Peter Beaumont – Tại sao Trung Quốc rất sợ bất đồng chính kiến
19/03/2010 | 6:22 sáng | 6 Comments
Category: Chính trị - Xã hội, Thế giới
Thẻ: Trung Quốc đàn áp bất đồng chính kiến
Trần Quốc Việt dịch
Ở Trung Quốc có câu nói: “Giết gà trước khỉ.” Câu nói này có nghĩa là đánh vào những kẻ yếu và dễ bị tổn thương để những kẻ mạnh và đám đông thấy sợ.
Tuần qua, lại đến lượt nhà văn Triệu Sử Anh, tổng thư ký của Trung tâm Văn bút Trung Quốc Độc lập, một tổ chức vận động thay mặt cho những nhà văn đang bị tù và ủng hộ tự do ngôn luận.
Ông Triệu là người đã ký tên, cùng với Lưu Hiểu Ba, nhà bất đồng chính kiến hàng đầu đã bị kết án tù 11 năm vào ngày lễ Giáng Sinh, vào Hiến Chương 08, một văn bản kêu gọi cải cách các thể chế nhà nước của Trung Quốc về mặt chính trị. Vào ngày thứ Hai, công an đến nhà ông ở thành phố Thẩm Dương thuộc miền nam, gần Hồng Kông, để giải ông đi, cùng với các máy tính, sách và những tài liệu khác của ông.
Đây là lần thứ hai công an đến nhà ông. Lần đầu vào tháng Chạp, họ đã đến và cảnh cáo ông không được gây rối; lần này, sau khi ông bị bắt, vẫn lời đe doạ này họ răn đe vợ ông, bà Sử Tiểu Lợi, và người con lớn. Và tuy bà Sử đã bị công an cảnh cáo không được nói với ai về chuyện chồng bị bắt giam, nhưng bà đã thách thức họ hôm thứ Sáu. “Các nhân viên an ninh nhà nước đang giữ ông ấy đấy,” bà khẳng định. “Chưa bao giờ nhà tôi bị bắt giam lâu bằng lần này.”
Không chỉ mình ông Triệu bị áp lực vì đã vận động yêu cầu thả Lưu Hiểu Ba. Sau khi kết án ông Lưu về tội “lật đổ nhà nước” qua việc khởi thảo Hiến Chương 08, nhà cầm quyền Trung Quốc dường như đã tiến hành một chiến dịch với cường độ ngày càng gia tăng nhằm chống lại các nhà hoạt động dân chủ và các nhóm nhân quyền mà, theo lời các nhóm này, bất ngờ có vẻ có nguy cơ làm sụp đổ sự đồng thuận mỏng manh ở trong nước để cho phép một mức độ bất đồng chính kiến hạn chế ở dưới mức sự tổ chức về chính trị thách thức thực trạng một đảng.
Thay vào đó, theo Tổ chức Ân xá Quốc tế, trong năm qua nhà cầm quyền Trung Quốc đã gia tăng gây sức ép với các nhà bất đồng chính kiến nổi tiếng, và trong mấy tháng vừa qua đã chứng kiến cảnh họ “bị bắt giam hàng loạt.”
Chỉ riêng tuần qua không những chứng kiến vụ bắt giam ông Triệu, mà còn cả đến sự tiết lộ của Google rằng các tin tặc Trung Quốc, nhiều người tin là hoạt động theo lệnh của nhà nước, đã nhắm vào, dù đây không phải là lần đầu tiên, các hộp điện thư của các nhà hoạt động nhân quyền, trong đó có hộp điện thư của Tenzin Seldon, một sinh viên Mỹ 20 tuổi có cha mẹ là người Tây Tạng lưu vong. Nghiêm trọng nhất là lời tuyên bố của nhà cầm quyền rằng ông Cao Trí Thịnh, một luật sư nhân quyền nổi tiếng vốn đã bị giam giữ trong 11 tháng, đã “mất tích” trong lúc đi dạo. Tin này đã khiến những người ủng hộ ông e sợ rằng ông có thể bị chết ở trong tù.
Tất cả những điều kể trên làm bật lên một câu hỏi rất quan trọng là tại sao Trung Quốc, một siêu cường đang ló dạng, lại quá sợ bất đồng chính kiến?
Đây cũng chính là câu hỏi đã được nêu ra trong một bài viết vào đầu tháng này của sử gia Ian Buruma khi bàn về nguyên nhân tại sao một chế độ, dù cộng sản chỉ còn là cái tên, và rõ ràng rất mạnh, cũng lại rất hoang tưởng.
