Song Chi – Những căn bệnh đang hủy hoại xã hội Việt Nam
28/03/2010 | 11:00 sáng | 24 Comments
Category: Chính trị - Xã hội
Từ năm 1989 đến 1991, thế giới đã chứng kiến sự sụp đổ hàng loạt của các nước nằm dưới sự lãnh đạo tuyệt đối của Đảng Cộng sản ở Đông Âu và Liên Xô. Hơn 20 năm qua, nếu có dịp đến thăm các quốc gia này, người ta sẽ thấy rằng chính phủ mới và nhân dân tại các nước này đã kịp làm được khá nhiều điều; đời sống kinh tế, xã hội của người dân tốt hơn hẳn so với trước kia, nhưng vẫn còn rất nhiều việc mà chính phủ và nhân dân họ phải nỗ lực thực hiện để xóa đi di sản do những năm dài dưới chế độ cộng sản để lại trên con đường trở thành những quốc gia phát triển, giàu mạnh, dân chủ, tự do. Và tùy theo nội lực của từng nước mà quá trình này nhanh hay chậm, nhẹ nhàng hơn hay nặng nề vất vả hơn. May mắn như nước Đức, nhờ có Tây Đức với một tiềm lực kinh tế hàng đầu của châu Âu, vậy mà trong những năm qua chính phủ Đức đã phải đổ không biết bao nhiêu tiền để vực dậy Đông Đức, xóa đi khoảng cách về mọi mặt giữa hai bờ Đông Tây. Nhưng dù sao, các nước Liên Xô và Đông Âu vẫn có những nội lực nhất định – các nước này trước khi đi theo con đường xã hội chủ nghĩa đã là những quốc gia có nền kinh tế công nghiệp tư bản bước đầu, có nền văn hóa dày dặn, người dân của họ dù sao cũng đã hiểu thế nào là dân chủ, tự do… nên quá trình thay đổi thế chế chính trị cũng đỡ nhọc nhằn vất vả hơn những quốc gia không có được những “hành trang” như vậy. Ví dụ như Việt Nam chẳng hạn. Đôi khi nghĩ đến một ngày nếu vận hạn của đất nước đã qua, Việt Nam may mắn chuyển đổi thể chế chính trị thành một quốc gia dân chủ pháp trị, thì một điều có thể thấy trước đó là cái giá phải trả do di họa của những năm cầm quyền của Đảng Cộng sản Việt Nam để lại trên đất nước này phải nói là vô cùng nặng nề, và những mất mát, thiệt thòi là vô cùng lớn.
Thứ nhất là ở Việt Nam, thời gian cầm quyền của Đảng Cộng sản cho đến nay đã kéo dài hơn một số quốc gia khác – 65 năm trên miền Bắc và 35 năm trên toàn lãnh thổ, nên cái hại cũng nặng nề hơn. Thứ hai là do nội lực của đất nước và của dân tộc, trước khi có Đảng Cộng sản lãnh đạo cho đến ngày nay, Việt Nam vẫn chỉ là một nước nông nghiệp nghèo nàn đang phát triển, từ hạ tầng cơ sở vật chất kinh tế, kỹ thuật… đều chưa có gì đáng kể. Cộng với một tầm nhìn ngắn, văn hóa “lùn” của các thế hệ lãnh đạo nối tiếp nhau từ trên xuống dưới, chỉ thấy cái lợi trước mắt mà không thấy cái hại lâu dài, hoặc vừa làm vừa phá, hoặc chỉ lo vơ vét, tham nhũng mà không nghĩ gì đến tương lai của đất nước và dân tộc, nên sau bao nhiêu năm cầm quyền, trên khắp đất nước nhìn đâu cũng thấy dấu vết của sự phá hoại trên mọi lĩnh vực. Bao nhiêu đất dọc theo biên giới phía Bắc, biển, đảo… đã mất, biết bao giờ mới đòi lại được. Rừng bị tàn phá, tài nguyên bị khai thác một cách vô tội vạ, môi trường sống bị ô nhiễm nặng nề, một số sông ngòi bắt đầu khô cạn, bây giờ người ta lại bắt đầu phá nát Tây Nguyên với những dự án khai thác bauxite lợi ít hại nhiều, bộ mặt các thành phố lớn, nhỏ thì hỗn độn, quy hoạch yếu kém, kiến trúc lộn xộn một cách không thể sửa chữa nổi v.v… Chưa nói đến cơ cấu luật pháp hay một nền giáo dục yếu kém cần phải xây dựng lại từ đầu, rất mất thời gian. Chưa kể cả một xã hội bị băng hoại về mặt đạo đức, những giá trị, chuẩn mực bị lệch; con người hoặc bị nhồi sọ bởi lối giáo dục tuyên truyền một chiều phải mất thời gian mới hiểu ra được đâu là sự thật đâu là dối trá, hoặc bị tồi tệ đi do phải sống trong một môi trường xã hội có quá nhiều điều không tử tế v.v… Nhưng điều nguy hiểm nhất đối với số phận của đất nước và dân tộc Việt Nam, đó là nếu sự thay đổi thể chế chính trị đến chậm thì nguy cơ phụ thuộc, thậm chí mất nước vào tay nước láng giềng phương Bắc là điều mà hiện nay nhiều người đều đã thấy.
Có những di hại có thể thấy rõ vì nó hữu hình và có thể xây dựng lại, có thể hồi phục sau một thời gian vài ba thập niên tùy theo. Nhưng có những cái di hại vô hình khó thấy hơn mà hậu quả của nó thì rất nặng nề và sự điều chỉnh, sửa chữa cũng vô cùng khó khăn, mất thời gian. Đó là những di hại về văn hóa, con người, về tinh thần mà những quốc gia đã từng trải qua chế độ do đảng cộng sản lãnh đạo đều phải trả giá.
Một môi trường sống bị ô nhiễm, bị hủy hoại. Môi trường tinh thần cũng vậy. Có những căn bệnh tinh thần mà nếu sống trong một xã hội như xã hội Việt Nam hay Trung Quốc (vốn là một hình mẫu để chính quyền Việt Nam bắt chước theo y hệt nên những căn bệnh cũng giống nhau) lâu ngày con người sẽ bị lây nhiễm ít nhiều mà không hay.
