Trả lời ông Phạm Hoàng Quân về việc sử dụng An Nam Đồ chí trong việc khẳng định chủ quyền Việt Nam đối với Hoàng Sa – Trường Sa
22/03/2009 | 7:48 chiều | 4 Comments
Category: Quan hệ Việt – Trung, Vấn đề Biển Đông
Thẻ: An Nam đồ chí > Hoàng Sa-Trường Sa > Lịch sử
Trên talawas vừa có bài viết “Di họa của việc sử dụng sai mục đích “An Nam đồ” đối với việc nghiên cứu Hoàng Sa – Trường Sa” của tác giả Phạm Hoàng Quân. Bài viết của ông Quân có ý kiến về kết quả nghiên cứu của tôi về tư liệu bản đồ trong An Nam đồ chí có liên quan đến vấn đề chủ quyền của Việt Nam đối với Hoàng Sa – Trường Sa, mà TS. Nguyễn Xuân Diện thông báo trong Hội thảo khoa học Tranh chấp chủ quyền tại biển Đông, họp ngày 16.3.2009 tại Hà Nội.
Kết quả nghiên cứu tôi là phát hiện ra rằng: Đặng Chung đã vẽ trên biển và ghi tên cửa biển Đại Trường Sa của nước ta vào vị trí cửa Eo, tức cửa Thuận An (Huế). Qua khảo sát, tôi đã lý giải rằng có sự nhầm lẫn đó là do tác giả Đặng Chung trong khi vẽ ghi một dãy cửa biển của An Nam, từ Nam ra Bắc (từ cửa Đại Chiêm trở Bắc). Tôi phát hiện trong khi ghi các địa danh, nếu lấy Thuận Hóa làm mốc, thì tác giả Đặng Chung đã đặt nhầm vị trí của phủ Tư Nghĩa, tức Quảng Nam sai vị trí. Địa danh Tư Nghĩa phải ở bên trái (tức phía trong trên đường từ phía Nam đi ra. Bản đồ của Đặng Chung lại ghi phủ Tư Nghĩa ở bên phải, tức là phía ngoài, sau khi đã qua Thuận Hóa. Đời Lê Thánh Tông đặt phủ Tư Nghĩa gồm 3 huyện Nghĩa Giang, Bình Sơn và Mộ Hoa thuộc Quảng Nam thừa tuyên, đại thể là tương đương với phần lớn tỉnh Quảng Ngãi hiện nay. Thế mà An Nam đồ theo chiều từ phía Nam ra lại đặt phủ Tư Nghĩa ở phía ngoài (bên phải) Thuận Hoá! Đó là một điều sai đã rất rõ ràng, có thể nói bất cứ ai hiểu biết địa danh lịch sử miền Trung Việt Nam đều có thể nhận biết. Ở vị trí tôi đánh số 1 đó phải là Tư Dung, tên huyện đời Trần – Lê, hoặc Tư Khách (đời Mạc kiêng huý chữ Dung, đổi là Tư Khách). Cửa biển ở huyện đó cũng gọi theo tên huyện là cửa Tư Dung, hoặc cửa Tư Khách, sau đổi là cửa Tư Hiền, nay thuộc huyện Phú Lộc tỉnh Thừa Thiên – Huế, cách Huế 60 km và cách Quảng Ngãi trên 200 km. Trên An Nam đồ của Đặng Chung, tên phủ Tư Nghĩa đáng phải đặt bên trái lị sở Quảng Nam thừa chính (chỗ có đánh dấu). Và vì nhầm Tư Nghĩa thành Tư Dung (đều có chữ Tư) nên bản đồ cũng bỏ sót luôn tên huyện và tên cửa biển Tư Dung đáng ra phải ghi ở vị trí số 1 và số 2 (Xin xem mảnh trích ảnh bản đồ kèm theo).
Ảnh 3: Trích cắt mảnh bản đồ có đề địa danh đang khảo sát. Các vị trí có đánh số: 1.Tư Nghĩa ; 2. “ Tiểu nữ hải khẩu ” ; 3. Đại Trường Sa hải khẩu
Do nhầm lẫn đó, tác giả bản đồ đã bỏ sót tên cửa Eo ở vị trí sát ngang địa danh Thuận Hóa, mà lại ghi nhầm cửa Eo vào vị trí sát ngang phủ Tư Dung (đã bị ghi nhầm là Tư Nghĩa!).
Do nhầm lẫn như thế, tác giả cũng bỏ sót luôn tên của cửa Eo. Thay vào đó, tác giả không biết gọi tên cửa biển này là gì, và đã ghi rất rõ vị trí đó (tức trên mặt biển) là Đại Trường Sa hải khẩu.
Đó là cách mà tác giả Đặng Chung đã muốn thể hiện tên cửa biển này là cửa biển để đi ra Đại Trường Sa của Việt Nam.