Câu trả lời của Buruma là người ta chỉ có thể hiểu được lập trường kiên trì về tính chính thống của Đảng Cộng sản Trung Quốc trong những điều kiện về văn hoá và lịch sử, trong đó có bao gồm điều ông diễn tả là “khái niệm chính trị có tính chất tôn giáo… một niềm tin chung do bên trên áp đặt xuống” qua đó phản ánh ý niệm hài hoà của Khổng giáo. Tuy nhiên, những người khác lại thấy sự kiên trì ấy như là một phản ứng đối với những gì đang diễn ra bên trong Trung Quốc ngày nay hơn là thấy nó trong những điều kiện lịch sử.
Điều này đã được ông Bảo Đồng, một trong những nhà bất đồng chính kiến nổi tiếng nhất của Trung Quốc, trong cuộc phỏng vấn dành cho tờ Wall Street Journal vào mùa hè vừa qua, cắt nghĩa trong mối quan hệ với cuộc thảm sát Thiên An Môn cách đây 20 năm.
Là một cựu trợ lý chính trị cho tổng bí thư Triệu Tử Dương, ông Bảo đã ở tù bảy năm và hiện vẫn còn bị quản chế tại gia. “Thiên An Môn vẫn còn đây,” ông nói trong cuộc phỏng vấn vào lúc đó. “Tuy nhiên, đây không phải là cuộc thảm sát Thiên An Môn; đây là sự trấn áp theo kiểu một ‘tiểu Thiên An Môn’. Cứ bốn phút lại có một cuộc biểu tình với hơn 100 người tham gia.”
Những cuộc biểu tình này liên quan đến mọi vấn đề trong xã hội: về tham nhũng trong chính quyền; về thu hồi đất; ô nhiễm môi trường; nạn công an bạo hành; và trường học. Cho dù phân tán và thiếu tổ chức, những cuộc biểu tình này thể hiện tình hình ở cơ sở ngày càng sôi động, bao gồm những nhóm như “phong trào bảo vệ quyền” và được đại diện bởi những người như Cao Trí Thịnh, hay luật sư đồng nghiệp Quách Phi Hùng, người bị ở tù vì đại diện cho những người dân làng Thái Thạch, tỉnh Quảng Đông, khi họ muốn truất phế các viên chức địa phương bị tố cáo tham nhũng.
Điều này cũng thấy rõ qua các cuộc biểu tình lớn gần đây về môi trường mà có cả xuống đường và “tuần hành tập thể” về các vấn đề khác nhau từ quyết định địa điểm xây các nhà máy dược phẩm đến làm tuyến đường xe lửa ở Thượng Hải.
Nhưng, theo các nhà phân tích và các nhà hoạt động nhân quyền, điều mà Đảng Cộng sản sợ nhất là rằng các nhà bất đồng chính kiến trong giới trí thức ở trong nước có thể hành động không chỉ là một điểm đến cho vô vàn các ưu tư về xã hội bằng cách thách thức tính hợp pháp của các thể chế nhà nước, mà họ còn tạo ra một tổ chức để tập hợp người dân lại.
Đây không phải là mối lo ngại hoàn toàn mới. Chính sự lo lắng này đã khiến Đặng Tiểu Bình ra lệnh thiết quân lực trong năm 1989 nhằm chống lại các sinh viên xuống đường ở Thiên An Môn và cũng khiến họ trấn áp giáo phái Pháp Luân Công sau khi giáo phái này tổ chức những cuộc biểu tình im lặng vào cuối những năm 1990.
Nhưng những gì được coi là “có tổ chức”, và như thế là đe doạ nhà nước, đã lại trở nên càng cụ thể tinh tế hơn trong năm vừa qua để bao gồm thậm chí cả kiến nghị trên mạng của Lưu Hiểu Ba tức Hiến Chương 08.
Bà Corinna-Barbara Francis, một chuyên gia về Trung Quốc cho tổ chức Ân xá Quốc tế, mô tả những cố gắng thường không khéo tính toán của các nhà bất đồng chính kiến Trung Quốc để đi theo lề phải của chế độ.
“Người ta phải hiểu có những lằn ranh không thể vượt qua được. Lưu Hiểu Ba đã cố gắng đi theo sát mép lề phải của những lằn ranh này, nhưng Hiến Chương 08 đã đẩy ông qua phía bên kia. Nhưng cho dù như vậy bản án họ dành cho ông vẫn khiến ta sững sờ.”