Bệnh vô cảm
Xã hội Việt Nam bây giờ có quá nhiều điều phi lý, trái tai gai mắt, và cũng có quá nhiều những bi kịch, những câu chuyện thương tâm. Mỗi ngày mở những tờ báo ra, bật TV lên, hoặc ngay trong đời sống thường ngày, người ta phải đọc, nhìn, nghe hay chứng kiến tận mắt biết bao nhiêu chuyện như vậy. Tổng Giám đốc X bị bắt vì tham nhũng hàng tỷ đồng. Công ty Y bị phát hiện có dấu hiệu lừa đảo, làm thất thoát hàng trăm tỷ. Một khu nhà hay một cây cầu vừa mới xây đã bị sập, lún vì làm ăn gian dối, bớt xén vật tư. Một bữa tiệc sinh nhật của con cái một “quan lớn” tốn kém hàng trăm triệu đồng trong đó chủ nhân bữa tiệc vung tay tặng các bạn mỗi người một chiếc xe gắn máy hiệu @. Một em bé chết oan vì bị điện giật trên đường do dây điện bị hở, không ai chịu trách nhiệm. Một tai nạn giao thông thảm khốc do đường hẹp, lô cốt chặn, chen lấn nhau hoặc đôi khi chỉ vì do chất lượng đường xá tồi khiến người đi xe ngã xuống và bị xe tải phía sau cán lên. Một người phụ nữ nghèo đi mót cà phê bị chó nhà giàu cắn chết nhưng công an lại không truy cứu tội hình sự người quản lý trang trại đã để mặc chó cắn chết người v.v… Đầu tiên khi đọc hoặc nghe những chuyện như vậy, người ta phẫn nộ, bức xúc, thương cảm. Nhưng rồi hàng ngày cứ phải đọc mãi, chứng kiến mãi với mức độ phi lý, bất công ngày càng lớn hơn, người ta thành quen đi, không còn ngạc nhiên trước bất cứ chuyện gì nữa. Người ta quen dần với những điều không tử tế, với cái xấu, cái ác… và trở nên vô cảm dần dần mà không hay.
Tai hại của điều này là đến lượt mình, mỗi người khi phải làm một điều không tử tế hoặc không lương thiện sẽ tự bảo rằng chung quanh mình ai cũng làm như vậy, ai cũng đang sống như vậy, có sao đâu?
Cái xấu, cái ác lên ngôi
Chưa cần phải từ nguồn báo chí truyền thông của “thế lực thù địch” nào, chỉ cần theo dõi báo chí trong nước, do nhà nước kiểm soát nội dung và cho phép phát hành, cũng có thể thấy ở Việt Nam hiện nay, cái xấu, cái ác đang lộng hành ra sao. Có nhiều người sẽ bảo xã hội nào mà chả có cái xấu, cái ác, ở Mỹ chẳng hạn, cũng có những cảnh bạo lực, giết người, thậm chí sát nhân hàng loạt… đó thôi. Nhưng vấn đề ở đây là cái xấu, cái ác, sự thiếu lương thiện đang tràn lan ở mọi cấp độ từ những hành vi nhỏ nhặt hàng ngày như chen lấn giành đường nhau, dúi tiền cho cảnh sát giao thông để được cho qua khi bị bắt lỗi và cảnh sát cũng thản nhiên nhận tiền như là chuyện bình thường phải vậy, hoặc sẵn sàng cãi vã, chửi bới nhau thậm chí đánh nhau chỉ vì những chuyện xích mích không đáng… cho đến những hành vi ở mức độ lớn hơn. Nhiều khi rùng mình vì mức độ trơ tráo vô đạo đức trong những hành vi tội lỗi như khi một ông hiệu trưởng không những dụ dỗ, ép dâm hàng loạt học sinh tuổi vị thành niên mà còn buộc các em phải lên giường với hàng loạt quan chức để có lợi cho mình; hay mức độ dã man một cách thản nhiên như khi một con người có thể để mặc cho đàn chó cắn xé đồng loạt đến chết mà không cứu; hay những cô cậu học sinh còn ở tuổi cấp hai có thể thản nhiên đánh bạn, thản nhiên quay video clip tung lên mạng và những học sinh khác thì ngồi xem mà không phản ứng gì. Khi một xã hội mà những điều không tử tế, cái xấu, cái ác đã trở thành chuyện bình thường trong khi điều tử tế, cái đẹp, cái thiện dần trở thành hiếm hoi, bất bình thường thì đó là điều thực sự phải báo động đỏ từ lâu rồi.
Sự bạc nhược, cầu an
Khi phải sống chung quá lâu với những điều bất công phi lý, với các xấu cái ác đang tràn lan, và biết rằng có kêu thì cũng chẳng thay đổi được gì, số đông người Việt dường như đã chọn cho mình một “phương châm” sống an toàn, đó là mặc kệ, mọi chuyện đã có nhà nước lo, họ chỉ lo kiếm sống, lo cho bản thân và gia đình. Và điều đó tạo ra một căn bệnh khác cũng phổ biến không kém: sự bạc nhược, cầu an. Đối với đám đông này, đừng nói với họ về sự thối nát của chế độ, về gánh nặng nợ nần đang đổ lên đầu các thề hệ sau do việc vay nợ nước ngoài, việc mất đất mất biển và cả nguy cơ mất nước trong tương lai, việc các nước khác người dân được có những quyền gì cũng như nhu cầu tự do dân chủ trong nhân dân… Họ sẽ lảng tránh, sợ hãi, không tin, và tiếc thay con số này vẫn còn khá lớn. Chưa kể những kẻ mà quyền lợi gắn chặt với chế độ này và vẫn cố sống cố chết bênh vực cho chế độ này là không tính đến. Đó là lý do vì sao một đảng cầm quyền có quá nhiều sai lầm và tội lớn đối với đất nước, với nhân dân trong suốt bao nhiêu năm qua như Đảng Cộng sản Việt Nam lại vẫn tiếp tục tồn tại.
Sự giả dối
Trong lịch sử giành chính quyền và giữ chính quyền của mình, Đảng Cộng sản Việt Nam đã sử dụng rất nhiều “chiêu thức”, trong đó có sự dối trá, mỵ dân. Có thể nói sự dối trá, nói một đằng làm một nẻo là “chính sách” xuyên suốt trong đối nội cũng như đối ngoại của Đảng Cộng sản Việt Nam từ bao lâu nay. Và từ bao nhiêu nay người dân Việt Nam đã phải sống trong một môi trường giả dối, từ khi còn đi học trẻ em Việt Nam đã phải học tin vào những điều giả dối cho đến khi trưởng thành nhìn xung quanh xã hội toàn những điều giả dối – bằng giả, hàng giả, chất lượng công trình và cả chất lượng tác phẩm văn hóa văn nghệ nhiều thứ cũng là giả… Và cũng như các căn bệnh đã kể trên, đến một lúc nào đó sự giả dối cũng trở thành căn bệnh phổ biến trong xã hội – người ta chạy theo thành tích, chạy theo những giá trị ảo, giá trị giả bên ngoài và đánh giá nhau cũng bằng những cái bên ngoài đó như căn nhà, chiếc xe, áo quần, mảnh bằng phó tiến sĩ, tiến sĩ “mua”… mà không xét đến giá trị thật bên trong của một con người.
