Song Chi – Xã hội Na Uy trong cái nhìn của tôi
05/04/2010 | 6:00 sáng | 20 Comments
Category: Đời sống, Thế giới
Thẻ: người Việt ở Na Uy
Một sự tình cờ của số phận đã đưa tôi đến với đất nước Na Uy, quốc gia có diện tích lớn hơn Việt Nam nhưng dân số chỉ khoảng 4,8 triệu, trong đó số người nhập cư từ các nước khác chiếm khoảng trên 10%. Và con số này vẫn đang tăng lên hàng năm.
Tại các thành phố của Na Uy bây giờ bạn có thể bắt gặp dân nhập cư đến từ khắp nơi trên thế giới, từ châu Mỹ như Chi lê, Brazil, Mexico… châu Âu như Ba Lan, Đức, Ý, Tây Ban Nha… châu Á như Việt Nam, Trung Quốc, Thái Lan, Philippines… nhiều nhất là từ vùng Trung Đông của châu Á như Iran, Palestine, Afghanistan… Nghĩa là chẳng khác gì trên đất Mỹ. Ngay trong ngôi trường dạy tiếng Na Uy cho người nước ngoài mà tôi đang học, đã có thể đếm được khoảng gần 50 quốc tịch khác nhau của học sinh. Có lẽ ý thức được vấn đề dân số ít ỏi của mình trong khi đất đai khá rộng và tiền bạc, tài nguyên cũng không thiếu, chính phủ Na Uy đã mở rộng vòng tay đón dân nhập cư từ các quốc gia khác nhau đến Na Uy theo nhiều con đường khác nhau. Những năm gần đây thì số người từ các nước Trung Đông chiếm tỉ lệ rất cao.
So với các cộng đồng khác, người Việt ở Na Uy có khoảng gần 20 ngàn người, có mặt tại đất nước này từ sau năm 1975 với những đợt thuyền nhân bỏ nước ra đi may mắn được tàu Na Uy vớt hoặc vào trại tị nạn rồi chuyển đến Na Uy. Một cộng đồng cũng không phải là nhỏ nếu tính trên tỉ lệ dân số của Na Uy.
Na Uy là một đất nước yên bình. Cảm giác được an toàn có lẽ sẽ là cảm giác đầu tiên và chung nhất của những người dân nhập cư dù đến từ quốc gia nào khi chấp nhận chọn Na Uy làm tổ quốc thứ hai. Phải chăng đó là một trong những giá trị lớn nhất mà quốc gia này đem đến cho nhân dân của họ khi tạo ra một môi trường xã hội mà ở đó người ta có thể quên đi nhiều nỗi lo âu, sợ hãi? Nhìn khuôn mặt, dáng dấp người Na Uy trong đời sống hàng ngày cũng thấy toát lên vẻ bình an, không lo lắng không vội vàng, mà thật sự thì có gì phải lo lắng, căng thẳng? Từ khi còn là một đứa trẻ cắp sách đến trường, học sinh ở Na Uy hầu như không phải chịu áp lực về việc học hành – không có sự xếp loại hay phân biệt học sinh giỏi với học sinh kém, xã hội Na Uy quan niệm nên tạo cho trẻ em một tâm lý nhẹ nhàng, thoải mái, mọi đứa trẻ đều như nhau; nếu có một đứa trẻ học kém thì nhà trường sẽ cử giáo viên kèm cặp riêng những môn nào mà em bị kém chứ không bắt em học sinh đó phải học một lớp khác; thầy cô hay nhà trường không bị áp lực vể thành tích để ép các em phải học; bố mẹ các em cũng không ép…Trong suốt cuộc đời một người Na Uy họ cũng không phải lo lắng nhiều hay chịu nhiều sức ép từ xã hội. Gần như mọi thứ đều được nhà nước lo toan, đảm bảo; đi học thì được miễn phí cho đến hết trung học, nếu học tiếp đại học thì vay tiền ngân hàng sau này đi làm trả, khi có công