Nguyễn Trang Nhung – Bà Đỗ Ngọc Bích và sự tự mâu thuẫn
24/04/2010 | 10:00 sáng | 9 Comments
Category: Chính trị - Xã hội, Quan hệ Việt – Trung
Thẻ: Đỗ Ngọc Bích
Nhân đọc bài “Một cách nhìn khác về tinh thần dân tộc” của bà Đỗ Ngọc Bích, tôi xin gửi phản hồi này tới bà, với tư cách là một người sinh sau năm 1980, sống, học tập, và làm việc hầu suốt quãng thời gian qua tại Việt Nam.
Bài viết của bà đã nhận được nhiều phản hồi theo nhiều góc cạnh khác nhau, mà hầu hết mang chiều hướng thể hiện sự không đồng tình (hoặc đồng tình, nếu có) với cách nhìn của bà. Phản hồi của tôi ở đây mang một chiều hướng khác, đó là chỉ ra rằng: cách nhìn của bà có sự tự mâu thuẫn.
Đọc bài viết trên và bài trả lời độc giả, có thể thấy bà bất bình với những người chỉ trích nhà nước Việt Nam trong quan hệ ngoại giao với Trung Quốc. Họ là “những người dân có tri thức ở trong nước, những blogger gần đây gặp vấn đề về chính trị” [tg][1], mà “hầu hết đều lớn lên vào những năm 1980” [tg]. Tôi xin gọi phần hầu hết ấy là “thế hệ những năm 1980” trong phản hồi này.
Từ bài viết của bà có thể rút ra những điểm sau:
- Thế hệ những năm 1980 đa phần là những thanh niên “có vẻ như không bị ảnh hưởng bởi tư tưởng chống cộng” [tg].
- Thế hệ này chịu ảnh hưởng của “chủ nghĩa dân tộc có điều khiển của nhà nước Việt Nam sau cuộc chiến tranh biên giới 1979” [tg], bài xích và tố cáo Trung Quốc “hơi nhiều” [tg].
- Thế hệ này không theo kịp tình hình đất nước, “sẵn sàng nghi ngờ, bác bỏ những điều mà nhà nước Việt Nam đang tuyên bố và thi hành” [tg].
- Thế hệ này thiếu kiến thức lịch sử, cũng như thiếu cơ sở xác đáng để khẳng định Hoàng Sa – Trường Sa (và có thể cả những vùng lãnh thổ khác) là của Việt Nam.
- Thế hệ này không nhận ra rằng “Việt Nam thực ra cũng là một phần trong da thịt của Trung Quốc” [tg].
- Thế hệ này, với những đặc điểm trên, đã thể hiện lòng yêu nước một cách “mù quáng” [tg].
Nếu thế hệ những năm 1980 là như vậy, thì thế hệ trước năm 1980 có lẽ khác? Xuất phát từ vướng mắc đó, tôi có một vài câu hỏi đặt ra và đề nghị bà làm rõ:
- Thế hệ trước năm 1980 nếu có bài xích hay tố cáo Trung Quốc thì mức độ “không nhiều” hoặc “ít thôi”?
- Thế hệ trước năm 1980 nghi vấn chứ không khẳng định Hoàng Sa – Trường Sa là của Việt Nam?
- Thế hệ trước năm 1980 nhận ra rằng “Việt Nam thực ra cũng là một phần trong da thịt của Trung Quốc”?
- Trong thế hệ trước năm 1980, trừ những người bị ảnh hưởng bởi tư tưởng chống cộng, phần còn lại có thái độ thế nào đối với nhà nước Việt Nam trong quan hệ ngoại giao với Trung Quốc?
Nếu bà trả lời cả ba câu hỏi này bằng “Đúng”, tôi e rằng câu trả lời xác quyết đó cho thấy sự hoang tưởng của bà đối với thế hệ trước năm 1980! Nếu bà trả lời cả ba câu hỏi này bằng “Sai”, thì bà phải cộng cả thế hệ trước năm 1980 vào những đối tượng “đáng bàn” [tg] trong bài viết của bà! Mà như vậy, còn đối tượng nào là “không đáng bàn” ở đây? Nếu bà trả lời một (hoặc hai) câu hỏi bằng “Đúng”, thì câu trả lời ấy sẽ phần nào mâu thuẫn với hai (hoặc một) câu trả lời bằng “Sai”.