Hoài nghi và mất lòng tin
Và khi phải ăn uống hít thở hàng ngày với một bầu không khí giả dối như vậy thì lẽ đương nhiên con người trở nên mất lòng tin, hoài nghi vào tất cả mọi thứ. Từ một nguyên nhân sâu xa nhất là sự sụp đổ của toàn bộ hệ thống lý luận chính trị Mácxít-Lêninnít, lý thuyết về chủ nghĩa xã hội chủ nghĩa cộng sản… mà bao nhiêu năm nay Đảng và nhà nước Việt Nam vẫn ra sức nhồi nhét vào đầu người dân, trong lúc chưa tìm ra được một hệ thống lý luận khác để thay thế (thật ra thì đã có sẵn những hệ thống lý luận của các nước dân chủ pháp quyền khác để mà học hỏi nhưng vấn đề là nhà nước Việt Nam không muốn học!), cùng với sự xuống cấp, tha hóa về mọi mặt trong đời sống đạo đức xã hội, khiến con người mất lòng tin và căn bệnh hoài nghi này cũng phổ biến không kém. Điều tai hại hơn là người ta không tin cả vào những điều tốt, sự tử tế.
Môi trường xã hội Việt Nam hiện nay là một môi trường mà cái ác cái thiện lẫn lộn, môi trường văn hóa nghệ thuật cũng vậy – cái đẹp cái xấu lẫn lộn, thật giả lẫn lộn, dễ làm cho con người, nhất là giới trẻ, bị nhiễu về mặt nhận thức, thẩm mỹ cho đến phương hướng, mục đích sống… không biết phân biệt, thẩm định hay dở, đúng sai. Xã hội cứ thế mà nhiễu loạn cả lên.
Và tất cả những căn bệnh đó như những tế bào ung thư đang tàn phá cả xã hội Việt Nam mà nếu không có một sự thay đổi toàn diện, triệt để về mặt thể chế chính trị thì mọi sự “sửa chữa” kiểu như thay tên Đảng, thay tên nước, thay đổi nhân sự này chính sách kia… cũng chỉ như những cố gắng vá víu tạm bợ, che chỗ này vá chỗ kia trên ngôi nhà đã thực sự mục ruỗng từ bên trong mà thôi.
© 2010 Song Chi
© 2010 talawas
Ông/bà Nu Hoang !
1. “Vậy thì đã quá rõ, các nước như Trung Quốc, Việt Nam, Cuba, Bắc Hàn còn lâu mới đủ điều kiện để thực hiên chủ thuyết K. Marx!”
Thực hiện CNCS không phải ngồi đợi cho đủ LLSX, mà trái lại, tự thân và chủ động phát triển LLSX chính là thực hiện CNCS.
Các nước mà ông/bà Nu Hoang kể ra đều đang trong quá trình phát triển LLSX để làm nền cho xã hội XHCN sau này.
2. “Phải chăng do nóng vội, không (chưa) hợp thiên thời, điạ lợi, nhân hòa nên đảng CSVN đã gây biết bao đau thương, đói nghèo và suy bại cho xã hội về mọi mặt như bài viết của Song Chi, một người từ trong nước mới đi định cư ở Na-uy, hiểu quá rõ tình trạng ung thối, suy đồi của xã hội này!”
Ông dùng từ “phải chăng”, nhưng lại không dùng để hỏi. Tức là ông đang lẩm bẩm hay độc thoại.
Còn cách nhìn của bà Song Chi là một trong hàng chục triệu cách nhìn từ hàng chục triệu người đã từng đã, đang sống tại Việt Nam. Ông/bà Nu Hoang đơn giản là đang thể hiện sự “sùng bái cá nhân” đối với bà Song Chi.
3. “rõ ràng là các đồ đệ của ông từ V. Lenine, J. Stalin, cho đến Mao Trạch Đông, Hồ Chí Minh, Fidel Castro… đều là những học trò dốt!”
Có thể họ dốt so với K.Marx, nhưng họ lại tập hợp và lãnh đạo được quần chúng – điều mà rất nhiều người tự cho mình là giỏi, là “hiểu quá rõ” song cố gắng cả đời cũng không được.
4. “Nếu cho rằng VN ta khoảng 150 năm nữa mới bằng Singapore như một ước đoán được phổ biến rộng rãi trên mạng trước đây (ước tính dựa trên GDP per capita của 2 nước), thì tôi e rằng cũng khoảng 500 năm sau Việt Nam ta mới vượt qua nước Mỹ, nước Đức hiện nay và mới áp dụng chủ thuyết K. Marx được!”
Phần 1. tôi đã chỉ ra sai lầm tương tự của ông/bà Nu Hoang rồi. Thực hiện CNCS là công việc lâu dài, gian khổ và phải chủ động chứ không phải ngồi đợi. Chưa có đủ LLSX thì ngay từ bây giờ phải cố gắng phát triển LLSX.
Ngoài ra, CNCS của K.Marx không phải dành riêng cho một dân tộc, một khu vực hay một bộ phận nào. Mà nó dành cho cả LOÀI NGƯỜI, cho thế hệ tương lai. 500 năm hay hàng nghìn năm cũng không quan trọng; quan trọng là hôm nay phải nỗ lực hết mình cho thế hệ sau.
Ông Nguyễn Văn Thà nói: “Bài này (cũng như các bài trước của Song Chi trên talawas) không có ý gì mới. Người ta có thể thấy vô số những ý này trên các trang mạng hải ngoại.”. Xin ông Thà chỉ rõ ra đã đọc được một bài nào có nội dung tương tự như bài này ở một trang mạng hải ngoại nào đó.