Đây là vị trí Đại Trường Sa trên biển chứ không phải địa danh Tiểu Trường Sa, Đại Trường Sa chỉ những bãi cát trắng chạy dài từ Quảng Bình đến Quảng Trị. Đấy là chuyện địa danh Đại – Tiểu Trường Sa trong đất liền ven quốc lộ, và là điều mà giới học giả Việt Nam và quốc tế xưa nay đều biết rõ. Nhưng bản đồ của Đặng Chung vẽ hẳn cửa Eo mà ông ghi là Đại Trường Sa hải khẩu, trong khi thư tịch cổ Việt Nam chưa bao giờ dùng chữ Đại – Tiểu Trường Sa để ghi tên cửa Eo. Đó là sai lầm quan trọng nhất của Đặng Chung, nhưng việc ông ta ghi tên Đại Trường Sa hải khẩu ở đó cũng cho thấy rằng từ trước cho đến năm 1608, người Trung Quốc đều hiểu Đại Trường Sa là chỉ chung cả vùng quần đảo Hoàng Sa, Tiểu và Đại Trường Sa của Việt Nam. Do Đặng Chung là Phó Tổng binh châu Quỳnh Nhai (tức đảo Hải Nam) cho nên sách An Nam đồ chí của ông được các học giả Trung Quốc coi là một căn cứ có thẩm quyền, cho nên từ năm 1608 về sau, các học giả sau đó đều đưa ra và sử dụng cuốn này.
Ông Phạm Hoàng Quân căn cứ theo bài lược thuật có vài sơ suất chính tả của Xuân Thi trên báo Sài Gòn tiếp thị, trong đó, do vội vàng, phóng viên đã có sai sót khi nói về ý kiến phát biểu của Nguyễn Xuân Diện, cho nên đã có một bài viết góp ý, phê phán rất gay gắt trên talawas. Bài viết đó không những phê phán PV báo trong việc tường thuật mà còn phê phán phát biểu của Nguyễn Xuân Diện rồi nhằm chính vào việc phê phán kết quả khảo sát nghiên cứu của tôi.
Đọc kỹ bài viết của ông Quân, tôi và độc giả cũng có thể nhận ra rằng ông Phạm Hoàng Quân, theo như chính ông cho biết, khi ông viết bài này ông chưa đọc bài viết của Nguyễn Xuân Diện trên báo Lao Động (ngày 19.3.2008) và đặc biệt nhất là chưa đọc bài khảo cứu của tôi.
Thế mà, qua vài dòng lạo thảo ông Quân đã lên giọng phê phán Nguyễn Xuân Diện “và đồng sự của ông ở Viện Hán-Nôm” và gọi kết luận của tôi về An Nam đồ chí là “hồ đồ”.
Tôi hết sức lấy làm lạ lùng khi thấy ông Phạm Hoàng Quân đã không có thái độ khách quan cần có của một người nghiên cứu khi góp ý về một vấn đề học thuật quan trọng.
Trong khi đó thì chính bài của ông Quân, chính vì chưa đọc bài của tôi cho nên ông chỉ đưa ra đưa một ý kiến nói rằng An Nam đồ chí là tác phẩm địa lý học của Trung Quốc, chúng ta không nên dùng nó, vì như thế là rơi vào bẫy của học giới Trung Quốc.
Vì ông Quân không đọc bài của tôi nên ông cũng không biết rằng, chính trong bài viết của mình, tôi đã phê phán sai lầm của bản đồ đó, vì sai lầm đó cho nên tác giả Đặng Chung đã lấy tên quần đảo Đại Trường Sa để đặt tên vào một cửa biển là cửa Eo của Việt Nam.
Ông Phạm Hoàng Quân trong khi chưa đọc bài của chúng tôi mà đã lớn giọng rao dạy những là “hồ đồ”, và lưu ý mọi người không mắc bẫy của học giới Trung Quốc.
Sự ngạc nhiên của tôi là ở chỗ trong khi hiện nay, báo chí học thuật đang cởi mở, ngay cả đề tài về Hoàng Sa – Trường Sa – thì nay được đưa ra thảo luận công khai trong giới nghiên cứu. Thế thì đối với An Nam đồ của Đặng Chung, nếu ông Quân cũng có những ý kiến riêng thì ông Quân cũng có thể phát biểu ý kiến của mình. Ông Quân chưa đọc bài viết của tôi mà đã căn cứ vào sự hiểu của ông về địa danh Đại Trường Sa và Tiểu Trường Sa trên đất liền (mà người nghiên cứu cả Việt Nam và Trung Quốc trước nay đều biết rất rõ), coi đó là Đặng Chung ghi Đại – Tiểu Trường Sa trên đất liền, và coi đó là sơ hở trong lập luận của tôi. Ông Phạm Hoàng Quân chưa gì đã hạ những câu không thể tưởng tượng được khi ông đặt đầu đề cho bài viết là “Di họa của việc sử dụng sai mục đích “An Nam đồ” đối với việc nghiên cứu Hoàng Sa – Trường Sa“.