Nhà cầm quyền Trung Quốc thích suy diễn bản kiến nghị Hiến Chương 08 ra thành không chỉ là lời tuyên bố phê phán chế độ mà còn là bằng chứng về “tổ chức” chống lại nhà nước.
“Vì thế,” bà Francis cho biết, “trong năm qua Trung Quốc đã thật sự tăng mức án tội này.”
Những người ủng hộ ông Lưu đều nghĩ ông chịu án cao nhất là ba năm tù, nhưng bản án 11 năm tại Nhà tù Trung ương Số 1 là ngang bằng với các bản án dành cho các thành viên đảng Dân chủ Trung Quốc, được thành lập vào năm 1998, những người này bị chế độ trừng phạt nặng vì lập ra đảng chính trị khác.
Nhưng tại sao ông Lưu, 54 tuổi, đã bị đối xử khắc nghiệt như vây, và người ta nhìn thấy được mức độ sợ hãi về internet của nhà cầm quyền qua lời phán quyết do Toà án Nhân dân Trung cấp thứ Nhất Thành phố Bắc Kinh đưa ra. Ở đấy, được trình bày bằng ngôn ngữ trấn áp mang tính quan liêu, chứa đựng toàn bộ những lo lắng của Đảng Cộng sản Trung Quốc: nào là cấu kết, nào là tổ chức chống Đảng và nào là tuyên truyền ra bên ngoài biên giới những chuyện phê phán Trung Quốc.
“Trong khoảng thời gian từ tháng Chín đến tháng Mười Hai năm 2008,” theo phán quyết đọc ở toà,” bị cáo Lưu Hiểu Ba đã cấu kết với những kẻ khác để lập mưu phác thảo ra “Hiến Chương 08”, trong đó đưa ra những quan điểm như “xoá bỏ độc quyền của một đảng về thực thi quyền lực chính trị”, “thành lập một liên hiệp Trung Quốc theo khuôn khổ của một hệ thống chính quyền dân chủ lập hiến”, tìm cách khích động lật đổ quyền lực nhà nước. Lưu Hiểu Ba đã thu thập chữ ký của hơn 300 người rồi gởi “Hiến Chương 08” kèm theo các chữ ký này trong một điện thư đến những trang mạng nằm bên ngoài biên giới của Trung Quốc lục địa, để công bố trên những trang mạng nằm bên ngoài biên giới của Trung Quốc lục địa chẳng hạn như trang “Trung Quốc Dân chủ” và trang “Hội văn bút Trung Quốc Độc lập.”
“Đảng Cộng sản đã giữ độc quyền về quyền lực trong suốt 60 năm qua,” ông Pelim Kine, nhà nghiên cứu cho Tổ chức Theo dõi Nhân quyền có trụ sở tại New York cho biết. “Tất cả những gì Đảng làm thảy đều toàn tâm toàn trí hướng đến sự nắm chắc lấy quyền lực. Đảng đã theo dõi và học được những bài học từ sự sụp đổ của Liên Xô và từ các cuộc cách mạng màu và quyết tâm không đi theo con đường định mệnh ấy. Họ đã thấy sự cần thiết phải kiểm soát những chuyện bên trong biên giới nước họ. Nhưng họ cũng nhận thức rằng họ không thể nào giống như Bắc Hàn là đóng kín cửa cả nước lại được. Vì vậy họ tạo ra một mô hình trong đó đảng kiểm soát, nhưng vẫn cung cấp một mức độ phát triển kinh tế và các quyền về kinh tế. Cái giá phải trả là sự kiểm soát tự do ngôn luận và các nhân quyền khác.”
Và mặc dù nhiều người Trung Quốc đã chấp nhận sự đổi chác này và từ đó tỏ vẻ khó hiểu trước những gì họ coi là nỗi ám ảnh của phương tây về một số ít các nhà bất đồng chính kiến, nhưng đối với một Đảng Cộng sản Trung Quốc mà đã vất bỏ từ lâu hầu hết các phương diện của ý thức hệ xã hội chủ nghĩa để ủng hộ tự do hoá về kinh tế thì mối đe doạ theo cảm nhận của họ về bất đồng chính kiến đã không giảm đi mà còn tăng thêm.