Tôi ở ngoài này cũng đã lâu (để nói là đọc được nhiều trang mạng hải ngoại vì đọc mỗi ngày), hàng ngày cũng theo dõi tin tức, cuộc sống trong nước trên trang mạng báo chí Việt Nam, nhưng ít thấy nội dung bài viết nào như bài này. Vì người ngoài này không thể biết rõ cuộc sống trong nước đến mức sâu sắc như thế, còn người trong nước vì nhiều lý do dù biết rõ cũng không dám viết đến mức chân thật như vậy.
Theo tôi đọc biết ở đây, cô Song Chi trước làm nghề đạo diễn ở trong nước, và hiện đào tỵ ở Bắc Âu vì chán ghét chế độ ở Việt Nam. Vậy cô Song Chi có thể tuỳ ý và tuỳ hứng viết bất cứ điều gí về người con gái Việt Nam, hay về nghề đạo diễn, về chuyện đào thoát, tỵ nạn chính trị, hay về chế độ và cuộc sống trong nước theo kinh nghiệm, hiểu biết và nhãn quan riêng của cô. Riêng những điều cô Song Chi ghi lại ở đây quả là mới cho nhiều người, ít ra là mới đối với những người ngoài này chỉ nhìn thấy tình hình, thực trạng trong nước từ một quãng cách xa, qua một lớp sương mù dày đặc của sự che giấu và dối trá.
Cách đây chừng mươi hôm khi xem một video clip do talawas giới thiệu, thấy cảnh một nữ sinh bị hành hạ, đánh đập tàn nhẫn ngoài đường phố, người gập đôi lại, đầu úp xuống sát mặt đường, không (dám) chống cự hay kêu la, dù để van xin hoặc cầu cứu (vì thấy vô ích chăng), tôi bị sốc mạnh vì là chuyện khó tưởng tưởng. Trong lúc đó, những người “vô can” ở chung quanh không ai lên tiếng hoặc có hành động gì để ngăn cản chuyện hành hung đáng khiếp này. Có vài nử sinh khác ngồi bên lề đường, thaí độ thản nhiên hay làm lơ như không thấy biết chuyện gì đang xảy ra rất gần, hoặc do không nhận định được đó là chuyện tốt hay xấu, hợp pháp hay không, đáng phê phán hay tán thưởng (!). Thái độ vô tình, lãnh đạm đó ở một mặt thật đúng như cách phân tích trong bài viết của cô Song Chi : nhiều người Viêt Nam bây giờ quả vô cảm, không còn (muốn) nhận biết, không còn thấy xúc động (nữa) trước cái xấu , cái ác. Nguyên nhân tôi nhận thấy qua bài viết:
“Bệnh vô cảm” sở dĩ có là do “Cái xấu, cái ác lên ngôi” trước sự “Sự bạc nhược, cầu an” của đa số người dân bị đàn áp, khủng bố, bịt miêng, hơn là vì họ ngộ nhận về cái xấu bị cố tình che giấu hay được điểm phấn, tô son. Từ đó mọi người từ kẻ thống trị đền người bị trị đều sống trong “Sự giả dối”: dối người và tự dối mình rằng chế độ ta ưu việt, rằng ta đang sống trong hạnh phúc trên một mảnh đất đang tiến về địa đàng, hay chí ít cũng tỏ ra (ngoài mặt) là ta bằng lòng với thực tế trước mắt, là không chống lại guồng máy cai trị của nhà nước. Nhưng thực chất họ đang sống trong “Hoài nghi và mất lòng tin” để cuối cùng tim óc trở thành xơ cứng, đi đến “Bệnh vô cảm”. Tất nhiên, có sự tác động qua lại, ảnh hưởng nhiều chiều giữa các sự kiện trên. Như khi nhiều người hoá ra vô cảm thí cái xấu, cái ác càng dễ lên ngôi, con người thêm tự bằng lòng sống trong sự giả dối, và hoài nghi nhiều hơn về những giá trị đích thực đáng được nêu cao và mọi người có quyền hưởng.
“cho dù bạn ko muốn làm lãnh đạo nhưng nếu bạn thích trao đổi ý kiến với bạn đọc Tala, ( thì ) ko biết bạn AD có nhã ý?”
Nếu tôi “thích” trao đổi ý kiến về chuyện làm lãnh đạo thì tức là tôi đã “có nhã ý”. Như vậy, mệnh đề “nếu…thì” của HBT cũng như câu hỏi của Hoa Bất Tử là vô nghĩa.
Phần mở bài đã vô nghĩa như thế thì phần thân bài và kết luận cũng không thể khá hơn sự vô nghĩa đó được, dù có dài lê thê.
Xin cám ơn ông Anh Dũng đã trả lời PH của tôi trước đây. Tôi rất đồng tình với ông, nguyên nhân chính trong việc Liên Xô đã thất bại trên đường xây dựng XHCN vì “…chưa có đủ cơ sở vật chất hay chưa có lực lượng sản xuất phát triển làm nền cho việc xây dựng nhà nước XHCN và xã hội CSCN….”. Khổ nỗi, K. Marx không nói rõ đến trình độ phát triển như thế nào thì mới có thể theo chủ thuyết này được, nếu không thì sẽ “hư bột hư đường”! (theo tôi nghĩ, cơ sở vật chất của Mỹ đến 1990 cũng không hơn Liên Xô bao nhiêu. LX với các thành tựu ngoạn mục về KHKT như vệ tinh Sputnik (1958) phóng lên không gian trước Mỹ, máy bay, hỏa tiễn thuộc loại tiên tiến và lực lượng nguyên tử hùng hậu, các viện Đại học sản xuất mỗi năm số lượng các nhà Khoa Học và Kỹ Sư gấp mấy lần nước Mỹ !!). Theo tôi, Lenine được xem là người học trò ưu tú của K. Marx, đã phát biểu “lôm côm” chỉ vì quyền lợi riêng tư của Liên Xô, muốn làm Anh Cả XHCN dẫn dắt thế giới XHCN, nên đã gượng gạo cho rằng: “… riêng với các nước thuộc địa và chậm tiến, cũng có thể đi tắt lên XHCN không thông qua chế độ TB…”, không có lý luận, chứng minh cụ thể nào, chỉ thuần là cảm tính.
