Tôi cũng cứ thắc mắc là tại sao nó như thế
23/10/2009 | 5:16 sáng | 7 Comments
Category: Thời sự / Spectrum
Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Đào Xuân Học cũng cứ thắc mắc là tại sao biển nó lại cứ ngập mặn làm khó cho mình như thế. Còn về giải pháp cho việc 1/3 đồng bằng sông Cửu Long sẽ biến mất khi mực nước biển lên cao thêm 1 mét thì ông cho biết là Bộ đã xây dựng xong Chương trình Hành động, nhưng “hội thảo nó cũng phải còn dài dài”. Tuy vậy, ông khẳng định là “dân không phải di dời chỗ ở” và “sản xuất thì vẫn đảm bảo được 3,8 triệu hecta canh tác hai vụ”.
Còn nếu biển không chịu trả lời tại sao nó thiếu tinh thần xây dựng như vậy thì sao?
Bình luận
7 Comments (bài “Tôi cũng cứ thắc mắc là tại sao nó như thế”)
@LAD
Tôi thực không có điều gì phản bác những điều ông phát biểu, quả là nếu có “một hồ sơ Vân Nam” như ông nói thì cái mong ước tiếp cận của tôi là chúng ta làm sao có được một tư thế chững chạc, tư cách để nói với người “bạn lớn” là:sống và để cho người khác sống với, thế thôi.Biết là khó lắm!
Cám ơn bác Vân có lòng nhắc nhở.
Để tiếp cận một vấn đề quan trọng một cách tương đối tốt, vấn đề cần được cắt làm nhiều lần, thành nhiều lớp, theo nhiều góc cắt khác nhau. Tôi xin có đóng góp tiếp theo. Mong được sự hưởng ứng với một vấn đề ít được người Việt quan tâm; do ở trong nước thì không có những tổ chức, hội đoàn của một xã hội công dân, những tổ chức phản biện vốn thật ít ỏi lại bị quyết định 97 khóa miệng, dân bị áp chế những suy nghĩ, thắc mắc tự phát, lại đuợc huớng dẫn bởi những lãnh đạo không do mình lựa chọn với tầm vóc trí tuệ “Tôi cũng cứ thắc mắc là tại sao nó như thế”, ở ngoài nước thì chuyện môi sinh trong nước xa vời quá, không hấp dẫn bằng ông Nguyễn Minh Triết… Người Việt Nam không lo thì ai lo?
Cổ nhân có dạy “tiên trách kỷ, hậu trách nhân”. Khó có thể muốn nước ngoài quan tâm tới hậu qủa xảy ra cho những nước khác, trong đó có nước VN, trong khi chính mình không quan tâm tới sinh thái của chính nước mình, mình làm y chang (không làm như Trung Quốc chỉ vì không có địa lợi tương tự) vì động cơ lợi nhuận trước mắt. Chính chỉ vì lợi nhuận, có ăn nên có tay ngang như Tập đoàn Công nghiệp cao su VN làm chủ đầu tư thủy điện Sông Côn 2. Nếu phát ngôn chỉ để phát ngôn như cách các phát ngôn nhân bộ ngoại giao Việt Nam vẫn thường làm thì không có gì phải bàn. Nhưng ở thế yếu, nếu muốn thuyết phục thật sự dư luận quốc tế kể cả Trung Quốc, thì phải biện chứng rõ ràng là sự liên thuộc của các quốc gia không cho phép bất cứ một nước nào mặc sức làm bất cần tới an sinh của nước khác, và phải làm guơng thật sáng, thiện chí phải tỏ rõ như nhật, nguyệt.
Việt Nam đất ít, người đông, yếu nhược sau chiến tranh tàn khốc, vị trí gần chót trên thế giới, không thể khinh xuất nói “có thể điều chỉnh được”, không thể mỗi chút là viện thiên tai, địch hoạ để biện giải cho sự ngu xuẩn, hay thờ ơ của chúng ta. Mỗi tổn hại tới đất nước đều có tác dụng khó khắc phục hơn bình thường rất nhiều. Một lựa chọn thông minh của lãnh đạo Nhật bản, Thái Lan vào thế kỷ 19 kéo con cháu của họ đi trước chúng ta từ hàng chục năm tới nửa thế kỷ. Một lựa chọn khác của lãnh tụ VN kéo đất nước vào chiến tranh tàn khốc, mà 34 năm sau VN vẫn giữ vị trí rất thấp so với những nước khác. Khôn sống, mống chết.
Chọn lựa cân bằng giữa phát triển và môi sinh là một chọn lựa thật khó, nhiều khi phải chấp nhận một liều luợng tác hại nào đó. Các nước đã phát triển (đây không nói về các tổ chức phi chính phủ thực sự) luôn đạo đức giả kêu gào về môi sinh, trong khi vẫn là đầu tàu gây ô nhiễm cho toàn thế giới. Nhiều quốc gia như Đài Loan, Hàn Quốc, Trung Quốc … trả giá rất đắt cho ô nhiễm môi sinh của chính họ vì không muốn nghe giảng dạy đạo đức giả. Việt Nam có quyền gia nhập những quốc gia phát triển, nhưng phải thật tỉnh táo. Phải thừa nhận ba hằng số dân chủ, giáo dục khai phóng, môi sinh trong bài toán phát triển để có một kết qủa ổn vững lâu dài, để không phải liên tục giải quyết hậu qủa.