Một lý do, một số các nhà phân tích tin, là qua sự phân phát rộng rãi một ý thức hệ Mác xít chỉ đạo, các thể chế của Đảng đã được ban cho các giá trị và ý nghĩa đạo đức, ít nhất theo chính tiêu chuẩn của Đảng, và cũng chính các thể chế này đã trở nên dễ bị tổn thương trước một dường lối chỉ trích mà chất vấn tính hợp pháp các thể chế này hiện đang có.
Kết quả là, theo lời những người như ông Bảo Đồng, hiện nay ít có tự do chỉ trích những nhà lãnh đạo đảng hơn là trong thời điểm năm 1989, cho dù ngay cả trong nội bộ của chính các cán bộ đảng cao cấp hiện có nhóm, gọi là “đảng nội dân chủ phái”, ủng hộ tự do hoá hơn về chính trị nhưng họ cốt yếu giới hạn sự thảo luận chính trị chỉ riêng trong nội bộ đảng.
Và nếu có sự khác biệt giữa phong trào dân chủ 1989 và Hiến Chương 08, mà ba người khởi thảo chính ra Hiến Chương này lại trưởng thành từ phong trào đó, chính là ở điểm này. Mặc dù những biến cố quanh Thiên An Môn đã tạo ra những cuộc biểu tình khổng lồ, song người ta đã không thấy sự xuất hiện một văn bản nào đưa ra các yêu cầu chính trị rõ ràng. So với Thiên An Môn, như sử gia Phong Sùng Nghĩa nhận xét trong một bài viết cho tờ Asia-Pacific Journal, những người khởi thảo ra Hiến Chương 08 rõ ràng đã náo nức chấp nhận nền dân chủ mở rộng, đồng thời cũng báo hiệu việc họ phủ nhận nền chuyên chính độc đảng, đây thực là ý tưởng phi chính thống quan trọng nhất.
Ông Kine tin việc tống giam ông Lưu, và sự truy bức ngày càng tăng đối với những người ủng hộ ông đang đánh dấu một sự hội tụ của nhiều vấn đề mà khiến đảng Cộng sản sợ hãi: từ chuyện sử dụng internet trong vụ Hiến Chương 08 đến sự xuất hiện của ông Lưu, dưới mắt họ, như là một lãnh tụ bất đồng chính kiến qua việc ông tổ chức thành công bản kiến nghị.
“Đảng Cộng sản biết đổi mới và biết thích nghi. Đảng không còn bắn người dân trên đường phố. Đảng trấn áp (những nhân vật như Lưu Hiểu Ba) để làm cho các nhà bất đồng chính kiến và giai cấp trung lưu còn non trẻ sợ hãi,” ông Kine nói.
Vì thế mặc dù ông Kine tin rằng Trung Quốc có lẽ thích hơn nếu các vụ tấn công tin tặc nhắm vào các hộp thư của các nhà hoạt động dân quyền vẫn chưa bị khám phá, nhưng sự tiết lộ của đại công ty internet vẫn có ảnh hưởng tương tự như ảnh hưởng từ vụ án ông Lưu, tức là buộc giới luật sư và những người viết blog cũng như các nhà hoạt động khác phải suy nghĩ lại cách thức họ liên lạc lẫn nhau.
Nhà cầm quyền càng ngày càng sử dụng đến chính cách đe dọa này, tức tội “lật đổ nhà nước”, để chống lại những ai họ đã có kết luận chính thức là đã vượt qua “lằn ranh vô hình” về tự do ngôn luận và về bất đồng chính kiến.
Một người khác bị ở tù như ông Lưu về tội “kích động lật đổ quyền lực nhà nước” là Hồ Giai, người đã lãnh đạo các cuộc biểu tình chống lại nạn phá rừng ở miền bắc Trung Quốc trước khi trở thành nhà hoạt động nhân quyền. Ônh Hồ bị kết án ba năm rưỡi tù vào năm 2008 cũng cùng tội danh này.
Lật đổ, theo cách hiểu thời nay của chế độ, như lời bà Corinna-Barbara Francis, là “bất kỳ điều gì khiến người dân chất vấn sự độc quyền về quyền lực của đảng. Bất chấp những thành tựu về kinh tế, đảng vẫn cương quyết chống lại các cải cách về chính trị. Đảng vẫn muốn mình tiếp tục nắm quyền lực nên không muốn chia sẻ quyền lực với bất kỳ ai.”