Vậy thì đã quá rõ, các nước như Trung Quốc, Việt Nam, Cuba, Bắc Hàn còn lâu mới đủ điều kiện để thực hiên chủ thuyết K. Marx! Kinh nghiệm của Liên Xô, một thời huênh hoang sắp bước tới XH Cộng sản mà còn bị xem là… thiếu cơ sở vật chất và đội ngũ KHKT của tư bản chủ nghĩa thì thử hỏi nước Việt Nam, bị hãng Canon chê là chưa làm ra được một cái đinh ốc đủ tiêu chuẩn cho máy chụp hình của hãng họ, thì làm sao có thể “tiến nhanh tiến mạnh tiến vững chắc lên XHCN” (một khẩu hiệu trong vô số khẩu hiệu tôi được nghe từ sau năm 1975!!) Phải chăng do nóng vội, không (chưa) hợp thiên thời, điạ lợi, nhân hòa nên đảng CSVN đã gây biết bao đau thương, đói nghèo và suy bại cho xã hội về mọi mặt như bài viết của Song Chi, một người từ trong nước mới đi định cư ở Na-uy, hiểu quá rõ tình trạng ung thối, suy đồi của xã hội này!
Tôi cũng đồng tình với AD qua PH này, ở đoạn ông viết: “…nó càng chứng minh các cảnh báo của K.Marx là hoàn toàn xác đáng”. Thế thì rõ ràng là các đồ đệ của ông từ V. Lenine, J. Stalin, cho đến Mao Trạch Đông, Hồ Chí Minh, Fidel Castro… đều là những học trò dốt! Rốt cuộc, đúng như lời nói có tính cách châm biếm nhưng cũng phát sinh từ thực tế của xã hội Việt Nam sau 1975: “CN Xã Hội là con đường… dài nhất để tiến lên CN Tư Bản”. Nếu cho rằng VN ta khoảng 150 năm nữa mới bằng Singapore như một ước đoán được phổ biến rộng rãi trên mạng trước đây (ước tính dựa trên GDP per capita của 2 nước), thì tôi e rằng cũng khoảng 500 năm sau Việt Nam ta mới vượt qua nước Mỹ, nước Đức hiện nay và mới áp dụng chủ thuyết K. Marx được!
Chị Song Chi thân kính
Cám ơn bài viết của chị về tình hình VN bây giờ. Bài viết không dài, nhưng trình bày một cách bao quát và đầy đủ về hiện trạng của nước mình.
Điều đó thúc đầy mình phải làm gì. đó là câu hỏi mà tôi hay hỏi mình. Ngày ngày lên web site, đọc bài viết hay, trả lời email, rồi cuộc sống mình sẽ qua đi, già rồi chết. Khi chết không biết có nhắm mắt được không khi đất nước mình vần còn đầy những thảm cảnh xã hội. Thân kính
Thêm nữa,
Quan điểm đấu tranh giai cấp bây giờ chỉ có chú lính ti toe mới áp dụng. Đánh tư sản tức là đánh nửa triệu nhà doanh nghiệp đang làm cho nền kinh tế Việt nam mở mày mở mặt, họ đang nuôi sống hàng chục triệu công nhân Việt nam. Đánh tư sản cũng có thể đánh nhầm vào những Đảng viên ưu tú và những công ty gia đình của họ (dân gian vẫn dùng thuật ngữ là “sân sau”), ai có đủ điều kiện cho con cái đi học nước ngoài, ai có vài chục lô đất bạc tỷ … bạn biết rồi còn gì nữa.
– Hãy nêu cao tự do, dân chủ nhân quyền, nhưng nếu ai thắc mắc là họ bị tước đoạt hoặc bị thiếu thốn những thứ trừu tượng ấy thì hãy giải thích rằng dân trí nước ta còn thấp, ý thức tự giác chưa cao … Ví dụ như chuyện dân chết vì tai nạn giao thông mỗi năm (lớn hơn cả chết trong chiến tranh I-rac) là tại họ cả, họ chả coi Pháp luật ra gì, đâu phải tại CSGT quen thói ăn tiền rồi xuề xòa bỏ qua.
Hãy nhớ là dân mình còn chưa khôn cho lắm, họ quen thói dựa dẫm vào nhà nước rồi. Chỉ cần đọc báo “của ta” nhiều một chút là bạn sẽ dần bị thuyết phục với quan điểm truyền thống là “đổ tại dân”, cứ nói thế ít nhiều gì cũng trúng được đôi ba phần và lãnh đạo cũng ủng hộ bạn.
– Để có niềm tin vững chắc vào các quan điểm chung nói trên bạn nên duy trì đọc báo nhân dân, báo Đảng, báo quân đội nhân dân và báo công an, đừng đọc các báo khác và đặc biệt là tránh xa các Blog và báo chí hải ngoại.
– Hãy nêu cao tinh thần đấu tranh giai cấp với đội ngũ giai cấp công nhân, nông dân và tầng lớp trí thức làm nòng cốt.
Nhưng hãy cứ để yên tình trạng lương thấp, tăng ca triền miên và suốt đời phải ở phòng trọ của công nhân. Nên nhớ rằng Liên đoàn lao động chỉ được dùng để điều tiết và giữ ổn định chính trị, họ sẽ luôn có cách giải quyết êm thấm để tránh mọi cuộc đình công có nguy cơ xảy ra, lợi ích của doanh nghiệp là quan trọng, công nhân thì đông như kiến cỏ, chỉ cần một giọt mật là họ bu vào thôi (họ lo miếng cơm manh áo chưa xong thì tiền đâu mà mời Luật sư, còn thời gian nào mà tổ chức đấu tranh đòi quyền lợi này nọ).
Hãy cứ để yên cho những khiếu kiện vài chục năm, mấy đời cha truyền con nối của nông dân. Bạn hãy mạnh dạn bắt tay với những nhà doanh nghiệp có dự án siêu lợi nhuận và vinh danh họ. Tất nhiên họ đã có lợi ắt không quên ơn chúng ta…đây là chuyện rất “tế nhị”, khi ấy bạn sẽ hiểu ngay thôi mà.
– Hãy tìm cách hạn chế sự góp ý và phản biện của tầng lớp trí thức một cách khôn khéo. Vụ IDS là một ví dụ cho thấy sự thành công của thủ tướng (bọn trí thức hay tự ái, chúng giải thể là việc của chúng, đâu phải lỗi của chúng ta).
Còn lại những việc triệt hạ kẻ này, đấm đá kẻ khác, thượng đội hạ đạp … đó là những năng khiếu, là tài năng của riêng bạn, đôi khi sẽ phải áp dụng… Cuộc sống khó lường, chính trường cũng lắm gian truân, cứng nhắc quá thì rất có thể sớm bị loại khỏi cuộc chơi.
Tất nhiên là còn nhiều chông gai thử thách lắm, trên đây chỉ là vài nét mà tôi muốn dự liệu để bạn có sự chuẩn bị.