ăn việc làm thì coi như khỏi phải lo cho tuổi già hay lúc đau yếu, còn nếu không có việc thì vẫn có trợ cấp thất nghiệp với thời hạn khá là… ưu ái; nếu lập gia đình và có con thì đứa con đó mới sinh ra đã được nhà nước phụ một tay chu cấp v.v… Môi trường sạch, thực phẩm sạch, tỉ lệ tai nạn giao thông thấp (chủ yếu vì dân số ít nên xe cộ không phải chen lấn nhau gây ra tai nạn!), bệnh tật cũng ít (ngoài lý do môi trường và thực phẩm sạch vừa nói trên, ở Na Uy các bác sĩ rất hiếm khi cho bệnh nhân sử dụng thuốc nặng đô, thuốc kháng sinh lại càng khó khăn, còn nếu mua thuốc ở các hiệu thuốc thì luôn luôn phải có toa bác sĩ nên có lẽ đó cũng là một trong những lý do giúp người Na Uy ít bệnh). Xã hội ổn định. Người dân cũng không có những nỗi lo về việc không được nói điều này không được viết điều kia chỉ trích chính quyền hay không được phép tụ tập, lập đảng v.v… Sống trong một xã hội như vậy nên nhìn chung tính cách của người Na Uy hiền lành, lương thiện, tử tế, không phức tạp. Xã hội thế nào con người thế ấy (hay ngược lại – như con gà và quả trứng chẳng biết cái nào có trước vậy!).
Có một vài mẩu chuyện nhỏ mà tôi sẽ kể ra đây như những ví dụ về tính cách lương thiện, tử tế của người Na Uy. Con gái tôi mua một chiếc điện thoại di động cũng khá đắt tiền, nhưng một thời gian sau chỗ cắm để sạc điện trên chiếc điện thoại bị lờn, không sạc được. Vì vẫn đang trong thời hạn bảo hành nên con bé mang ra cửa hàng. Đầu tiên người ta đổi cho cháu một cái giống hệt để xài tạm trong thời gian họ giữ máy để sửa chữa. Đúng hẹn khi con bé đến, họ thông báo không sửa được và đền cho cháu một cái y hệt nhưng mới toanh. Một vài lần khác cũng tương tự như vậy với những món hàng khác mà tôi đã mua về, đã xé bao ra dùng thử không được, mang ra họ vẫn trả lại đủ tiền.
Hay một lần hai mẹ con tôi mua vé xe bus từ Oslo về Kristiansand (giá vé khoảng gần 60 USD/người) , chẳng biết loay hoay thế nào rớt mất hai cái vé, khi bước lên xe trình bày với người tài xế, ông ấy liền bảo “Tôi tin chị. Chị cứ lên xe đi, không sao”.
Tính tôi vốn lơ đãng, ra đường không quên cái này thì cũng quên cái kia. Có lần tôi mua một mớ mỹ phẩm, bỏ quên luôn tại cửa hàng, ngày hôm sau ra họ vẫn còn giữ đó, nhưng như thế vẫn chưa đủ, tôi xách cái túi vừa lấy lại đi sang một cửa hàng khác mua một cái áo và lại… bỏ quên ở đây, đi một lúc sực nhớ quay lui, lại lấy lại lần thứ hai!
Và còn rất nhiều những ví dụ khác.
Một cô giáo dạy tiếng Anh mà tôi quen, vốn là người Malaysia lấy chồng Na Uy cũng kể cho tôi nghe nhiều chuyện mà chị đã từng lấy làm ngạc nhiên dù sống ở Na Uy nhiều năm. Như một lần con gái chị về nhà và kể con nhường hết phần ăn trưa cho một bạn người nước ngoài học cùng lớp vì bạn không mang theo thức ăn, chị hỏi nhường hết vậy con lấy gì ăn, cô bé hồn nhiên trả lời: nhưng cô giáo dạy vậy mà, cô bảo nên nhường cho bạn khi bạn không có.