“Vì thế hiện nay điều mà tầng lớp nắm quyền cao nhất trong đảng sợ là điều họ đã từng sợ vào năm 1989, tức là các nhà trí thức biết đâu có thể khích lệ nên một phong trào bất đồng chính kiến chống đảng rộng lớn hơn trong quần chúng.”
Vì thế, gà phải tiếp tục xếp hàng ra pháp trường.
Peter Beaumont là biên tập viên ngoại vụ của tờ The Observer
Nguồn: Guardian ngày 17 tháng Giêng năm 2010
http://www.guardian.co.uk/world/2010/jan/17/china-terrified-dissent-dissident-chinese
Bản tiếng Việt © 2010 Trần Quốc Việt
Bản tiếng Việt © 2010 talawas
Bình luận
6 Comments (bài “Peter Beaumont – Tại sao Trung Quốc rất sợ bất đồng chính kiến”)
Cùng Hoa Bất Tử (?):
Tôi đã viết hai điều về bài chủ này:
1/ Nhưng chuyện về các nhà dân chủ Trung Quốc bị bắt giữ, đàn áp đã trôi mất, không được quan tâm và không một tiếng vang?
2/Câu nói “Giết gà trước khỉ” dịch sát nghĩa từ nguyên văn bản tiếng Anh: “There is an expression in China: “Kill the chicken before the monkey.” và ” đã dịch sát nghĩa tiếng Anh”.
Chuyện bắt giữ, đàn áp các nhà dân chủ Trung Quốc đáng được lưu tâm nhất vì là ý chính của bài, và ít ra tôi đã quan tâm khi đọc, nhận thấy như thế, chỉ nhắc nhở để ai quan tâm đến hay chưa đọc thì đọc lại bài chủ. Nhiếu bài chủ khác có giá trị nhưng tôi, và có thể nhiều ngươiời khác, đọc xong mà không có ý kiến gì thêm (ngoài việc tán thưởng), vì nội dung đã nói lên đủ những điều cần nói như bài này của một ký giả quốc tế. Khen thì thừa mà ai chê thì tuỳ ý, nhưng không thể lợi dụng bài này để nhục mạ những người tranh đấu cho dân chủ Việt Nam như HBT viết “những con thiêu thân như anh Nguyễn Tiến Trung, Trần Huỳnh Duy Thức, Lê Thăng Long”.
Nhưng mục đích lần này của tôi chính là để phê phán hành động phá bĩnh nội dung bài chủ của một số người, mà tôi đánh giá là thái độ đáng khinh, dù họ làm việc đó để lãnh tiền hay không. Việc làm của họ giống như những hackers đang tiếp tục đánh phá các trang blog của các nhóm yêu tự do, dân chủ trong nước và ngoài này với mục đích bóp nghẹt ngôn luận. Nhưng khi không bóp nghẹt được thì gây nhiễu.
@Hòa Nguyễn:
Bình tĩnh nào bạn ơi. Comment này của bạn cũng chẳng động chạm gì đến nội dung bài mà chỉ chăm chú tố cáo chỉ điểm bạn đọc talawas. Sống mà cứ nghi kị như bạn thì đời nó khổ lắm. Như ông Thái Anh viết thì có bệnh trầm kha trong nội bộ dân tộc Việt Nam. Mặc dù tôi không hào hứng khi nhắc đến ông ấy lắm về bài ông ấy viết nhưng thú thực đến đây thì tôi thấy ông Thái Anh cũng đúng phần nào, vì tôi thấy bạn Hòa cũng thật sự bị bệnh đấy. Trong bài của ông Thái Anh, có người nhắc khéo bạn Hòa về việc viết comment rồi hạ xuống edit, thì bạn Hòa nên tự viết trong máy rồi thưởng thức, đừng nên trưng ra cho người ta cười.