Bài này tôi trả lời ông Phạm Hoàng Quân ngay, vì không thể chấp nhận cách lập luận sỗ sàng, lớn tiếng át giọng để ly gián, không cho người khác tiếp cận kết quả nghiên cứu của chúng tôi. Ngoài ra, trong bài viết của mình, ông Quân còn kê cứu các sách và nguồn tài liệu để khoe khoang dài dài về cái ông biết, mà thực sự không dính gì đến luận cứ của chúng tôi. Như vậy, rõ ràng ý kiến của ông Phạm Hoàng Quân là thiếu nghiêm chỉnh và không thể chấp nhận được! Sơ bộ, chúng tôi muốn gửi phản hồi trên đây, còn việc đi sâu hơn vào các nội dung của vấn đề, khi chúng tôi thấy cần thiết sẽ xin đề cập đến trong những bài viết khác.
Hà Nội, 18h ngày 22.3.2009.
Ngô Đức Thọ
Nhà nghiên cứu Hán Nôm (Hà Nội)
© 2009 Ngô Đức Thọ
© 2009 talawas blog
Bình luận
4 Comments (bài “Trả lời ông Phạm Hoàng Quân về việc sử dụng An Nam Đồ chí trong việc khẳng định chủ quyền Việt Nam đối với Hoàng Sa – Trường Sa”)
“Đó là cuốn An Nam đồ chí của soạn giả Đặng Chung. Cuốn sách này được biên soạn “căn cứ theo bản sao ở Thuật Cổ Đường của họ Tiền”. Thuật Cổ Đường là tên thư viện của Tiền Đại Hân – nhà khảo chứng học nổi tiếng đời Thanh. Họ tên soạn giả An Nam đồ chí … là Đặng Chung,..
.Niên đại soạn sách ghi sau bài tựa… là năm 1608,…”
Nếu Ts. Ngô Đức Thọ đọc lại đoạn này sẽ thấy nó rất tối nghĩa, vì ngay đoạn đầu tác giả nói rằng cuốn này biên soạn theo bản sao (của cái gì) lưu ở thư viện của Tiền Đại Hân đời Thanh nhưng niên đại soạn sách lại ghi là đời Minh.
Phải cố gắng lắm tôi mới có thể hiểu được rằng có một cuốn An nam đồ chí (bản sao) được lưu tại thư viện họ Tiền và cái bản sao này có ghi tác giả (của bản gốc) là Đặng Chung soạn vào năm 1608. (Hi vọng cách hiểu này là đúng ý tác giả)
Tôi chỉ muốn nói đến logic trong bài viết thôi chứ không ủng hộ quan điểm của ai hết. Xin thứ lỗi vì talawas chỉ cho comment có 1000 từ nên đoạn trích bị cắt xén.
fireball@ Nếu ông đọc bài của Nguyễn Xuân Diện trên báo Lao Động, và đọc lại bài của Phạm Hoàng Quân, ông sẽ thấy ông Phạm Hoàng Quân chẳng có chứng lý gì khi tranh luận cả.
Tôi thấy rằng trong bài này TS Ngô Đức Thọ mắc phải hai lỗi trong tranh luận. Thứ nhất là không phản bác được dẫn chứng trong bài viết của Phạm Hoàng Quân về mốc thời gian. Thứ hai, bài viết của ông chủ yếu dựa vào tấn công cá nhân thông qua việc ông nói tác giả Phạm Hoàng Quân ‘lớn giọng rao dạy’, ông Quân đã lên giọng phê phán’…đó là những lỗi rất cơ bản trong tranh luận khoa học. Xin ông lưu ý giùm.
Tôi đã đọc bài của TS Ngô Đức Thọ tại đây:
http://209.85.173.132/search?q=cache:ekYVKLs26SIJ:www.cpv.org.vn/print_preview.asp%3Fid%3DBT282084998+%22Ng%C3%B4+%C4%90%E1%BB%A9c+Th%E1%BB%8D%22+%2B+%22An+Nam+%C4%91%E1%BB%93+ch%C3%AD%22&cd=9&hl=en&ct=clnk&gl=us, thấy việc ông phân tích từ chỗ “bản đồ của Đặng Chung có nhiều lỗi sai”, đến việc ông lý giải [giùm] những lý do khiến Đặng Chung đặt tên “Đại Trường Sa hải khẩu” cho cửa Eo, rồi đi đến kết luận [xanh rờn]: “Bất cứ vì lý do gì, việc một viên quan binh của nhà Minh giữ chức Phó Tổng binh châu Quỳnh Nhai (tức đảo Hải Nam) ghi tên Cửa biển ĐẠI TRƯỜNG SA của Việt Nam trên bản đồ An Nam chứng tỏ người Trung Hoa từ trước và từ triều Minh triều Thanh đều thừa nhận hai quần đảo Hoàng Sa-Trường Sa là thuộc Việt Nam”.
Vâng, từ việc ghi tên cửa biển trở thành thừa nhận chủ quyền trên đảo, phương pháp “suy ra” của ông quả là vĩ đại.