Ngay từ nhỏ, người Na Uy đã được dạy những điều tử tế, dạy sống lương thiện, dạy trước tiên hãy tin vào người khác nếu muốn người khác tin mình, cũng như không phân biệt, kỳ thị chủng tộc, màu da… nên trong cuộc đời người dân Na Uy nói chung đã sống như vậy.
Nói như vậy không có nghĩa xã hội Na Uy là một xã hội hoàn hảo. Cái gì cũng có tính hai mặt của nó. Xã hội Na Uy, có thể gọi là một mô hình xã hội chủ nghĩa khá lý tưởng dù theo chế độ quân chủ lập hiến, cũng có những điểm mạnh và điểm yếu. “Tính chất xã hội chủ nghĩa” coi trọng sự bình đẳng đôi khi lại là một sự cào bằng, làm giảm đi nỗ lực cạnh tranh trong mỗi con người. Thực vậy, người Na Uy có thói quen chấp nhận, bằng lòng với những gì mình có, ít khi muốn đua tranh với người khác hay vươn lên hơn nữa. Khác hẳn với xã hội Mỹ nơi con người phải “cày như trâu”, phải cạnh tranh không mệt mỏi, phải vươn lên không ngừng để có một ngày mai tốt hơn ngày hôm qua, hôm nay và để không bị đào thải. Chính điều đó tạo ra sự tiến bộ không ngừng của xã hội Mỹ, còn các xã hội Bắc Âu nói chung trong đó có Na Uy bị cái sức ỳ vì không có tính cạnh tranh dữ dội như vậy. Và khi đời sống hiền lành, bằng phẳng quá thì con người cũng đơn giản. Không biết có chủ quan, phiến diện không nhưng đôi khi tôi cứ nghĩ, nếu là người làm văn hóa nghệ thuật ở Na Uy thì không biết tôi sẽ sáng tác về cái gì (!). Rất là khó bởi trong cuộc sống có xung đột, mâu thuẫn xã hội gì nhiều đâu, chỉ trừ sáng tác về nỗi cô đơn của con người hay tình yêu chẳng hạn, vốn là những đề tài muôn thuở!
Nhìn chung, với một người thích cuộc sống an phận, không lo nghĩ nhiều thì Na Uy là một thiên đường, còn những ai thích một cuộc sống nhiếu tính cạnh tranh, nhiều cơ hội khác nhau… thì chưa chắc đã cảm thấy phù hợp với Na Uy.
Nhưng dẫu sao, một xã hội mà điều tốt, sự tử tế, lương thiện là phổ biến còn cái ác, sự không tử tế là chuyện hiếm hoi, một xã hội mà con người tin nhau, và tin vào điều tử tế, đó là một xã hội lành mạnh, là giấc mơ mà tôi đang mơ cho Việt Nam – đất nước tôi, dân tộc tôi.
© 2010 Song Chi
© 2010 talawas
@NTB
Suốt bài viết của SC từ “may mắn” xuất hiện một lần duy nhất khi tác giả nói về những người vượt biên được tàu Na Uy vớt, còn không một câu nào trong bài viết gợi ý tác giả cảm thấy may mắn khi định cư ở Na Uy như NTB cảm thấy, trái lại là đằng khác. Qua bài viết tôi hiểu việc tị nạn của SC ở Na Uy không những không may mắn mà còn là bất hạnh. Bất hạnh vì chị sẽ không biết sáng tác gì ở một cái xã hội quá hiền lành, bằng phẳng (và xa lạ về văn hóa) như thế. Bất hạnh vì chị sẽ sống một cuộc sống tị nạn “lơ lửng trong quên lãng” xa quê hương thân yêu của mình.