Biết tôn trọng sinh thái, Việt Nam sẽ có nhiều đồng minh tự nhiên – những con người, những cộng đồng, ngay cả những quốc gia càng ngày càng có ý thức tốt hơn về môi trường. Với cách quản lý đất nước như đang xảy ra, Việt Nam có tư cách gì, nhân danh cái gì để nói chuyện về sinh thái khi mang hồ sơ đập ở Vân Nam ra bàn thảo? Dù rằng thực tế chính trị luôn cho phép double standard, nhưng nhu yếu thật sự của đất nước khiến Việt Nam bắt buộc phải giữ gìn sinh môi của chính mình thật thận trọng, ngay bây giờ. Làm cẩn thận vẫn ít tốn công và của hơn là sửa cẩn thận.
@”Công bình mà nói không thể chỉ nắm đít Trung Quốc xây đập thủy điện ở Vân Nam mà bắt đền đồng bằng sông Cửu Long bị nhiễm mặn…” (LAD)
Xin tỉnh táo chớ đánh đồng khinh trọng hai chuyện rất khác biệt nguyên nhân và hậu quả: Việc tàn phá rừng rẫy vô trách nhiệm ở Tây Bắc và Tây Nguyên là có thể điều chỉnh được còn cái tàn độc và trường kỳ nan giải của các đập Vân Nam đối với số phận hạ nguồn sông Mékong và đe dọa hủy diệt nguồn nước, nguồn sống của cư dân lưỡng ngạn đồng bằng Cửu Long Giang là lớn lao đáng lo hơn nhiều lắm.
Rất kinh ngạc thấy một người quan tâm như ông có phát biểu như vậy.
Công bình mà nói, không thể chỉ nắm đít Trung Quốc xây đập đập thuỷ điện ở Vân Nam mà bắt đền đồng bằng sông Cửu Long bị nhiễm mặn.
“Ta” cũng chả kém cạnh gì. Quy hoạch của ba tỉnh Gia Lai, Đắc Nông và Kontum có đến 257 nhà máy thủy điện vừa và nhỏ. Lợi tức thì trước mắt là khi đốn “Hàng trăm hecta rừng đổi lấy nhà máy 7,5MW” thì gỗ rừng sẽ đi vào túi của bộ sậu có liên quan tới dự án.
http://www.tuoitre.com.vn/Tianyon/Index.aspx?ArticleID=343699&ChannelID=17
http://www.tuoitre.com.vn/Tianyon/Index.aspx?ArticleID=343889&ChannelID=3
Lụt lội liên tiếp hàng năm, kỳ sau lớn hơn kỳ trước vì rừng với tác dụng làm bọt thấm giữ nước không còn để điều hòa nước lũ, sinh thái bị đảo lộn. Thiên tai này là do nhân họa. Mà nhân họa này là con đẻ của chính quyền “sống chết mặc bay” hiện tại.
Nhà văn Nguyễn Công Hoan từ lâu lắm rồi cũng đã có truyện ngắn “Tôi cũng không hiểu tại làm sao”, các thành viên chính phủ nên tìm đọc.