Trở lại với thế hệ những năm 1980, tôi có một vài câu hỏi tiếp theo:
Thế hệ này chịu ảnh hưởng của “chủ nghĩa dân tộc có điều khiển của nhà nước Việt Nam” [tg]. Sự điều khiển ở đây là thế nào vậy? Có phải một phần là sự tuyên truyền “méo mó” của nhà nước Việt Nam về “người đồng chí tốt” sau cuộc chiến tranh biên giới 1979, khiến thế hệ này có tư tưởng bài Trung?
Qua bài viết của bà, có thể hiểu câu trả lời cho câu hỏi này là “Đúng”, và câu trả lời có thể được diễn giải như sau: Cuộc chiến tranh biên giới đã làm quan hệ ngoại giao giữa Việt Nam và Trung Quốc xấu đi. Trong bối cảnh đó, nhà nước Việt Nam “tuyên truyền” về Trung Quốc theo chiều hướng có phần lệch lạc. Điều này ảnh hưởng tới thế hệ những năm 1980, khiến thế hệ này có tư tưởng chống Trung Quốc. Tư tưởng này vẫn còn nặng nề sau khi quan hệ giữa hai nước tiến triển vào những năm 1990.
Như vậy, nhà nước Việt Nam – đối tượng mà bà không hề “dành cho” một lời chỉ trích – lại chính là một phần nguyên nhân gây ra vấn đề mà bà chỉ trích. Do đó, thay vì bênh vực (hoặc có chiều hướng bênh vực), bà phải nhắm sự chỉ trích vào nhà nước Việt Nam mới đúng! Đây chính là mâu thuẫn lớn trong cách nhìn của bà: đối tượng không đáng để bà chỉ trích thì bà chỉ trích, đối tượng đáng để bà chỉ trích thì bà bênh vực (“đáng” hay “không đáng” ở đây xét từ nhãn quan của bà trước vấn đề chủ nghĩa dân tộc chống Trung Quốc).
Thế hệ này thiếu kiến thức lịch sử, chưa bao giờ hay ít khi “dành thời gian nghiên cứu xác nhận thông tin trước khi đấu tranh đòi chủ quyền” [tg]. Nếu vậy (xin lưu ý từ “nếu”), đâu là tác nhân chủ yếu của việc thế hệ này thiếu kiến thức lịch sử? Chính họ ư? Hi vọng bà sẽ không cho câu trả lời “Đúng”.
Xin hãy nhìn cho rõ, rằng “sự thiếu kiến thức này”, nếu có, chủ yếu xuất phát từ hệ thống tuyên truyền, hệ thống giáo dục của nhà nước Việt Nam. Giả sử việc khẳng định chủ quyền của Việt Nam đối với hai quần đảo Hoàng Sa – Trường Sa là không đủ bằng chứng lịch sử, thì đối tượng đầu tiên mà bà nên “giãi bày” là Bộ Ngoại giao Việt Nam, nơi phát ngôn viên Bộ Ngoại giao vẫn thi thoảng tuyên bố chắc như đinh đóng cột rằng Việt Nam có đủ “bằng chứng lịch sử và cơ sở pháp lý” để khẳng định chủ quyền trên các quần đảo này. Đối tượng tiếp theo mà bà có thể “tâm sự” là những người làm giáo dục, một cách trực tiếp hay gián tiếp truyền giảng những kiến thức địa lý trong đó khẳng định chủ quyền của Việt Nam đối với hai quần đảo Hoàng Sa – Trường Sa.
Và xin hãy tiếp tục nhìn cho rõ, rằng “sự thiếu kiến thức này” được cả một hệ thống báo chí của nhà nước Việt Nam “làm cho thêm sắc nét” bằng một loạt bài viết của các nhà báo (chắc cũng rất “thiếu kiến thức lịch sử”!) chỉ ra những bằng chứng khẳng định Hoàng Sa – Trường Sa là của Việt Nam. Thêm nữa, “sự thiếu kiến thức này” được “củng cố” bởi các nhà sử học và các học giả Việt Nam hiện đại, hoặc là thiếu kiến thức nên vô tình, hoặc là đủ kiến thức nhưng cố ý, viết ra hay tuyên bố những bằng chứng lịch sử “đáng ngờ” [tg] về chủ quyền lãnh thổ Việt Nam!