SC khen Na Uy là một đất nước yên bình và tự do và có ý chê xã hội Na Uy không có được “sự tiến bộ không ngừng của xã hội Mỹ”. Tôi không thấy chỗ nào trong bài SC chê Việt Nam là nghèo nàn và lạc hậu và cũng không thấy chỗ nào SC bốc Na Uy là giàu có và tiến bộ. Những gì SC mơ ước cho đất nước và dân tộc Việt Nam khá đơn giản: điều tốt, sự tử tế, sự lương thiện, sự tin tưởng nhau – ngay cả tự do chị cũng không nói đến trong mơ ước của mình. Nghèo nàn, lạc hậu và không tự do vẫn có thể cư xử tốt, tử tế, lương thiện và tin tưởng nhau. Còn mong vừa “tranh thủ” xây dựng một xã hội giàu có phô trương, tham nhũng tràn lan, thông tin bưng bít, và đồng thời lại tử tế, lương thiện, tin tưởng nhau thì dĩ nhiên là phải mất nhiều công sức, hi sinh, và nỗ lực tập thể, nhiều một cách vô vọng. Đã 35 năm, xã hội đã giàu có và tiến bộ hơn nhiều, song thực tế cho thấy cái ác, cái lưu manh, cái vô cảm cũng phổ biến hơn nhiều.
Một tin tức hôm nay tại Úc về luật pháp bắt buộc thi hành thật thà. Một bà vợ đem một va li lớn và cũ đi đến Beaconfield Salvo shop tại đông nam thành phố Melbourne của hội từ thiện Salvation Army, một hội từ thiện rất lớn tại Úc. Bà vợ này lại không biết ông chồng của bà ta giấu trong vách va li 100 ngàn đô la. Một cặp vợ chồng khác mua va li về khám phá ra lấy tiền bỏ vào nhiều trương mục nhà băng khác nhau. Cảnh sát điều tra được và đưa vợ chồng này ra tòa về tội “theft by finding” tạm dịch là “ăn trộm bởi tìm thấy” (mà không trả lại). Dĩ nhiên qua vụ này cũng nhiều người nhìn về khía cạnh là họ “mua đàng hoàng” chứ đâu có “ăn trộm”. Và cũng nhiều người đứng về pháp luật nói là họ mua cái va li chứ đâu có “mua trăm ngàn kia chính thức” và cảnh sát đúng đắn khi khép tội họ.
Ngẫm nghĩ ở VN, luật pháp không được hành xử đúng đắn, đảng viên ĐCSVN cứ được dạy đạo đức giấy rách cứ giữ lấy lề để thành thánh hết nghĩa là trong khi mỡ cứ quơ trước miệng mèo thì phải đạo đức đừng có đớp. Nhưng nếu có lỡ đớp thì Đảng sẽ gói gém cho êm xuôi để ít mang tiếng Đảng.
Thà là pháp trị còn có được thật thà và đạo đức hơn nhỉ!
Cũng nên nhắc ở đây về lịch sử chính trị Úc. Cách đây mấy chục năm có ông Don Chipp sáng lập ra cái đảng Dân Chủ Úc mà cái cương lĩnh chính của đảng là “keep the bastards honest”, nghĩa là đảng của ông vào quốc hội chỉ mục đích là vạch mặt những chính trị gia khốn nạn để bắt buộc họ phải thật thà. Tiếc thay khi ông hồi hưu, hậu duệ của ông đã sai lầm ủng hộ một số chính sách và làm mất lòng tin nhân dân và đảng đã bị xóa sổ khỏi chính trường.
Có lẽ là ông Lê Văn(LV) đọc không kỹ hoặc đọc mà không hiểu ý kiến của Ông Nguyễn Văn Thà (NVT) và ông Nguyễn Tâm Bảo (NTB) trong hai bài viết của Song Chi trên talawas.
– Về ý kiến ông NVT. Ông NVT đã có lời giải thích khá rõ (có lẽ dành cho những người đọc vội như ông LV) đăng ở bài “Những nhà hoạt động…” của Joyce Anne Nguyen.
– Về ý kiến của ông NTB (ở bài viết “Xã hội Nauy…” của Song Chi). Theo tôi nghĩ, có lẽ ít ai hiểu “thô” như ông LV trình bày. Những gì mà Nauy hiện nay đang có không phải tự nhiên trên trời rơi xuống…. À mà thôi, mời ông LV đọc lại đi một vài lần nữa đi, thú vị lắm!