Nếu bạn vượt qua và chứng tỏ quan điểm trung thành với Đảng, vâng tất nhiên chỉ cần với Đảng thôi, thì cơ hội của bạn là rất lớn. Chúng ta còn lâu lắm mới thực hiện việc tranh cử, vì thế bạn không phải lo lắng nhiều về ý kiến của nhân dân trong các cuộc bầu cử hoặc khi bạn được đề bạt làm lãnh đạo. Với quyền lực thống trị hiện nay của Đảng thì báo chí chỉ là công cụ tuyên truyền, nếu như bạn lọt vào chỗ gọi là “cơ cấu”, mọi thứ sẽ trở nên tròn trịa. Hãy tin rằng sức mạnh của Đảng là vô biên.
Vâng, nếu như bạn vượt qua tất cả để trở thành lãnh đạo mà có thể giữ mình không bị tha hóa và còn giữ nguyên nhiệt huyết ban đầu … thì chắc chắn rằng những điều tốt đẹp mà bạn đã viết ra hôm nay sẽ thành sự thật.
Trao đổi với bạn Anh Dũng về chủ nghĩa Cộng Sản của Karl Marx như bạn Trung Nu Hoang thế này mình nghĩ đến Tết Công-Gô chưa kết thúc. Mình góp ý với bạn Anh Dũng vài điều này, xem bạn suy nghĩ như nào nhé:
Đảng và nhà nước ta vẫn thường xuyên tạo cơ hội cho mọi người dân, nhất là tầng lớp thanh niên bày tỏ nhiệt huyết. Cũng phải công nhận rằng trong một chừng mực nào đó thì báo chí vẫn là tiếng nói của nhân dân. Nhưng… tất nhiên là vẫn phải có chữ “nhưng”… Bạn là một phó thường dân quèn, như tôi vậy. Nếu tôi bàn với bạn về chuyện “làm lãnh đạo ĐCS tại VN thì ta phải làm gì”, cho dù bạn ko muốn làm lãnh đạo nhưng nếu bạn thích trao đổi ý kiến với bạn đọc Tala, ko biết bạn AD có nhã ý?
Dễ thấy rằng con đường làm lãnh đạo duy nhất hiện nay là Đảng cử (sau đó dân mới bầu), nên thông thường bạn sẽ phải vượt qua một số thử thách sau đây:
1. Bạn phải chuẩn bị để vào Đảng bằng cách học thuộc lòng rất nhiều thứ, có thể rất sáo rỗng mà thực tế không áp dụng gì, nhưng hãy xem đây là thử thách nhỏ nhất vì sau này nó sẽ nhiều lần lặp lại. Hy vọng bạn vượt qua mà vẫn giữ nguyên nhiệt huyết ban đầu.
2. Khi chen chân vào đội ngũ Đảng viên, bạn phải làm quen với “một bộ phận không nhỏ” những kẻ xôi thịt mà nhiều khi bạn sẽ thấy rất tởm gớm. Cái bề nổi “đạo đức Cách mạng” đôi khi bị phát hiện thấy hoàn toàn trái ngược với cái bề chìm của những phi vụ kiếm chác đầy thủ đoạn của họ. Báo chí hiện nay cho thấy chuyện bè phái và mua quyền bán chức không phải là hiếm. Ngay trong đấy bạn phải chọn lựa một phe cánh để tồn tại, một cái ô dù đủ to để tựa đỡ.Có thể hơi sái ý bạn một chút, nhưng đó là thực tế. Hy vọng bạn vượt qua và giữ nguyên nhiệt huyết ban đầu.
3. Bạn phải nhanh chóng kiếm được những bằng cấp học vị càng cao càng tốt, bằng tiến sỹ là tốt nhất. Ngoài ra bạn phải có bằng cao cấp chính trị (thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng và các vị lãnh đạo nhà nước đều có bằng này). Điều này không khó lắm, tuy nhiên có thể khi ấy bạn rất bận nên hãy dùng những dịch vụ viết thuê luận án tiến sỹ (dịch vụ này rất sẵn có, nhất là ở Hà nội) và nên giữ quan hệ thật tốt với thầy giáo và các giáo sư hướng dẫn. Có thể ý thức đạo đức khiến bạn bị xung đột, nhưng không sao, hãy kín đáo vượt qua, miễn là bạn đừng quên những nhiệt huyết ban đầu, đó là con đường chính đạo.
4. Bạn cần thấu hiểu hoặc tự thuyết phục mình tin tưởng chắc chắn vào một số quan điểm chung nhất hiện nay rằng:
– Việt nam đang phát triển vượt bậc về mọi mặt (chứ không phải là tụt hậu rất xa so với thế giới và khu vực, đừng đề ý những chuyện như hầu hết 99% dân chúng đều mong muốn cho con cái đi “tỵ nạn giáo dục”, hay chuyện như Việt nam phải cần 200 năm phấn đấu mới bằng được với Singapore bây giờ”…)
– Đảng là đỉnh cao trí tuệ, là ân nhân của dân tộc, chủ nghĩa Mác Lê nin là ánh sáng, là niềm tin bất diệt, CNXH là đích đến chung của nhân loại… Nhưng bạn hãy đừng đặt câu hỏi là khi nào thì đến cái đích ấy, thiên đường tất nhiên vẫn ở đâu đó đằng sau đường chân trời. Hãy cứ cho rằng đó là những chân lý mang tính chất tiên đề.
– Trung Quốc là ông bạn vàng tốt nhất, là điểm tựa vững chắc duy nhất hiện nay của VN . Bạn hãy cố gắng đừng nghĩ đến Hoàng Sa, Trường Sa, ải Nam quan, thác Bản giốc hiện nay thế nào. Đừng để ý chuyện bùn đỏ Bauxite sẽ tràn ngập Tây nguyên hay vài trăm ngàn hécta rừng phòng hộ biên giới đang cho thuê. Cũng chỉ nên lướt qua chuyện ngư dân phơi xác ngoài biển theo báo chí đưa tin và nhất là nhớ đừng thắc mắc tàu lạ là tàu nước nào.