Những điều cần nhìn rõ trên đây, chắc hẳn bà đã rõ! Tôi có thể nghĩ vậy qua việc bà đặt các câu hỏi như: liệu các blogger đấu tranh cho chủ quyền đã đọc các tư liệu lịch sử “ở dạng nguyên bản, chưa qua biên soạn, cắt xén” [tg], hay họ chỉ dựa vào “sách giáo khoa lịch sử Việt Nam” [tg] và “các thông tin trên đài báo chính thống của Việt Nam lưu hành từ sau 1975” [tg]? Như thế, môi trường thông tin ở Việt Nam đối với bà là không đủ khách quan. Vậy thì, khi chịu ảnh hưởng từ môi trường thông tin ấy, những người đấu tranh cho chủ quyền phải làm gì để không bị bà chỉ trích đây? Tìm bằng được các tư liệu lịch sử chưa bị cắt xén ư? Tìm ở đâu thưa bà? Đừng vội tin các tuyên bố chủ quyền trên đài báo chính thống của Việt Nam ư? Phải rồi, hãy nghi vấn!
Nếu thế hệ những năm 1980 có “mù quáng” trong việc thể hiện lòng yêu nước, có “mù quáng” trong niềm tin rằng Hoàng Sa – Trường Sa là của Việt Nam, thì lỗi phần lớn không ở họ, mà ở những đối tượng kể trên, và xét cho cùng, là ở nhà nước Việt Nam! Qua đây, một lần nữa có thể thấy sự chỉ trích của bà đã không nhắm đúng tâm điểm! Bà đang “bực dọc, khó chịu” [tg] thay cho ai (?), cho nhà nước Việt Nam (!) – trong khi đây chính là tác nhân chủ yếu gây ra “chủ nghĩa dân tộc mù quáng” mà bà phê phán!
Cần nói rõ rằng những lý lẽ trên đây không có ý chỉ trích bất cứ đối tượng nào được nhắc đến: từ Bộ Ngoại giao Việt Nam, những người làm giáo dục Việt Nam, các nhà báo Việt Nam, đến các nhà sử học và các học giả Việt Nam, v.v… hay chung nhất là nhà nước Việt Nam. Các đối tượng này được đặt vào những lý lẽ của tôi nhằm cho thấy cách nhìn của bà chứa đựng sự tự mâu thuẫn. Thiết nghĩ, một người có tư duy khoa học thực sự, với đủ khả năng phân tích và suy xét, không thể đưa ra cách nhìn tự mâu thuẫn đến như vậy.
Cuối cùng, tôi xin nói về một ý tưởng mới phát sinh trong giới blogger sau khi bài viết của bà trở thành tâm điểm của sự chú ý, đó là ý tưởng phát động phong trào: “Dân ta phải biết sử ta”, với chủ trương: nếu kẻ nào “nói càn, nói bậy” về lịch sử nước nhà thì phong trào này sẽ “vạch mặt kẻ đó” (theo blogger nguocdonglichsu). Có thể nói, đây là một biểu hiện (dù nhỏ) của sự tác động tích cực mà bài viết của bà mang lại.
Ý tưởng đang nhen nhóm và – hi vọng! – sẽ góp phần thắp lên ý chí và tinh thần của thế hệ trẻ Việt Nam trong việc tìm hiểu lịch sử, từ đó sẽ hiểu rõ hơn nguồn gốc hình hài của đất nước Việt Nam, sẽ biết trân trọng hơn từng tấc đất của cha ông để lại. Có thể tin tưởng rằng, ý chí và tinh thần đó, một khi được thắp lên đủ mạnh mẽ, sẽ giúp Việt Nam đứng vững và tự tin trên bước đường bảo vệ chủ quyền của Tổ quốc!
© 2010 Nguyễn Trang Nhung
© 2010 talawas
[1] [tg] Ký hiệu trích dẫn các từ/cụm từ trong bài chính hoặc bài trả lời độc giả của tác giả Đỗ Ngọc Bích
Bình luận
9 Comments (bài “Nguyễn Trang Nhung – Bà Đỗ Ngọc Bích và sự tự mâu thuẫn”)
Liên quan đến state controlled nationalism tính từ chiến tranh biên giới 1979 thì đúng là có sự tự mâu thuẫn nơi lập luận của Đỗ Ngọc Bích, như tác giả Nguyễn Trang Nhung đã nhận định. Nhưng nếu tính từ trước đó nữa thì có thể ĐNB rất nhất quán. Có thể thấy ĐNB muốn nói như thế qua con số 50 năm trong câu hỏi: “Tại sao người dân thanh niên trí thức Việt nam có tư tưởng phê phán, sẵn sàng nghi ngờ, bác bỏ những điều mà nhà nước Việt Nam đang tuyên bố và thi hành, mà lại không sẵn sàng phê phán chính hiểu biết về lịch sử của họ hay những điều mà nhà nước Việt Nam tuyên bố và thi hành từ _50 năm_ trở lại đây?”