– Ông LV viết: “Không biết, lần tới nêu chị Song Chi bật mí kinh nghiệm “vượt biên” thì sẽ còn “lời khuyên” nào nữa đây!” hình như với tâm trạng… phòng thủ từ xa. Tôi tin chắc rằng một phụ nữ bản lĩnh như Song Chi, lại đang ở Nauy, thì chẳng có ai “ăn hiếp” được đâu mà ông sợ. Tôi chỉ e rằng, sau khi đọc ý kiến của ông, nhiều người không muốn góp ý nữa vì dễ bị “tặng nón”.
Bạn Trung Nu Hoang,
Tôi vào Diễn Đàn này để nói lên những sự thật, nào muốn thuyết phục ai, chúng ta đều là thành viên ảo có quen biết nhau gì đâu, có cần vận động thành lập Đảng phái đâu mà cần phải thuyết phục nhau.
Không biết bạn Trung Nu Hoang có phải là người trong nước hay không, chứ tôi là Việt kiều lâu năm sống ở hải ngoại, an ninh bảo đảm, cuộc sống vững chãi, vật chất tiện nghi đầy đủ, tôi có thể nói viết mạnh miệng, nhưng người trong nước đâu thể nào bắt chước được. Nồi cơm manh áo, gia đình vợ chồng con cái, mẹ già, sống liên hệ với nhau, đâu thể nào hy sinh mất mát một sơ’m một chiều.
Bạn hãy tưởng tượng tình thế đất nước đã và đang bị bao vây, thập diện mai phục tứ bề, biển Đông, sông ngòi, đồng bằng lúa gạo, vị trí chiến lược trên cao nguyên cũng bị chiếm đóng (giả trang), trong khi đó thì tập đoàn lãnh đạo nhu nhược, dốt nát, chỉ nghĩ đến quyền lợi Đảng phái, bị mua chuộc và đang tìm cách ru ngủ quần chúng. Tình trạng dầu sôi lửa bỏng này, đâu dễ gì thoát ra dễ dàng, vì sự hiện diện của kẻ thù phương Bắc đã âm thầm kè kè sát nách từ lâu, manh động một chút là họ ra tay liền nhanh như điện chớp, đâu phải là chuyện đùa. Nhìn sang Cam Bốt xem, hơn một triệu người dân Cam Bốt đã bị tàn sát dưới bàn tay sắt máu của bè lũ Pol Pot, ai đã cung cấp súng ống, hỗ trợ bọn chúng đằng sau lưng và trên chính truờng Liên Hiệp Quốc ?
Tôi quen nhìn vấn đề một cách thực tế chứ không lý thuyết xuông, bạn à.
Buồn cười thật! Hôm trước, chị Song Chi có viết một bài nói về “các căn bệnh xã hội của Việt Nam”, thì có một độc giả “khuyên” chị Song Chi sao không viết về Na Uy” – đã có nhiều người viết về xã hội VN quá rồi…
Lần này thì chị Song Chi viết về Na Uy, thì một độc giả khác lại “khuyên” tác giả không nên mơ có ngày Việt Nam được hơi giống như Na Uy, vì “xây dựng một xã hội như vậy thì mất nhiều công sức quá, đòi hỏi phải hi sinh nhiều quá”, và tốt hơn nên truyền kinh nghiệm “làm thế nào mà vượt biên được đến Na Uy. Như vậy sẽ thiết thực hơn nhiều…”.
Không biết, lần tới nếu chị Song Nhi bật mí kinh nghiệm “vượt biên” thì sẽ còn “lời khuyên” nào nữa đây!
@Nguyễn Tâm Bảo:
Ông khuyên tác giả Song Chi đừng có mơ, vậy cho nên ông cũng đừng mơ làm chi để lời khuyên của ông thành “trớt wớt”.