Bạn muốn đóng đinh hướng nhìn của mình về một phía theo chủ đề bài viết thì đó là lẽ sống cuộc đời của bạn trong trang viết nhỏ bé này của talawas. Còn người khác như ông Nguyễn Đình Đăng và Hưng Quốc bàn về chuyện giạt/dạt trong khi nội dung ko bàn về chữ nghĩa, thiết nghĩ cũng là việc của người ta, có đóng thuế đóng má gì đâu mà bạn phải nảy tưng đến từng dấu chấm dấu phẩy cái gẩy ý của người khác mà dè bỉu họ là muốn phá rối. Bạn Hòa cấm người khác, khuyên hờn ghét oán người khác góp ý kiến phản hồi thế, bạn không thấy bạn ích kỷ quá à, có cái việc phản hồi như nào là quyền người ta mà bạn cũng xía mũi vào thì tội họ quá, đến comment cũng bị ngăn sống cấm chợ. Cũng như tôi vậy, trong thread này tôi nhìn cái sự đời của Trung Quốc, tôi nhớ quê Việt Nam, lòng tôi bỗng Rạt Rào cảm xúc tràn trề khi nghĩ đến những phận mùng tơi quê tôi thì tôi bàn về quê. (bạn Hòa thích chứng minh chữ Rạt Rào viết đúng như nào thì cứ tự nhiên chứng minh giải thích đi nhé, tôi cũng nhiệt liệt hoan nghênh tinh thần nhiệt tình nhiệt cảm của bạn).
Tôi chán bàn về Trung Quốc, tôi thích bàn về người Việt với cùng hành động đó, tội danh đó, chẳng nhẽ bạn Hòa Nguyễn lại đè ngửa tôi ra ép tôi bàn về người Trung Quốc hả. Thuận thiên thừa phận bạn có tuân theo luật đời lẽ sống của bạn thế nào chứ ông bà ta có câu ép dầu ép mỡ ai nỡ ép duyên, ép tôi phải nhìn đời thẳng tưng như bạn Hòa nhỉ, mệt quá đi. Giảm căng thẳng là tốt cho sức khỏe bạn ạ.
Còn về chuyện bài ông Tích bàn về chính trị ở Đức ấy, nội dung phê phán dân Đức u mê đang sắp bị chế độ cộng sản từ tàn dư của chế độ Đông Đức cộng sản khoa trương thế lực. Thật sự tôi rất chán khi tiếp xúc với thông tin một chiều như thế, nghe hơi nồi chõ từ một ông nào đó trên báo rồi quy chụp cho cả một dân tộc tiến bộ như dân tộc Đức như vậy. Tôi bảo cái ông Tích tác giả bài đấy viết nhảm quá, làm tôi tưởng ông ta ngồi ở một chỗ nhỏ bé nào có nước ở VN để viết bài về Đức, thì ông vội thanh minh thật sự ông ta ở Đức chứ chẳng phải ông ở VN như tôi nói, chứ cũng chẳng còn lời nào mà bình luận giải thích nhận xét tôi sai, vì đơn giản, ông ta cũng chỉ nhìn một chiều và dịch có khi sai cả nghĩa của câu chữ bài viết gốc. Một người như Lê Văn thì khen lời ông Tích hay, người kia là Mạc Liêm thì khuyên ai đó (chắc là khuyên tôi, chứ tôi cũng không chắc chắn là thế (!)) về sự đoàn kết dân tộc trong cái vụ chém gió trên talawas này và thường copy comment hay của độc giả talawas về cho người thân đọc. Đối với những cá nhân với tự tôn cá nhân to hơn cả Cóc (vì Cóc là cậu ông Trời – suy ra cái gì to hơn Cóc là to hơn cả Trời) thế này, tôi cũng hết đỡ. Tôi tự giải thoát cho đời độc giả của mình tại thread đấy bằng cách tìm niềm vui tại những thread khác thôi.
Nội dung phản hồi này của bạn Hòa chẳng có viết được gì về nội dung bài viết, mà rất chi tiết xăm xoi các bạn độc giả, trong khi quên rằng tự do ngôn luận là khi người ta muốn đối thoại với tinh thần học hỏi từ nhau, trong khi đoàn kết dân tộc không có nghĩa suy biến diễn luận từ những phê phán trái ý trên một diễn đàn như talawas này, trong khi bạn Hòa cũng đang tự lạc đề bằng nội dung phê phán người khác lạc đề. Tôi gợi ý cho bạn Hòa nhé, để bạn muốn tôi không trở thành động vật thời tiền sử có bộ óc của người ngoài hành tinh vì đã trót giao thiệp với bạn Hòa bằng phản hồi này (chắc là lần đầu và cũng là lần cuối trong thread này thôi (!)), rằng bạn Hòa nên tự viết phản hồi vào một trang Word, rồi tự đọc tự sướng có phải hơn không, đỡ phải vào talawas đọc với soi comment của độc giả như chị Tấm mò cám trong thúng hỗn độn nhiều chủng loại thông tin, để họ lại phải chỉ ra bạn nói dở đến mức nào, cho khỏe, bạn Hòa nhỉ?
