Tim Collard – Không phải nhà nước đàn áp công khai mà chính sự miễn tố mới là vấn đề nhân quyền đích thực ở Trung Quốc
06/12/2009 | 3:13 sáng | Chức năng bình luận bị tắt ở Tim Collard – Không phải nhà nước đàn áp công khai mà chính sự miễn tố mới là vấn đề nhân quyền đích thực ở Trung Quốc
Category: Thế giới
Thẻ: Trung Quốc > Vấn đề nhân quyền
Bắc Phong dịch
Nhà ngoại giao Anh hiện đã về hưu Tim Collard làm việc ở Trung Quốc và Đức gần suốt quãng đời nghề nghiệp của mình. Ông hiện vẫn là đảng viên đảng Lao động Anh.
Dân Trung Quốc thường phải kiềm chế để không nổi giận khi nghe người Tây phương than phiền về những vi phạm nhân quyền ở nước họ, một phần vì nhiệt tình ái quốc, nhưng phần nhiều từ niềm tin sâu xa là dân Tây phương chỉ nhắc lại như vẹt những cáo buộc cách đây 30 năm, và không thấu triệt những thay đổi cho thường dân Trung Quốc kể từ khi Đặng Tiểu Bình nắm quyền, không chỉ về mặt kinh tế mà còn cả về khía cạnh tự do cá nhân đơn thuần nữa.
Cuộc hôn nhân của tôi là một thí dụ. Cho đến khoảng năm 1984, vợ tôi có thể bị bắt đi tù vì tội “li tong wai guo” – liên hệ với ngoại nhân. Ngày nay, chẳng ai để ý đến việc bạn nói chuyện, hẹn hò, hay lập gia đình với ai. Tự do phát biểu cá nhân thì gần như hoàn toàn; không có những mật báo viên với cặp mắt cú vọ ngồi lê la trong các quán rượu hay tiệm ăn. Trừ khi bạn có danh tánh trong loại sổ đen nào đó, loại sổ bạn chỉ thực sự dính tên nếu bạn tính lập tổ chức đối kháng. Tự do lập hội vẫn còn là một điều vượt ngoài khả năng của bạn.
Chuyện nhà nước dành nguồn nhân lực lớn để tuần cảnh internet cũng chính xác. Tôi tin chắc Đảng nhận ra nỗ lực này cuối cùng sẽ thất bại vì những lý do kỹ thuật và cũng vì sự phát triển kinh tế đòi hỏi mở rộng việc tiếp cận thông tin. Tuy nhiên, hiện tại họ vẫn ra sức bóp nghẹt các thành phần đối kháng có tổ chức, cốt nhằm duy trì tính chính thống của diễn ngôn quốc gia, ngăn chặn một số ý tưởng ngay từ khi còn trong trứng.
Vì thế, chúng ta cần nhìn lại một chút vấn đề nhân quyền ở Trung Quốc: những gì chúng ta ở phương Tây lo ngại thực ra không quá tệ như chúng ta tưởng. Guồng máy bạo lực của nhà nước có đàn áp thô bạo một số người, nhưng chỉ là số nhỏ, và, như nhiều người Trung Quốc lập luận, sự đàn áp này chỉ ảnh hưởng những người cố tình hoạt động nổi trội.
Những vấn đề nghiêm trọng nhất về lãnh vực nhân quyền nằm ở chỗ khác. Tờ Independent tường thuật những vấn đề này đã được trưng ra trong một báo cáo mới đây của Tổ chức Giám sát Nhân quyền (Human Right Watch). Bản báo cáo này đề cập một việc mà người Trung Quốc hay làm từ thời còn các vương triều – đó là việc khiếu kiện của hàng trăm người dân Trung Quốc, phần lớn xuất phát ở các tỉnh đến thủ đô để tìm công lý từ chính phủ trung ương sau khi họ bị quan chức địa phương bạc đãi và tuyệt vọng trong việc đòi công lý từ băng đảng chính quyền gắn bó sở tại. Ở thủ đô, tất nhiên họ là những phiền phức chết tiệt, và là đối tượng của hai nguy cơ: (a) chính quyền địa phương gửi bọn côn đồ theo bắt họ về, và (b) bị đám du côn hành động gần như công an chìm ở Bắc Kinh bắt giam tùy tiện. Tổ chức Giám sát Nhân quyền nhắc đến sự hiện hữu của những “hắc ngục” (black jails) ở thủ đô, nơi dân oan bị ném vào đó không qua qui trình, không hồ sơ bởi những tên khủng bố không chịu phép ai, bọn sẵn sàng đánh đập và ngay cả cưỡng hiếp những tù nhân của chúng.
Chính quyền phủ nhận dứt khoát sự hiện hữu của những nhà tù này, trừ những người dân Trung Quốc. Hành động của đám côn đồ, cái đám được miễn tố vì chúng thường đứng về phía chính phủ nhưng chẳng lệ thuộc ai và dễ phủ nhận thì rõ như ban ngày ở Trung Quốc cũng như ở Zimbabwe. Tệ nhất là những cuộc bắt bớ dã man này thường trùng hợp với những ngày trọng đại quốc gia, chẳng hạn như chuyến viếng thăm sắp đến của tổng thống Obama. Họ muốn đám dân oan hạ cấp biến khỏi những đường phố dành cho các đoàn xe hộ tống và máy quay phim truyền hình. Vài chuyện có thể đã không xảy ra nếu không vì thánh Barrack thăm viếng.
Sự miễn tố là mẫu số chung trong mọi khía cạnh của vấn đề vi phạm nhân quyền – các viên chức sở tại nhỏ nhen có thể làm xáo trộn đời bạn và sau khi moi tiền xong không thấy quay lại, rồi quan địa phương to hơn luôn luôn hỗ trợ chúng, làm cho bạn thấy việc cần thiết đầu tiên là phải đi thỉnh nguyện chính phủ trung ương, và rồi hệ thống “hắc ngục” vồ bạn (theo đúng bài bản) khi bạn đến nơi, tất cả là những thành tố của cùng một hiện tượng. Đây mới là điều biểu trưng cho vấn đề vi phạm nhân quyền đích thực ở Trung Quốc, không phải những trại tập trung hay công an chìm, hay những vụ bắt giữ các nhà bất đồng chính kiến đang hoạt động.
Điều này ăn sâu vào nếp nghĩ. Vợ tôi hay ngồi bên cạnh lúc tôi viết bài, lòng băn khoăn. “Chắc chắn ông không thể viết như thế – ông sẽ bị lụy phiền!” Tôi diễn thuyết như thường lệ về một gã người Anh, khi không phạm công luật, phải được thanh thản làm những gì gã muốn. “Nhưng họ sẽ không cấp chiếu khán lần tới ông muốn viếng Trung Quốc.” Để coi. Ngày mai tôi đến tòa Lãnh sự ở Manchester nộp đơn. Tôi sẽ cho bà biết tôi có bị lãnh cùi chỏ hay không.
Nguồn: Impunity, not formal state oppression, is the real human rights problem in China; Telegraph.co.uk; November 13, 2009.
Bản tiếng Việt © 2009 Bắc Phong
Bản tiếng Việt © 2009 talawas blog
Bình luận
Không có bình luận (bài “Tim Collard – Không phải nhà nước đàn áp công khai mà chính sự miễn tố mới là vấn đề nhân quyền đích thực ở Trung Quốc”)