Thưa ông NTB, để thay đổi số phận của 85 triệu dân Việt Nam được may mắn có “giấc mơ Na Uy hay Anh/Pháp Mỹ/Úc…” thì chỉ có một thay đổi đơn giản, không cần phải nỗ lực tập thể chi cho ghê gớm, cũng chẳng hy sinh gì nhiều lắm đâu.
Chỉ cần bỏ 1 điều trong Hiến pháp VN (điều 4) và thay luôn cái gọi là Bộ Chính Trị mà hiện tại đang có 15 vị và rất nhiều người khác muốn giành giựt nhau những cái ghế đó.
Chẳng phải mơ ước chi cho viển vông xa xôi. Điều đơn giản đó chắc là ông NTB dư sức biết. Đúng không?
MỘT SỐ ĐIỂM SAI
* Phản hồi này thuộc loại:
+ Tự kiểm điểm và phân loại mình chứ không đợi bạn đọc nhọc lòng phản biện;
+ Ít bàn đến bài chủ mà bàn đến phản hồi của người khác.
Bạn Trung Nu Hoang (07/04/2010) có một số điểm sai:
– „Cai trị một nước độc tài, đảng trị… dễ dàng hơn nhiều so với một nước dân chủ, tự do“: Có lần tôi đã viết rằng chế độ dân chủ đa nguyên điều hành rất dễ; không phải để dỗ ngon dỗ ngọt ai mà thực là như thế: Các đảng ở đây chỉ khó khăn khi tranh cử vì phải có phương án tốt để phát triển đất nước chứ không phải nói dối quanh để cuối đời viết hồi ký – chẳng biết thật giả thế nào – để thanh minh thanh nga!
– Bạn „rất mong … các nhà lãnh đạo đảng CS … đồng lòng dứt bỏ cái chủ nghĩa XH viễn mơ… “: Họ BỎ từ lâu rồi; Có điều họ cứ bảo người khác đừng VỨT đi.
– Etc., …
…@ bạn Lê Quốc Trinh (LQT) đã viết: … “”họ biết hết đấy, nhưng cơn ác mộng chiến tranh tương tàn vẫn còn ám ảnh họ, chúng ta buộc phải thông cảm điều này.””
Nhận định trên của bạn LQT chưa hoàn toàn thuyết phục được tôi. Các lý do theo tôi, cũng đã hiển bày khá rõ qua thời gian mấy mươi năm đảng CSVN độc quyền lãnh đạo và điều hành quốc gia và qua các vụ đàn áp các thành phần phản kháng trước kia, cũng như mới đây, họ đã “bịt miệng” IDS, đánh phá các mạng BauxiteVN, X-café, talawas…, đó là:
1- họ coi trọng Đảng hơn Tổ Quốc, đất nước và nhân dân VN, nên quyết theo TQ vì chủ nghĩa CS, như mới đây TBT Nông Đức Mạnh tuyên bố duy trì chế độ XHCN ngày càng vững mạnh. Họ đã “mê mẩn” với quyền lực và quyền lợi nên bằng mọi giá muốn duy trì sự độc tôn của đảng CS, dù có làm “chư hầu” nước đàn anh TQ, họ vẫn cam tâm.
2- họ đã cố kết thành một “giai cấp mới” (cán bộ, đảng viên) khi được ngồi trên đầu trên cổ nhân dân, cố làm sao chiếm được càng nhiều lợi lộc để hưởng già trong phiên chợ chiều (đa số các lãnh đạo đảng ở tuổi sắp nghỉ hưu).
3- họ thiếu hẵn sự TỰ TIN trong việc thu phục lòng dân, nên họ sợ thất cử nếu có tuyển cử Tự Do thật sự, bởi vì … “họ biết hết đấy” (LQT), lòng dân đã chán ngán đến tận cổ chế độ. Vì vậy chế độ bầu cử vẫn được giữ y như 60 năm trước, có nghĩa là bầu theo sắp xếp trước của đảng mà họ gọi là cơ cấu. Hơn nữa, Điều 4 HP 1992 chưa có vẻ sẽ được bãi bỏ trong thời gian trước mắt, trong ĐH. XI sắp đến khi CT nước, ông NM Triết tuyên bố: “bỏ điều 4 là tự sát”.
