John Leland – Phụ nữ Iraq đang tìm kiếm nhiều ảnh hưởng chính trị hơn
06/03/2010 | 6:15 sáng | Chức năng bình luận bị tắt ở John Leland – Phụ nữ Iraq đang tìm kiếm nhiều ảnh hưởng chính trị hơn
Category: talaFemina, Thế giới
Thẻ: phụ nữ Iraq
Nguyễn Trang Nhung dịch
BAGHDAD – Đối với phu nữ Iraq, các cuộc bầu cử quốc gia sắp tới đưa ra cả hứa hẹn lẫn nhắc nhở về việc khó tạo ra thay đổi trong một nền văn hóa mà nam giới thống trị.
Hiến pháp quy định ít nhất 25% số ghế trong nghị viện dành cho phụ nữ. Song theo các nhà phân tích và các nữ nghị sĩ, những phụ nữ đắc cử đầu tiên vào năm 2005 chỉ có ít ảnh hưởng.
Hiện nay, khi bắt đầu cuộc vận động cho biểu quyết nghị viện hậu-xâm-lược lần thứ hai của quốc gia, vào ngày 7 tháng Ba, một lớp chính trị nữ mới đang bắt đầu nổi lên, một số phụ nữ cho biết. Một dấu hiệu của sự tiến triển này là, 12 phụ nữ bên ngoài hệ thống chính trị đã thành lập đảng riêng của họ, với lập trường được tạo dựng trên các quyền phụ nữ và một chương trình việc làm cho hơn 700.000 góa phụ Iraq.
“Mọi người có thể thấy chúng tôi độc lập và không làm việc cho bất kỳ đảng phái nào tại Iraq,” Jenan Mubark, người tổ chức việc thành lập này nói, vì phụ nữ thường bị gạt ra ngoài các đảng phái. “Họ có thể thấy chúng tôi chỉ muốn trao quyền cho phụ nữ Iraq trong các lĩnh vực giáo dục và kinh tế. Đó là một phạm vi rất rộng các mục tiêu, nhưng tôi cho rằng phụ nữ Iraq cần điều đó.”
Phụ nữ Iraq có tỷ lệ nghèo đói và thất nghiệp cao hơn, và trình độ giáo dục thấp hơn nam giới.
Cô Mubark quản lý một công ty xây dựng và điều hành Trung tâm Phục hồi và Việc làm cho Phụ nữ Iraq, một tổ chức phi chính phủ, mà như cô nói, đã cho cô nền tảng ủng hộ của cả nam giới và nữ giới. Trong văn phòng thang bộ của cô tại trung tâm Baghdad, cô mô tả chương trình nghị sự của mình bằng ngôn ngữ đã trở nên quen thuộc đối với các cuộc vận động chính trị trên thế giới. “Đây,” cô nói, “là bước đầu cho sự thay đổi ở đất nước của chúng tôi.”
Bạo lực trong tiến trình bầu cử không miễn trừ phụ nữ. Tuần trước, một tay súng gần Mosul đã giết Suha Abed Allah, một bác sỹ thú y đang hoạt động với tư cách thành viên của một liên minh đa đảng phái.
“Mọi điều đều có thể,” Safia Taleb al-Souhail, một thành viên nghị viện, người mà cha đã bị giết sau mưu đồ đảo chính Saddam Hussen, và là người đang theo đuổi tái ứng cử. Cô nói: “Tôi cho rằng phụ nữ có nhiều không gian hơn cách đây bốn năm, và có khả năng đi từ nơi này đến nơi khác.”
Sau sự sụp đổ của Hussein vào năm 2003, khi các nhóm phụ nữ đòi hỏi một chỉ tiêu trong nghị viện – với yêu cầu khởi điểm 40% số ghế [cho phụ nữ] – họ đã mong đợi sự ủng hộ từ Hoa Kỳ, cô Sohail nói. Nhưng các quan chức Hoa Kỳ đã đặt các ưu tiên khác trước các quyền phụ nữ, cô Souhail và những người khác cho biết. Chúng tôi đã chụp hình với tổng thống và bộ trưởng Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ,” cô nói. “Đó không phải là sự ủng hộ. Sự ủng hộ là để các nhà lãnh đạo biết rằng ở đó [Iraq] cũng có các nhà lãnh đạo nữ.”
Các quan chức Hoa Kỳ nói họ đã ủng hộ sự có mặt của nữ giới trong chính phủ mới.
Giống cô Mubark, cô Souhail đang đi theo lập trường ôn hòa, dân chủ. Cả hai phản đối một điều khoản trong Hiến pháp quy định việc thành lập cơ quan lập pháp trong đó trao cho các lãnh đạo tôn giáo một phần quyền lực đối với các vấn đề quốc nội, bao gồm hôn nhân, ly dị và thừa kế. Sau sự phản đối của các nhóm phụ nữ, [việc thành lập] cơ quan lập pháp theo dự kiến đã bị đình chỉ, nhưng các đảng phái tôn giáo hy vọng nó sẽ được thông qua.
Đối với cô Souhail, sự đình chỉ này là một thành công lớn, cũng như việc lập chỉ tiêu cho phụ nữ trong nghị viện. Nhưng cô cho biết trong các lĩnh vực khác, ảnh hưởng của phụ nữ đã không như mong đợi.
“Chúng ta đang thấy phụ nữ trong các Bộ thứ yếu,” cô nói. “Thậm chí những phụ nữ được chọn bởi các đảng phái chính trị nào đó không thể chuyển giao vị trí của mình một cách độc lập, họ phải tuân theo người lãnh đạo. Chúng tôi muốn có một người phụ nữ là lãnh đạo của chính mình.
