng góp phục vụ không công không bổng lộc trong một thời gian nào đó. Hi hi. Cám ơn ông tiên… nâu.
Bình luận
11 Comments (bài “Nguyễn Đăng Thường – Nhà văn Việt Nam nghĩ về Hội Nhà văn Việt Nam: Sự đoàn kết bắt buộc của chuồng cừu”)
Bác Thường so sánh những hội viên của HNVVN như đàn cừu thì tội nghiệp cho đàn cừu quá. Chúng nó hiền và dễ bảo, quen với tiếng nói của người chăn chiên. Chỉ tiếc là người chăn chiên không phải là người chăn chiên hiền lành, dám sinh tử với đàn cừu và đưa cả đàn đến mé nước bình tịnh và đồn cỏ xanh tươi. Trái lại, đó là những kẻ chăn chiên giả, trộm cướp giả hình làm người chăn chiên hay dùng thủ đoạn trèo vào chuồng chiên để đánh cắp chiên, dẫn chúng đi lầm đường lạc lối, vào nơi tử địa.
Bác Thường dùng lời Kinh Thánh: ‘Gõ thì cửa sẽ mở’ lại thêm dấu (?). Xin mạn phép đóng góp đó là một phần trong câu Kinh Thánh Matthew 7:7 do ông Phan Khôi dịch ra tiếng Việt là :’Hãy xin, sẽ được; hãy tìm, sẽ gặp; hãy gõ cửa, sẽ mở cho’. Khi tìm xem xuất xứ câu bác nói (mà tôi cũng thường nghe) thì tôi cũng tìm gặp được chuyện đàn chiên và người chăn chiên hiền lành trong Kinh Thánh Tân Ước sách Giăng chương 10 các câu 1 đén 18 (John 10:1-18) xin chia xẻ như trên.
Coi bộ không “hợp” khó mà “giải” nhỉ.
[…] NGUYỄN ĐĂNG THƯỜNG – HỘI NHÀ VĂN VIỆT NAM : SỰ ĐOÀN KẾT BẮT BUỘC CỦA CHUỒNG CỪU Bởi ngoclinhvugia Nguyễn Đăng Thường – Nhà văn Việt Nam nghĩ về Hội Nhà Văn Việt Nam: Sự đoà… […]
Bác Thường ơi, nói cà tửng tức là nói với vẻ khôi hài, dí dỏm. Đó là compliment chứ không phải là chê đâu. Tôi rất thích lối nói của bác.
Khi văn nghệ trở thành mặt trận
Có đảng có đoàn,
Có tổ có chức
Có hội có hè
Có bè có lũ
Có xu có nịnh
Có lịnh có lạc
Có nạc có xôi
Có tồi có tệ
Có . . .
Máu lệ tuôn trào!
Khi văn nghệ trở thành mặt trận
Văn sĩ,
Thi sĩ,
Ca sĩ,
Họa sĩ,
Nhạc sĩ,
Lồi sĩ,
Tấn sĩ,
Tất tần tật
Phải . . .
Đánh đĩ!
@Trương Đức:
“Phải công nhận bác Thường thỉnh thoảng có những câu hỏi “điếng người” thật! Tôi không biết các nhà văn như Phạm Thị Hoài, Dương Thu Hương, Võ Phiến, Nguyễn Mộng Giác, Nguyễn Hưng Quốc, vân vân, họ sẽ trả lời như thế nào, nếu được/bị Hội Nhà văn Việt Nam mời về dự đại hội. Riêng bản thân tôi, nếu có được/bị mời về dự đại hội, thì chắc chắn tôi sẽ “bắt chước” nhà thơ Phan Nhiên Hạo, để trả lời với Hội Nhà văn rằng: Đây là TRÒ KHÔNG KHÁ, tôi không về dự đâu!”
Xin thưa: Câu hỏi muộn màng ngụ ý trách móc của tôi là cốt để cho thấy vấn đề “hòa giải hòa hợp” không có thiện ý/thiện chí vì nó chỉ một chiều, nghĩa là phải từ ngoài vô trong. Bác Trương Đức đã trả lời dứt khoát dù chưa được mời. Nếu các nhà văn hải ngoại Phạm Thị Hoài, Dương Thu Hương, Võ Phiến, Nguyễn Mộng Giác, Nguyễn Hưng Quốc, vân vân, cũng có câu trả lời dứt khoát như bác Trương Đức thì rất quý hóa, sẽ cho thấy ngay “hòa giải hòa hợp” chỉ là chuyện không tưởng, phải gác lại, Hà Nội không nên khua chiêng gióng trống nữa.
@Đỗ Đình Bổn:
“Sự đoàn kết bắt buộc của chuồng cừu”! Cả bài của ông Nguyễn Đăng Thường có lối nói cà tửng mà thỉnh thoảng lại đưa ra một câu chính xác như Hoa Đà bắt mạch.”