Trong các diễn đàn lịch sử, thỉnh thoảng có ý kiến và ngụ ý rằng công cuộc nghiên cứu sử học và khảo cổ học VN không đáng tin, thiếu tính khoa học nhưng thừa chính trị/chủ nghĩa dân tộc trong lí giải. ĐNB có lẽ ít nhiều chia sẻ quan điểm này dù trong bài tác giả đã cố nói tránh đi và tránh né phê phán nhà nước, để thủ thân.
Nếu ÐNB, không nói ra, nhưng ngầm cho rằng sử học chính thống VN. lq. đến nguồn gốc dân tộc viết theo đòi hỏi hay định hướng của nhà nước VN, không nên tin, thì việc chỉ trích các blogger thế hệ 8X lên tiếng chống TQ, là thế này: Họ chống đối TQ, nói lên chủ quyền HS-TS v.v. mà không biết phản ứng này th?c chất chỉ là kết quả của sự kích động, tuyên truy?n của đảng CS và nhà nước VN mà thôi. Chuyện chủ quyền HS, TS là chuyện của Đảng CSVN và Nhà nước VN, chuyện chính trị giai đoạn, không liên quan gì đến sự thật như sử học có thể cho biết.
Sử học có thể cho biết gì về nước Việt nam và con người Việt nam? Theo ĐNB, “Việt Nam thực ra cũng là một phần trong da thịt của Trung Quốc, chia sẻ nguồn gốc văn hóa và tư tưởng, và nhận được khá nhiều ân huệ từ Trung Quốc trong suốt hơn 20 năm chiến tranh (1950-1975).
Cho dù Trung quốc giúp Việt Nam là vì tính toán chính trị của họ, được giúp đỡ để chiến thắng cũng là điều tốt mà ‘mình nên nhớ’… ”
Hiển nhiên đây là quan điểm nặng màu sắc Trung quốc. Nhưng, như tác giả Nguyễn Văn Tuấn có vẻ cũng ngụ ý, nó cũng là quan điểm xuất phát từ những ức thuyết, giả thuyết từng có mặt ở miền Nam trước 1975. Điều này đã được vài bác trong đây nhắc đến. Thế thì có lẽ phải nghĩ ĐNB chỉ phản ánh niềm tin của một vài bộ phận dân tộc nổi bật ở sự kiện đã, và đang, lãnh đạm, không tin tưởng, không thấy giá trị gì trong các truyền thuyết dựng nước và lịch sử giữ nước của dân Việt.
@ nguyen mai linh:
Còn có chuyện người Việt gốc Hán ngồi niết bàn cơ, bà Bích viết bài đề cao lý tưởng “châu về hợp phố đất mẹ Trung Hoa” như vậy chưa là cái đinh gì đâu. Ngẫm ra, trên đời còn rất nhiều cao nhân, bạn thử tham khảo bài này xem: http://caulongbachai.multiply.com/journal/item/2884/2884
Bà Bích không phải là Hoa Bất Tử, Những luận điểm “Biết đâu” của HBT chỉ là những suy đoán vu vơ, vô căn cứ. Nào là dẫn chứng binh pháp Tôn Tử, chẳng nhẽ HBT đọc được những gì trong đầu bà Bích, mà theo tôi bà Bích đâu đủ khả năng để luyện binh pháp, chiến thuật Tôn Tử trước khi viết bài; nào là khen BBC khách quan đăng lên bài của bà Bích, nhưng đâu biết, nếu một người nào đó đăng lên bài nói xấu Nữ hoàng Anh, nói xấu những nhân vật lịch sử và về chủ quyền nước Anh thì BBC có dám đăng lên không?
Nhưng biết đâu “Muốn ăn gắp bỏ cho người” thì sao? Cái này thì cũng là một thứ tự do đấy, nhưng là một sự tự do thô bỉ.
Bài của cô Bích là một bài viết vu vơ phản cảm rõ ràng, ai nhìn vô cũng thấy. Nhưng biết lợi dụng cái vu vơ để làm hoả mù, đánh lại nhà nước cộng sản thì đó, gọi là “Gậy bà đập lưng ông” mà thôi. Gậy của bà khi bà đập thì bà thương, khi đưa cho người khác đập thì lưng ông chắc không còn nguyên vẹn.