Cuối, để kết, tôi tặng bạn Hòa câu tục ngữ của tổ tiên người Việt: “Chó chê mèo lắm lông” vì cái tội bạn comment cũng lạc đề bài viết là một, vì cái nhìn thiếu thiện cảm với cộng đồng là hai, vì cái văn hóa dạy khôn đời mà không nhìn lại chính bản thân mình đã khôn hơn người được chưa hay còn tụt hạng hơn của người mình phê phán là ba, trong khi sau một vài câu chữ, cũng đủ thấy, thật sự bản thân tôi cũng thấy bị xúc phạm khi phải so sánh tôi với bạn Hòa. Bạn Hòa vui tính thế, mình cũng hơi hoảng nếu thi thoảng phải đáp lại bạn vài hơi để bay bướm với từng con chữ cho vui. Có những người như bạn mình lại khấp khởi vui tận đáy ruột đấy chứ.
Câu viết:” những con thiêu thân như anh Nguyễn Tiến Trung, Trần Huỳnh Duy Thức, Lê Thăng Long… là việc làm mặc dù đúng nhưng thiếu thận trọng của những người tiên phong mà những người đi sau cần tránh.”.
Diễn đàn talawas dạo này xuất hiện nhiều chuyên viên đánh lạc hướng vấn đề chính được nêu lên trong bài chủ. Không nói dụng ý của họ thế nào.
Bài “Trò lưu manh nhưng ngu xuẩn của bọn hacker” của ông Hoàng Ngọc-Tuấn bị chìm ngập dưới cả chục bộ từ điển dày cộm bàn về “giạt với dạt”, mà thực chất chỉ là trò bới bèo ra bọ (về chữ nghĩa không là gì cả, vì chỉ là khả năng giở sách ra). Rốt cục, ông NĐĐ vẫn đúng với từ “giạt” đã dùng, nhưng ý chính trong bài của ông HNT bị trôi đi mất, chắc chắn với dụng ý: hoặc tấn công cá nhân ông NĐĐ (được gọi là người làm khoa học) qua một tiểu tiết về chữ viết, hoặc làm chìm mất nội dung bài của ông HNT (nạn nhân của một vụ hackers tấn công mạng).
Bài của ông Trần Văn Tích đã phải cần đến hai người khác ở Đức lên tiếng bênh vực, nói rõ về chuyện thật sự xảy ra bên đó, và ý tác giả muốn nói.
Nhân đây, câu nói “Giết gà trước khỉ” dịch sát nghĩa từ nguyên văn bản tiếng Anh: “There is an expression in China: “Kill the chicken before the monkey.” Tôi tin tác giả bài viết bản tiếng Anh khi dẫn câu nói đó biết rõ người Trung Quốc nói như thế nào, nhưng có quyền dịch ra tiếng Anh với nghĩa sát từng chữ hay dịch thoát. Tôi thấy dịch thoát hay hơn khi cho người đọc đủ thông minh hay kiến thức để hiểu ý câu nói tiếng Hoa. Phần người dịch ra tiếng Việt đã dịch sát nghĩa tiếng Anh vì có thể muốn giữ sự trung thực. Nhưng chuyện về các nhà dân chủ Trung Quốc bị bắt giữ, đàn áp đã trôi mất, không được quan tâm và không một tiếng vang?
Cái kỹ thuật đánh lạc hướng ở đây là dùng cành lá chỉ một vài cây con để che khuất cả đám rừng lớn (mượn ý một thành ngữ Trung Hoa mà Mao Trạch Đông dùng trong sách). Và họ thành công?
Tệ quá. Võ chưa giỏi, quân chưa đủ mạnh đã vội giương cờ thách thức. Bị bại là phải rồi. Trách quân đánh mình sau khi ngã ngựa thì trách làm gì, chẳng thay đổi được số phận đã rồi. Dân vẫn không thấy gì, vẫn không nghe gì, ai ủng hộ anh mà anh cứ cầm cờ chạy trước tên lửa vậy? Anh nghĩ gì, làm gì không biết nhưng việc anh liều chết đối đầu với bạo chúa thì đã là một việc thiểu cẩn trọng, bị bại khi thân cô thế cô là điều có thể hiểu.