4- Cai trị một nước … độc tài đảng trị, theo tôi, dễ dàng hơn nhiều so với một nước Dân Chủ, Tự Do, thường phải biết dung hòa các quan điểm chính trị khác biệt một cách khéo léo như một nhạc trưởng tài ba; tức là phải có bản lãnh thật sự về chính trị, thấu hiểu tâm lý quần chúng, nói chung là CÓ TRÌNH ĐỘ CAO về nhiều mặt, từ văn hóa, chính trị, kinh tế… đến tâm lý quần chúng nữa.
Tôi rất mong suy nghĩ của mình sai, và các nhà lãnh đạo đảng CS được sự soi sáng nào đấy của khí thiêng đất nước, đồng lòng dứt bỏ cái chủ nghĩa XH viễn mơ mà các nước đi trước như Liên Xô, Đông Âu… đã bị sa hầm sụp hố sau thời gian hàng mấy chục năm thử nghiệm! Chỉ mong có một ngày ước mơ của Song Chi ở … “”một xã hội mà con người tin nhau, và tin vào điều tử tế, đó là một xã hội lành mạnh, là giấc mơ mà tôi đang mơ cho Việt Nam – đất nước tôi, dân tộc tôi..”” (hết trích) sẽ trở thành hiện thực. Chẳng riêng Song Chi, mọi người VN trong cũng như ngoài nước, nếu vẫn còn nhận mình là dòng giống Lạc Hồng đều có ước mơ như thế …
Riêng tôi chỉ mơ ước một điều hết sức đơn giản, đó là ngày hội lớn cả toàn dân từ 21 tuổi trở lên tự tay cầm lá phiếu bầu lên một chính phủ đại diện chính thức thông qua phổ thông bầu phiếu và trong một bầu không khí dân chủ tự do, dĩ nhiên dưới những cặp mắt nhân chứng quốc tế. Tuyệt đối phải có một chính phủ dân chủ thật sự thì tiếng nói Việt Nam trên chính trường quốc tế mới được lắng nghe, và đương nhiên xoá dần những phân biệt giai cấp, tạo tình đoàn kết dân tộc và mọi người con thân yêu khắp nơi mới vững lòng trở về chung sức gầy dựng cơ đồ.
Hơn nửa thế kỷ nay, dân ta đã bị lường gạt quá nhiều, sống cảnh trên đe dưới búa, niềm sợ hãi thấm nhuần trong máu cho nên đành cắn răng chịu đựng số phận yếu ớt mỏng manh như ngày hôm nay, họ biết hết đấy, nhưng cơn ác mộng chiến tranh tương tàn vẫn còn ám ảnh họ, chúng ta buộc phải thông cảm điều này.
Tác giả thật may mắn vì chỉ nhờ “một sự tình cờ của số phận” mà đã có thể thoát khỏi một nước nghèo nàn, lạc hậu, đầy rẫy những thối tha để đến sống ở một nơi chẳng khác gì thiên đường hạ giới.
Tôi cũng tin tác giả thật lòng khi nói: “…một xã hội mà điều tốt, sự tử tế, lương thiện là phổ biến còn cái ác, sự không tử tế là chuyện hiếm hoi, một xã hội mà con người tin nhau, và tin vào điều tử tế, đó là một xã hội lành mạnh, là giấc mơ mà tôi đang mơ cho Việt Nam – đất nước tôi, dân tộc tôi.”
Nhưng để xây dựng một xã hội như vậy thì mất nhiều công sức quá, đòi hỏi phải hi sinh nhiều quá, đòi hỏi những nỗ lực tập thể chứ không chỉ là những giấc mơ của mỗi cá nhân.