– Hãy thượng tôn Pháp luật, hãy nêu cao ý tưởng nhà nước Pháp quyền XHCN, nghĩa là nhân dân và tất cả cơ quan nhà nước đều phải tuân thủ Pháp luật, ngoại trừ một số sự điều tiết có định hướng. Phải luôn nhớ Đảng là một ngoại lệ vì Đảng là trên hết tất cả mọi thứ, chỉ cần hiểu thế thôi. Pháp luật là công cụ để bảo vệ chế độ độc Đảng, để trừng trị bọn phản động và các thế lực thù nghịch. Bạn thấy đấy bao nhiêu người viết bài ca ngợi Đảng và nhà nước thì có ai ngăn cấm gì đâu. Những người bất đồng chính kiến vẫn thường xuyên được chăm sóc, được mời làm việc để đả thông tư tưởng. Cơ bản là họ muốn chê bai gì cũng được nhưng nhất thiết là phải đi đến kết luận rằng Đảng ta sáng suốt, đường lối của ta đúng đắn… thì tất nhiên là không sao. Đánh tham nhũng thì cũng phải có định hướng và đừng quên định hướng XHCN. Một số đồng chí lãnh đạo của ta lỡ xui xẻo bị lộ, can án tham nhũng, làm trái … thì tất nhiên họ có nhân thân tốt, chỉ nên giơ cao đánh khẽ thôi, ân tình là ở chỗ đó. Pháp luật là phải như thế mới gọi là thượng tôn theo định hướng XHCN và giữ vững được lập trường giai cấp. Đó là quan điểm chung, bạn chỉ cần nói “pháp luật là công cụ của giai cấp thống trị” là ai cũng hiểu cả, nhất là những Luật sư, Luật gia, cử nhân Luật và hầu hết công chức hiện nay.
Chuyện không có gì mới. Vâng đúng là không có gì mới bởi nó nhan nhản khắp nơi, xảy ra mọi lúc, khiến cho những người chứng kiến và sống chung với tình trạng này cảm thấy bình thường. Mộ khi đánh giá vấn đề là bình thường, thì thái độ vô cảm, thờ ơ lại cũng là chuyện bình thường luôn.
Phải sống ở một nơi có ít sự lừa lọc, có ít sự tàn ác, có ít sự ích kỷ người hoặc người thân của mình bị dính một dao thì ta mới biết “khóc với người đau khổ, vui với người hạnh phúc” và sống người hơn.
Đề nghị với Nguyễn Văn Thà: nếu ông muốn biết thông tin về điện ảnh thì xin ông đến những trang chuyên về điện ảnh mà tìm đọc. Thiết nghĩ Song Chi sang tỵ nạn ở Na Uy không phải chỉ để tìm hiểu thông tin mới về điện ảnh.
Nếu ông không ưa nghe những lời phê phán chế độ CSVN thì ông đừng ráng đọc, để rồi đọc xong thì ông lại than phiền là “không có ý gì mới”, “dai, dài, dở”.
Thưa ông, ông đòi hỏi những lời phê phán phải có gì mới. Nhưng nếu những sự thối nát ấy vẫn mãi mãi là những thối nát cũ, kéo dài, thì làm sao có những lời “phê phán mới”?
Tôi đoán rằng ông Nguyễn Văn Thà chỉ chán nghe những lời phê phán không mới, nhưng lại khoái nghe những lời nịnh bợ cũ rích, không bao giờ chán.
Trả lời ông/bà Nu Hoang:
1. “Vì sao – nguyên nhân nào – đã khiến chế độ CS ở Liên Xô và các nước Đông Âu trong một sớm một chiều đua nhau sụp đổ?…Cho đến hôm nay, thì Đảng CSVN – và riêng cá nhân ông AD – đã rút được những bài học từ “thực tế khách quan” của sự sụp đổ hệ thống XHCN như thế nào?”
Có hai nguyên nhân chung, chủ đạo:
Thứ nhất, chưa có đủ “cơ sở vật chất” hay chưa có lực lượng sản xuất phát triển làm nền cho việc xây dựng nhà nước XHCN và xã hội CSCN.
Theo K.Marx, điều kiện kể trên là cực kỳ quan trọng, và thường thì phải qua giai đoạn Tư bản công nghiệp thì mới tiến lên XHCN được. Chính vì vậy, mô hình “quá độ” không qua giai đoạn TBCN sẽ cực kỳ khó khăn, dễ phá sản ( tức là phải quay về con đường TBCN làm trung gian ). Bản thân K.Marx chưa kịp làm rõ mô hình “quá độ” này.
Như vậy, việc sụp đổ các nhà nước theo tư tưởng CS ở Đông Âu hoàn toàn không chứng tỏ được sự sai lầm của K.Marx; mà ngược lại, nó càng chứng minh các cảnh báo của K.Marx là hoàn toàn xác đáng.
Thứ hai, giáo điều đến mức cực đoan chủ trương “chuyên chính vô sản” của K.Marx. Đó là sự đốt cháy giai đoạn, và tất yếu sai lầm.
Theo K.Marx, chuyên chính vô sản, đấu tranh giai cấp không phải thuần túy bạo lực, đàn áp, bắt bớ mà thực chất nó chỉ tương đương về mức độ so với chuyên chính tư sản. Chuyên chính chẳng qua chỉ là giành lấy chính quyền, lãnh đạo xã hội thông qua nhà nước và pháp luật. Vì bản thân nhà nước, pháp luật đã có tính cưỡng chế bắt mọi người phải phục tùng rồi.
Ngay trong TƯ BẢN LUẬN, K.Marx đã nói rằng bản thân việc ông chủ tư bản giám sát hay quản lý công nhân cũng đã mang “tính chất chuyên chính” rồi, chứ không cần đến roi vọt mới gọi là chuyên chính. Và ngay cả việc công nhân đàm phán đòi tăng lương, bãi công đòi giảm giờ làm cũng mang “tính chất đấu tranh giai cấp” rồi. Thậm chí, việc tranh luận trên TALAWAS – dù không khí ôn hòa đến mấy – cũng là “đấu tranh” giữa các tư tưởng, luận điểm.
2. Còn một nguyên nhân riêng đã dẫn đến sự đổ vỡ của nhà nước Xô Viết đó là: đánh đồng “Đảng Cộng Sản” với “Đảng của Dân tộc”. Để cho những phần tử cơ hội chính trị lợi dụng chiêu bài “chủ nghĩa dân tộc” lấn át bản chất đấu tranh giai cấp trong lòng một dân tộc, dùng “chủ nghĩa dân tộc” thay cho “chủ nghĩa Cộng Sản”.