Kinh nghiệm xương máu cho những hòn đá hòn sỏi tiếp theo khi muốn tạo lập con đường dân chủ của đất nước Việt Nam là nhìn vào những tấm gương ngã ngựa này. Họ có tâm, có lòng, nhưng chưa đủ, mà phải có tầm, có thế yểm trợ nữa.
Thứ nhất, mỗi người phải tự biết bảo toàn sức mạnh và sự tồn tại bản thân trong địa điểm hoạt động để đồng nghĩa với bảo toàn sự sống của cộng đồng. Thứ 2, không hành động đơn lẻ. Thứ 3, có lý tưởng và lập trường rõ ràng, và kiên định với lập trường đó, nhưng đồng thời cũng cần biết mềm thì nắn mà rắn quá thì phải buông, đánh không lại thì phải vận dụng ngay chiêu ù té quyền để thoát thân.
Việc kêu gọi lực lượng từ những tầng lớp giai cấp bị bóc lột là cần thiết, nhưng chưa đủ, mà cần để họ nhận thức việc đó là thuộc về trách nhiệm mỗi người, chứ không phải thuộc trách nhiệm về những người khởi xướng. Lao vào cái chết bất chấp hiểm nguy như những con thiêu thân như anh Nguyễn Tiến Trung, Trần Huỳnh Duy Thức, Lê Thăng Long… là việc làm mặc dù đúng nhưng thiếu thận trọng của những người tiên phong mà những người đi sau cần tránh.
Trong một diễn văn của một ông đại sứ Trung Quốc ở một nước Phi Châu mà tôi được dịp đọc, mỗi năm có khoảng:
– 16 triệu trẻ em ra đời ở TQ,
– 24 triệu người thất nghiệp đi tìm việc,
– 7 triệu sinh viên mới ra trường,
– 200 triệu nông dân bỏ nông thôn và tìm mọi cách về các tỉnh thành để kiếm sống v.v…
Chỉ một vài con số đó cho tôi thấy vấn đề xã hội của TQ rất lớn. Với một khối lượng quần chúng vẫn chưa có đời sống ổn định lớn như vậy, bất cứ một tư duy bất đồng chính kiến mới nào cũng có thể khích động rất nhiều người.
Đảng và nhà nước TQ sợ là đúng theo cách suy nghĩ này.
Ở Phi Châu hiện nay có hơn 600.000 (sáu trăm ngàn) người TQ sang đây làm việc và buôn bán. Họ có mặt khắp nơi và phần lớn những người này không muốn về lại TQ. Hàng năm TQ khai thác và đem về TQ (từ Phi Châu) hàng tỉ tấn nguyên liệu thiên nhiên (các quặng mỏ, dầu hoả, gỗ và thức ăn). Có những thủ đô như Bata của nước Guinée Équatoriale (nơi tôi phải thỉnh thoảng đi làm việc) đầy người TQ và họ chiếm hầu hết những đường chính ven biển. Buổi tối ra đường tôi cứ ngỡ như đang ở Hồng Kông. Họ đi vênh váo, ăn nói rất to và cách ăn mặc không được văn hoá cho lắm (áo thun, hoặc nhiều khi cởi trần như người địa phương vì trời nóng).
Cả một khối lượng (inertia) khổng lồ đó mà nổi dậy thì chắc nước TQ sẽ hỗn loạn lắm. Vì lý do này nhà cầm quyền sẽ làm đủ cách để đời sống kinh tế của dân được ổn định. Việc họ (tràn) sang VN là cũng dễ hiểu thôi. Cái đáng sợ nhất là họ sẽ tìm cách thôn tính các quốc gia chư hầu theo đường lối chính trị (đảo chánh) và đưa người của họ (tức là người địa phương thân TQ) vào như ở Miến Điện (Myanmar). Thành thử việc ĐCSVN có nhiều người thân Tàu chắc cũng dễ hiểu (vì TQ tung ra hàng tỉ đô la để mua những quan lại theo họ trên toàn thế giới và chắc chắn trong đó có VN). Chả mấy chốc vì tham tiền, những người cầm quyền VN vô tình có thể sẽ biến nước VN thành một chư hầu của TQ.
Chắc tác giả của bài viết định nói “Sát kê hách hầu/Giết gà doạ khỉ”, đây là kế thứ 28 trong 36 kế của binh pháp được tương truyền là của Tôn Tử. Có thể đoán đây là kết quả của việc dịch từ tiếng Tàu sang tiếng Anh, rồi dịch tiếp trở lại tiếng Việt/Tàu.