Cá nhân tôi khi đọc xong bài viết của tác giả thì chỉ mơ là làm sao để có nhiều người Việt cũng có được “sự tình cờ của số phận” như tác giả để có thể thoát khỏi Việt Nam mà đến sống ở một xã hội lý tưởng, nơi mà người ta đã xây dựng sẵn những điều tốt đẹp rồi, mình chỉ việc hưởng thôi.
Mong tác giả kể lại những kinh nghiệm cụ thể về việc làm thế nào mà vượt biên được đến Nauy. Như vậy sẽ thiết thực hơn nhiều đối với những người đi sau.
[…] Xã hội Na Uy trong cái nhìn của tôi Posted in Chuyện hàng ngày by Stef on Tháng Tư 6, 2010 Bài viết của tác giả Song Chi, đăng trên Talawas http://www.talawas.org/?p=18378. […]
Tôi thấy những phản hồi của bạn Đỗ Trí rất “lý tính”, đi thẳng vào vấn đề. Người bị phản hồi thường ú ớ, chạy mất dép!
Tôi không nghĩ một xã hội phức tạp hay đơn giản nói lên được điều gì tiêu biểu. Các xã hội Cộng Sản thời còn Xô Viết cũng như xã hội Bắc Hàn hiện nay là những xã hội tương đối khá đơn giản về kinh tế, chính trị, văn hóa cũng như xã hội dân sự trong lúc xã hội Trung Quốc hiện nay càng ngày càng phức tạp.
Mặt khác thật tình cờ khi hai nước được đan cử, Nhật và Na Uy, lại là hai trong số ba nước đứng trong 10 hạng đầu của thế giới cả về chỉ số chênh lệch giàu nghèo (Gini) thấp nhất lẫn chỉ số phát triển con người (HDI) cao nhất. Nước thứ ba là Thụy Điển.
Na Uy đứng đầu về HDI và thứ 6 về Gini trong lúc Nhật đứng thứ nhì về Gini và thứ 10 về HDI:
http://en.wikipedia.org/wiki/List_of_countries_by_income_equality
http://en.wikipedia.org/wiki/Human_Development_Index
Bạn Trương Thái Du,
Đến khi đọc Murakami bạn mới biết xã hội Nhật phức tạp hơn mình tưởng thì như vậy là bạn hơi chậm. Xã hội Nhật rõ ràng phải khác rất nhiều so với xã hội Na Uy, ai cũng biết đời sống ở Nhật rất căng và người dân Nhật phải chịu sức ép khá lớn trong công việc và trong cuộc sống. Văn hóa Nhật, một nền văn hóa tinh tế đến mức… khó tính và thấm đẫm màu sắc triết học, thiền học, cũng rất khác với văn hóa Na Uy, nhìn chung giản dị hơn nhiều. Còn chúng ta, khi nhận xét về đời sống xã hội của một quốc gia là nhận xét về đời sống của đa số người dân bình thường nói chung được sống trong một xã hội như thế nào, xã hội đó có đáp ứng được các điểu kiện tối thiểu cho con người để phát triển về mặt tinh thần và vật chất không, cụ thể có đáp ứng được các điều kiện tối thiểu về sống, học tập và làm việc, an toàn, an sinh xã hội, tự do dân chủ… hay không; còn các nhà văn cũng như văn nghệ sĩ nói chung thường có cái nhìn mang cái Tôi rất rõ và thường phức tạp hóa thực tế cuộc sống, điều này thì tôi nghĩ là bạn hiểu rồi.
Tôi gặp lại mình, cái thời hồn nhiên cách đây 16 năm, sau khi đọc bài viết này. Ngày ấy tôi làm cu li trên một tàu hàng chuyên tuyến Nhật – Nam Thái Bình Dương. Rồi một ngày tôi đọc được tác phẩm “NGẦM” của Murakami. Thật choáng váng, xã hội Nhật phức tạp hơn tôi tưởng. Jostein Gaarder của Na Uy cũng có những trang viết khá hay, ít nhiều chỉ ra cái dở nơi xứ sở ông.