@Muốn biết tại sao…
“Việc xây cất một hệ thống đập trên thượng nguồn sông Mekong như thế hẳn là phải tạo những phúc lợi vĩ đại cho sự đổi mới đất nước Trung Quốc, ít ra thì cũng cho toàn bộ vùng phía Nam trong giai đoạn đầu. Nhưng một vấn đề được đặt ra: môi trường. Những nước dưới nguồn khi dòng Mekong bị nghẽn mạnh là những quốc gia lãnh đủ nhất. Ngô Thế Vinh đã tìm ra đủ lý lẽ và thực tế để chứng minh điều vừa kể. Ông viếng cổ thành Ðại Lý và sau đó đến hồ Nhĩ Hải, một hồ thiên nhiên rộng lớn có một phụ lưu đổ vào sông Mekong. Cũng ở hồ Nhĩ Hải tác giả đã quan sát cảnh ngư dân đánh cá bằng loại chim cốc, một nghề cổ truyền của dân tộc Bạch. Ở trang 57, độc giả được tác giả mời trở lại cảnh trời nước của 5 thập niên trước đây trên hồ Nhị Hải:
“Gần bờ, nước hồ ô nhiễm sánh đặc lại với rong rêu, cũng không ngạc nhiên khi thấy những rãnh nước thải từ thành phố chảy qua các ruộng lúa rồi đổ thẳng xuống hồ. Phải thật xa bờ, nước mới trở lại trong xanh. Như những người bạn thiết, bầy chim cốc và ngư ông hoạt động nhịp nhàng. Cảnh tượng thật kỳ lạ. Chỉ bằng khẩu lệnh với những âm thanh sắc ngắn là cả bầy chim từng đợt, từng đợt vỗ cánh rồi lặn sâu dưới nước. Phải một lúc sau mới thấy từng con trồi lên. Con chim nào với chiếc cổ phồng to phái trên nút lạt thắt là dấu hiệu bắt được cá lớn, ngư ông chỉ cần tới gỡ mỏ từng con và thu hoạch… Sau hai điếu thuốc tỏ tình thân thiện, lão ngư ông cao hứng bảo sẽ hát cho chúng tôi nghe một bài tình ca có tự lâu đời của sắc dân Bạch. Theo lời Wu thì bài hát kể lại mối tình thơ mộng và say đắm của đôi trai gái sắc tộc Bạch, cùng chèo thuyền trên hồ Nhĩ Hải cảnh sắc hữu tình, dưới bầu trời xanh, bên dãy núi cao, trên biển nước mênh mông, mỗi nốt nhạc lời ca là tiếng lòng thổn thức của họ. Ở tuổi 60, da sạm nắng và gầy khắc khổ, nhưng người đàn ông đã hát với tất cả vẻ đam mê như đang sống lại với mối tình đầu của tuổi thanh xuân ngày nào. Bầy chim cốc vẫn bơi sát theo thuyền… Tôi hỏi về mức thu hoạch cá bằng chim cốc. Ông nói đã sống với nghề săn cá bằng chim cốc từ 40 năm nay, chỉ cách đây hơn 10 tháng thôi, vẫn có được những mẻ cá lớn nhưng về sau này thì không, lượng cá không hiểu tại sao lại ít hẳn đi…”
Với mức ô nhiễm ngày một lên cao tại hồ Nhĩ Hải, lượng cá ít đi là chuyện có thể giải thích được. Ðiều này không chỉ ảnh hưởng đến những ngư dân của cổ thành Ðại Lý. Khi nó có một phụ lưu đổ vào sông Mekong, thì người ta không thể chỉ gói ghém mức đe dọa đến khúc sông Mekong thuộc tỉnh Vân Nam. Ở trang 34, tác giả Ngô Thế Vinh đã vẽ được một họa đồ một hệ thống đập “Bậc Thềm”, từ Manwan, Ðại Chiến Sơn (Dachaoshan), Cảnh Hồng (Jinhong), Tư Mao cho đến đập mẹ XiaoWan và một số đập nhỏ khác. Chỉ với một họa đồ hệ thống Ðập Bậc Thềm này dọc theo khúc sông Mekong thuộc lãnh thổ phía Nam Trung Quốc, tác giả cũng đã cho thấy những báo động của ông đầy tính chất thuyết phục. Khi hệ thống đập này hoàn tất sau đập Manwan, khối nước khổng lồ mà Trung Quốc đưa vào các bể chứa ở đây sẽ khiến cho những phúc lợi của những khúc sông chảy qua Lào, Căm Bốt và Việt Nam sẽ ra sao? Ai cũng thấy dòng Mekong như bị một cái bướu vĩ đại ở Vân Nam chặn lại. Trong mạch máu của các quốc gia Lào, Việt và Căm Bốt đã có một cái bướu vĩ đại như vậy, nó sẽ không thể nuôi dưỡng những cơ cấu ở phía dưới. Ðó là điều chắc chắn.”
Bác sĩ Ngô Thế Vinh và nhóm bạn sông Cửu Long trong những biên khảo của mình có đề cập tới liên quan giữa dãy đập liên hòan xây ở Vân Nam, Trung Quốc giữ nước ngọt lại làm biển mặn ngập vào lãnh thổ Việt Nam.
Chính quyền Việt Nam cần xem chính trị là yếu tố thứ yếu, chuyện đất nước, lãnh thổ là quan trọng, lâu dài; trân trọng mời bác sĩ Ngô Thế Vinh, một người có tài, có tâm, đã có những thành tích nghiên cứu liên quan tới hệ sinh thái sông Cửu Long, đồng bằng Nam bộ, đảm nhiệm một chức vị quan trọng trong các ban ngành liên hệ tới sinh thái đồng bằng Nam Việt Nam, ít nhất làm cố vấn. Hoặc lập một loại “Comité des Sages” (committee of the wise) chiêu hiền, đãi sĩ để khỏi phải tốn công, tốn của làm lại từ zero, khỏi phải đặt những câu hỏi như “tại sao biển nó lại cứ ngập mặn làm khó cho mình như thế”.
Có những vấn đề thời gian không cho phép chờ đợi, vì có những hậu quả không thể đảo ngược, nước biển dâng ngập 1 mét thì Quốc hay Cộng cũng đều ngập mặn như nhau. Bất cứ chính quyền nào không vận dụng đuợc tài trí của mọi người để giải quyết vấn đề tồn sinh của Việt Nam này đều là tội đồ dân tộc.