Báo chí trong nước cũng đã có phản hồi với bà Bích http://phapluattp.vn/2010042401517370p0c1013/bbc-viet-ngu-khong-the-dang-bai-bat-chap-dung-sai.htm
Báo Đảng ko nói ko được. Báo ủng hộ ý kiến bà Bích thì chứng tỏ báo Đảng ủng hộ chủ định “quy về đất mẹ Trung Hoa”, chính phủ VN muốn làm tay sai cho chính phủ Trung Quốc như thời Giao Chỉ ngày xưa. Mà nếu truyền thông trong nước Việt Nam phản đối ý kiến bà Bích thì lại đi ngược với tôn chỉ 16 chữ vàng, anh em đoàn kết thân thương gắn bó với nhau. Đây cũng là sự mâu thuẫn rõ ràng nhìn thấy trong mặt trận truyền thông của ĐCS VN trước kỳ đại hội Đảng 11. Tôi tự hỏi, phải chăng bài viết của bà Bích là một
nước cờ theo binh pháp Tôn Tử:
1. Đả thảo kinh xà (đánh cỏ động rắn)
2-Chỉ tang mạ hoè (chỉ cây dâu mắng cây hoè)
3-Giả si bất điên (giả ngu không điên)
Đây là chiêu “dùng ngôn ngữ Trung Hoa để đánh người Trung Hoa (tư tưởng của tác giả Trần Kinh Kha) và tay sai bè lũ cõng rắn cắn gà nhà trong nội bộ bán nước”. Mặc dù tôi đồng ý với ý kiến của tác giả Nguyễn Trang Nhung, nhưng nếu nhìn theo sự tích cực thì bà Bích cũng đáng trọng ở khoản áp dụng binh pháp Tôn Tử, đánh giặc bằng ngòi bút, khiến cho người dân nhất loạt phẫn nộ và dùng sức mạng của bàn phím nhiều đến mức có thể để chỉ trích sự bán nước cầu vinh của một bộ phận người lãnh đạo Cộng Sản. Như lẽ thường tình, kẻ thủ ác thật sự sẽ chìm sâu trong bóng tối, còn người không thực sự miệng xà tâm cũng xà thì hiên ngang chứng tỏ khả năng hùng biện của mình. Thật hư hư thật, ta nên hạ hồi theo dõi.
Cám ơn Nguyễn Trang Nhung. Em đã làm tôi thêm niềm tin rằng thế hệ trẻ hiện nay không hề bàng quan, vô cảm vơi đất nước như có 1 tác giả đã nói. Nhất là sự phân tích của em rất lô-gic, cho thấy trình độ lý luận và nhận thức của em đáng “phong” tiến sĩ hơn là cái cô “TS ĐNB”(!)
Tác dụng tích cực nhất của bài viêt của cô Tiến sĩ (!) là tốt đấy. Nó làm dấy lên một “phong trào” để cho ta thấy rằng hễ đụng đến chỗ “nhạy cảm” thì tinh thần yêu nước lại trỗi dậy mãnh liệt. Như vậy, bài của ĐNB nên đánh giá như là chất xúc tác để cho ta thấy rằng đừng ai đùa với… nhân dân! Nên cám ơn BBC và cô “TS” hơn là chửi bới cô ta.
[…] thức ở trong nước, những blogger gần đây gặp vấn đề về chính trị” [tg][1], mà “hầu hết đều lớn lên vào những năm 1980” [tg]. Tôi xin gọi phần hầu […]
Một hôm, nhìn lại mình thấy tự hào dễ sợ, sắp có bằng tiến sĩ bên Mỹ rồi chứ ít gì. Mình cũng có dạy môn tiếng Việt cho một số người, có lãnh lương hẳn hoi, vậy là giảng viên rồi chứ còn gì nữa. Mình còn dịch cả sách, mấy bộ sách sử cổ này, ở Việt Nam mấy người được đọc. Mà thiệt ra mình cũng chỉ đọc vì phải dịch kiếm tiền, chứ thật ra thì đọc mấy thứ khác vui hơn. Nhờ công việc này mà mình kiếm được ít tiền, rất lương thiện, và quan trọng hơn cả là có thể khoác thêm cái áo dịch giả được rồi.
Khi dịch sách mình phát hiện nhiều điều thú vị mà khi học lịch sử mình không thấy ai nói tới. Như vậy có nghĩa là không ai biết ngoài mình ra. Đây là một dịp tốt để khoe cái kiến thức của mình, và quan trọng hơn là cho thế giới biết mình là ai.
[…] thức ở trong nước, những blogger gần đây gặp vấn đề về chính trị” [tg][1], mà “hầu hết đều lớn lên vào những năm 1980” [tg]. Tôi xin gọi phần hầu […]