Cô nói thêm: “Tôi không nói rằng chúng tôi đã không cải thiện. Chúng tôi đã cải thiện bằng cách giúp đỡ phụ nữ tham gia vào tiến trình chính trị. Và chúng tôi đã học được nhiều trong bốn năm qua. Nhiều phụ nữ – những người từng không biết bất cứ điều gì về sự biểu đạt chính trị, giờ có thể thực sự chỉ dẫn cho người khác.”
Tanya T.Gilly, một thành viên nghị viện từ Bắc Kurdish, sẽ không tham gia vào làn sóng kế tiếp đó. Cô quyết định không tái ứng cử, mà muốn dành nhiều thời gian hơn cho con cái.
Cô nói rằng nhiều người tầm tuổi cô, cả nam và nữ, đã kết tội cô đang cố gắng áp đặt các giá trị phương Tây lên xã hội Iraq.
“Có một sự hiểu lầm rằng chúng tôi muốn một phong trào tự do nào đó cho phụ nữ,” cô cho biết, và thêm rằng, cô đã một lần bị một nữ đại biểu lập pháp khác dọa giết.
“Người ta nói với tôi rằng, ‘Tại sao cô không ở nhà, học nấu ăn và tìm cho mình một người chồng,’ cô Gilly, người đã lập gia đình, nói. “Đó là những đồng nghiệp và là những thành viên trong cùng một đảng, những người thể hiện cùng các giá trị với các giá trị của đảng.”
Cô cho biết những phụ nữ trẻ thường tránh chính trị do lo sợ về ảnh hưởng xấu tới thanh danh của họ. “Là một nữ chính trị gia, tôi không nên có một vấn đề nào như có một cuộc họp với tất cả đàn ông, hoặc có một cuộc họp riêng với một người đàn ông,” cô nói. “Nhưng một số người nghĩ rằng điều đó không đúng, bởi theo đạo Hồi, không thể có một người phụ nữ và một người đàn ông ngồi trong một phòng với nhau trừ khi họ đã kết hôn.”
Shatha al-Musawi, một thành viên độc lập của nghị viện, nói cô sẽ không tái ứng cử bởi vì quyền lực được sử dụng bởi các lãnh đạo của đảng thông qua các thành viên, thường có nghĩa rằng phụ nữ bị loại trừ khỏi các phiên ra quyết định. Cô nói: “Tôi không sẵn sàng nói dối mọi người mà tuyên bố rằng chúng tôi có dân chủ.”
“Phụ nữ Iraq trong nghị viện nghiêm túc hơn, cống hiến hơn, có mặt thường xuyên hơn và tích cực hơn nam giới đối với các vấn đề công,” cô cho biết.
Tuy nhiên, cô không nghĩ rằng giải pháp là có một đảng toàn phụ nữ. “Chính trị là về những tư tưởng, nguyên lý và luận lý,” cô nói. “Những vấn đề này không thể giải quyết chỉ bằng cách tiếp cận về giới.”
Cô nói thêm, “Tôi không nghĩ rằng giờ là thời điểm thích hợp để tập trung vào các vấn đề phụ nữ.”
Hơn 6.500 ứng viên đang chạy đua vào 325 ghế. Trong một cuộc vận động được khuấy động bởi khuynh hướng bè phái, cô Mubark đã tham gia vào Liên minh Thống nhất Iraq, một liên minh đa đảng, thế tục. Cô cho biết các đảng trong liên minh hứa hẹn hỗ trợ cô về các vấn đề phụ nữ.
Nhưng ngay cả như vậy, ảnh hưởng mà những người phụ nữ như Mubark có thể có vẫn chỉ ở bên lề, Haider al-Musawwi, một nhà phân tích chính trị, nói.
“Khi so sánh với những quốc gia tôn giáo khác, Iraq tiến bộ về hình thức, với nhiều nghị sĩ và bộ trưởng nữ,” ông nói. “Nhưng đây chỉ là một hình ảnh sáng sủa không trung thực. Trên thực tế, Iraq đã bị bỏ lại đằng sau nhiều quốc gia khác.”
Cô Souhal nói điều đó đang bắt đầu thay đổi, phần nào bởi những bước đi sai lầm của nam giới trong chính quyền.
“Khi [Iraq] đi đến chỗ bạo lực, vũ trang quần chúng, tham nhũng, quá nhiều sai lầm, đàn ông là những người chính yếu mắc sai lầm,” cô nói. “Vì vậy chúng tôi thực sự tin rằng chúng tôi đã cải thiện sự bằng lòng của người dân đối với việc chấp nhận chúng tôi trong tương lai.
Cô chỉ ra những bước chuyển của sự thay đổi trong phụ nữ Iraq. “Nhiều phụ nữ choàng khăn trùm đầu vì lý do an toàn nay đã có thể cởi bỏ nó, và nhiều người phụ nữ không thể lái xe nay đã bắt đầu lái xe,” cô nói. “Có một sự thay đổi trong tinh thần chung của xã hội chúng tôi.”
Nguồn: http://www.nytimes.com/2010/02/17/world/middleeast/17iraqwomen.html?scp=1&sq=iraqi%20women&st=cse
Bản tiếng Việt © 2010 Nguyễn Trang Nhung
Bản tiếng Việt © 2010 talawas
Bình luận
Không có bình luận (bài “John Leland – Phụ nữ Iraq đang tìm kiếm nhiều ảnh hưởng chính trị hơn”)