Kết quả dẫn đến một “Đảng của Dân tộc” là tập hợp hỗn độn của đủ loại “Đảng viên”, đủ loại “chủ nghĩa”. Nhân danh “dân tộc”, nhân danh “vì dân vì nước” nên ai cũng có thể “góp ý xây dựng Đảng” – bất chấp việc các “góp ý” đó mâu thuẫn nhau gay gắt và hoàn toàn ru ngủ những người bị bóc lột quên đi cái hiện trạng “người bóc lột người” thực sự hiện tồn. Từ đó, kỷ luật trong Đảng giảm sút, Đảng dần trở thành vô tổ chức và bị tan vỡ.
3. Gần đây, việc nhân danh “dân tộc” cũng trở thành mốt thời thượng trong đám người “đòi tự do, dân chủ”. Thậm chí, TUANVIETNAM còn đăng một loạt bài của ông Giáo sư Tương Lai và nhiều vị “trí thức” khác với cùng một nội dung là biến Đảng Cộng Sản thành Đảng của Dân tộc.
Đó chẳng qua chỉ là sự lặp lại phương pháp của Gooc-Ba-Chốp.
Tất nhiên, trên đây chỉ là quan điểm của riêng tôi. Còn quan điểm của ĐCSVN thì tôi không biết.
Bài này (cũng như các bài trước của Song Chi trên talawas) không có ý gì mới. Người ta có thể thấy vô số những ý này trên các trang mạng hải ngoại. Rồi, lối viết gây chán như một bài giảng ở nhà thờ, một bài thuyết pháp nhà chùa, loại dai, dài, dở.
Song Chi là một đạo diễn, sao không viết về những chuyện phim ảnh ở trong nước xem sao? Qua Na Uy, nơi có vô số thông tin về điện ảnh, cớ gì không viết một mặt gì đó của điện ảnh? Đã có quá nhiều người khác làm cái chuyện lên lớp như trên kia rồi.
Tôi hoàn toàn đồng ý với bạn Vũ Quang Khải, ông Anh Dũng rất chi là… anh dũng! Biết thế, nên tôi mong ông AD thực tâm, khách quan và anh dũng trả lời cho chúng tôi được “sáng mắt sáng lòng”: Vì sao – nguyên nhân nào – đã khiến chế độ CS ở Liên Xô và các nước Đông Âu trong một sớm một chiều đua nhau sụp đổ? Tôi không tin nhân dân Liên Xô và các nước Đông Âu không thích sống trong thiên đường XHCN – sắp bước vào xã hội cộng sản trong đó: không còn nhà nước cai trị dân, nhân dân “làm theo năng lực hưởng theo nhu cầu” (khẩu hiệu này, ai nghe mà không mê tơi, nhất là các ông công nhân, nông dân thời kỳ 1947-55 trình độ nhận thức chính trị rất hạn chế, đã thiếu thông tin với nước ngoài, lại bị bưng tai bịt mắt vì chế độ chuyên chính!)- như các cán bộ CS Miền Bắc VN những năm 1975-78 thường tuyên truyền cho nhân dân Miền Nam với giọng điệu rất đỗi hí hửng? Cho đến hôm nay, thì Đảng CSVN – và riêng cá nhân ông AD – đã rút được những bài học từ “thực tế khách quan” của sự sụp đổ hệ thống XHCN như thế nào?
Hoa Bất Tử nói đồng chí Anh Dũng “chưa đủ anh dũng” là oan cho đồng chí ấy lắm.
Đồng chí Anh Dũng ở đây, cũng như đồng chí mang nick Nhô (Hoa Kỳ) đang công tác tích cực trên các blogs của VOA, là những đồng chí rất anh dũng, vì họ bất chấp sự thật, bất chấp mọi lý lẽ hiển nhiên, miễn sao hoàn tất tốt nhiệm vụ tuyên truyền đã được giao phó.
Người nào đã từng hay đang sống trong xã hội Cộng sản mà không thấy được những điều như Song Chi đã thấy và viết ra với tất cả tâm huyết, lo toan cho tương lai đất nước mình thì phải nói chắc họ là những người “vô cảm”, đồng nghĩa với “tai điếc, mắt đui”. Nguyên nhân của bệnh này thật ra cũng dễ chẩn đoán: quyền lợi, địa vị nên cái bụng phình ra che mất tầm nhìn. Chân bước đi mà không thấy những chất dơ rơi vãi trên đường. Họ không bì được những vị đã từng ở “ngôi cao” của một Milovan Djilas, Tổng Bí thư của Đảng CS Nam Tư (trước 1950) dù ở địa vị cao sang vẫn nhìn thấy chế độ Cộng sản cuối cùng chỉ tạo nên một GIAI CẤP MỚI, đặc quyền, đặc lợi nên đã viết thành sách “The New Class” (Giai cấp mới) để phải chịu tù tội. Không như một Boris Yeltsin ở địa vị Ủy viên Bộ Chính trị Đảng CS Liên Xô, Bí thư thủ đô Moskva, quyền uy một thời (ở trong chăn nên thấy rõ chăn đầy cả rận) cuối cùng nhận thức được “Chế độ Cộng sản không thể chỉnh sửa, chỉ có thể phá đổ”… Tầm nhìn, kinh nghiệm về chế độ CS của Anh Dũng so với các vị này không biết ngang đến đâu nhỉ? Tôi đoán, nhiều lắm chỉ ngang đầu… gối của các vị này mà thôi. Qua cung cách tranh luận, gọi là “cải chày, cãi cối”, khư khư ôm ngón tay chỉ mặt trăng mà không nhìn lên mặt trăng, có lẽ sẽ có nhiều độc giả cho rằng tôi đoán như trên cũng có phần thiên vị cho AD rồi chăng?
Một bài viết có giá trị về mặt thời sự và sự thật sự của những vấn đề thời sự này. Xin chân thành cám ơn tác giả Song Chi.
Hy vọng là bài viết của tác giả Song Chi có thể giúp độc giả Anh Dũng cùng những bạn đọc vốn có cùng quan điểm với Anh Dũng vốn có lẽ chưa đủ anh dũng để nhìn nhận và đối mặt với những vấn đề hiện thực này phần nào, để những độc giả nào vốn từng đã rất nhiệt tình trong những phần đối thoại có thể nói là dài miên man chưa biết đến lúc nào kết thúc về chủ đề bài viết liên quan đến chính sách nhà nước XHCN Việt Nam và đường lối đi của chủ nghĩa Cộng Sản với Anh Dũng có thể tiết kiệm được nhiều hơn thời gian cũng như tâm trí vào những việc có ích hơn, trong việc trao đổi trên trang nhà talawas nói riêng và trong cuộc sống nói chung.