Xin thưa: Tôi không rõ câu “lối nói cà tửng” của bác Đỗ Đình Bổn là một lời khen hay chê, nên tôi cứ cho đó là một “compliment”! Nhưng cũng xin được mạn phép trả lời. Từ khi ra hải ngoại đến nay đã hơn 30 năm tôi chưa trở về thăm quê nhà một lần nào, mà lại ít theo dõi sát tình hình trong nước nên phải “bông đùa” một tí cho nó nhẹ bớt tội nếu trả lời sai bậy. Vả lại bài phỏng vấn của Hoàng Ngọc-Tuấn thuộc loại “thăm dò ý kiến” nên không thể có trả lời một cách “khoa học”, “chính xác” được. Hy vọng đây không là “ngụy biện”? Mong bác Bổn cũng đồng ý?
Rất cám ơn các/quý bác đã phản hồi.
“tại sao lại không nhân cái dịp này mà mời các nhà văn tên tuổi trước và sau 75 hiện sống ở hải ngoại như Phạm Thị Hoài, Dương Thu Hương, Võ Phiến, Nguyễn Mộng Giác, Nguyễn Hưng Quốc, vân vân, về tham dự với tư cách là “đồng nghiệp” hay “quý khách”?”(Nguyễn Đăng Thường)
Phải công nhận bác Thường thỉnh thoảng có những câu hỏi “điếng người” thật! Tôi không biết các nhà văn như Phạm Thị Hoài, Dương Thu Hương, Võ Phiến, Nguyễn Mộng Giác, Nguyễn Hưng Quốc, vân vân, họ sẽ trả lời như thế nào, nếu được/bị Hội Nhà văn Việt Nam mời về dự đại hội. Riêng bản thân tôi, nếu có được/bị mời về dự đại hội, thì chắc chắn tôi sẽ “bắt chước” nhà thơ Phan Nhiên Hạo, để trả lời với Hội Nhà văn rằng: Đây là TRÒ KHÔNG KHÁ, tôi không về dự đâu!
Tiện đây, tôi có một ý kiến nhỏ như thế này về các câu hỏi của bác Hoàng Ngọc-Tuấn: Giá như có một câu hỏi tự do, hay câu hỏi mở, kiểu như “anh/chị có còn muốn nói gì nữa không?”, thì càng hay hơn biết bao đối với những độc giả bình thường như tôi!
“Sự đoàn kết bắt buộc của chuồng cừu”! Cả bài của ông Nguyễn Đăng Thường có lối nói cà tửng mà thỉnh thoảng lại đưa ra một câu chính xác như Hoa Đà bắt mạch. Những câu hỏi của ông Hoàng Ngọc-Tuấn cũng rất hay, toàn là gài vô thế độc. Loạt bài phỏng vấn này đẹp mắt lắm. Chờ xem tiếp.
@Trung Nu Hoang
Đúng. “Hòa giải hòa hợp” thì mới đúng. Cái “bộ nhớ” của ông jà có “vấn đề” rồi đó nha. Hi hi.
Cám ơn.
@Đào Nguyen
Kinh Thánh nói: Gõ thì cửa sẽ mở” (?). Quí ông quốc nội phải gõ cửa trước. Đây chỉ là bước đầu. Nhận lời mời tham dự và về nước tham dự rồi tường trình đầy đủ cho mọi người được biết không có nghĩa “hòa hợp” ngay với “đối phương”.
Cũng như ngày xưa dưới thời Nixon, Mỹ-Tàu đã có “ngoại giao bóng bàn” vậy mà. Dù sao đây cũng chỉ là một lời “trách móc” muộn màng để cho thấy họ ko có thiện ý đấy thôi. OK?
Thanks.
“tại sao lại không nhân cái dịp này mà mời các nhà văn tên tuổi trước và sau 75 hiện sống ở hải ngoại như Phạm Thị Hoài, Dương Thu Hương, Võ Phiến, Nguyễn Mộng Giác, Nguyễn Hưng Quốc, vân vân, về tham dự với tư cách là “đồng nghiệp” hay “quý khách”?”
Bác hỏi vẩn vơ vờ vịt chơi hay thật thế? Nếu mời thì mấy ai tham dự? Người được mời không nhận lời thì bị quê xệ lắm chăng?
Ừ nhỉ! Ý kiến của bác Nguyễn Đăng Thường rất hay: “Nếu thực sự thực tình muốn “hoà hợp hoà giải” trong ngoài thì tại sao lại không nhân cái dịp này mà mời các nhà văn tên tuổi trước và sau 75 hiện sống ở hải ngoại như Phạm Thị Hoài, Dương Thu Hương, Võ Phiến, Nguyễn Mộng Giác, Nguyễn Hưng Quốc, vân vân, về tham dự với tư cách là “đồng nghiệp” hay “quý khách”?” (quote).
Ra sức hô hào “hoà hơp, hòa giải” mà chưa thể hiện sự hòa hợp hòa giải chút nào cả. Lời nói mà không đi đôi với việc làm thì mần răng tạo niềm tin ở chủ trương của đảng và nhà nước được bây chừ?
(Ghi chú: theo tôi phải để “hòa giải hoà hợp”; chưa hòa giải mà đòi người khác “phải” hòa hợp như nhốt vào rọ cái đã – mánh mung thế sao!?)