talawas blog

Chuyên mục:

Dũng Vũ – Nói

09/10/2009 | 2:42 sáng | 2 Comments

Tác giả: Dũng Vũ

Category: Chính trị - Xã hội
Thẻ:

Mỗi con người sinh ra đời đều có một bản năng và đồng thời là một nhu cầu: nói.

Nói là một sinh hoạt ngôn ngữ nhằm diễn đạt ý tưởng, tình cảm, bất kể bằng tiếng nói hay bằng văn tự.

Nhìn thật trừu tượng, thì ý tưởng hoặc tình cảm gì đi nữa, tất cả đều là vấn đề. Để nói lên vấn đề, con người dùng ngôn ngữ. Vấn đề càng phức tạp, sự mô tả càng phức tạp. Song ngôn ngữ không chỉ được dùng nhằm mô tả vấn đề mà còn để giải quyết luôn cả vấn đề.

Cách nói

Tùy tình huống, khả năng và nhu cầu, mỗi người có một cách nói khác nhau: nói sự thật; nói có cơ sở, bài bản, logic; nói có tri thức; nói có văn hóa; nói những điều thiết thực nhất, đáng xây dựng nhất.

Ngược lại, có người chỉ đủ khả năng nói cho có để, nói cho vừa lòng gia trưởng, nói vô tư như một đứa bé như thể đã bị nhồi sọ từ thuở mới bước chân vào vườn trẻ. Có người còn có thừa khả năng miêu tả sa mạc là một thiên đường. Có người không đủ khả năng nói bình thường mà chỉ phán. Có người không có quyền phán thì chửi bới.

Quyền nói

Nói là phản ứng tự nhiên của con người khi bị một nguyên nhân tác động. Thật tự nhiên, tác lực khiến người ta lên tiếng: bằng một lời nguyền rủa cho hả giận, bằng một mệnh lệnh cho oai, bằng một lá thư tố cáo vì bất mãn, bằng một ý kiến nhằm xây dựng, bằng một bài viết phê bình nhằm góp ý, …

Ðặc biệt, là thành viên của cộng đồng tiếng nói, mỗi con người đều có quyền nói lên ý kiến của mình. Thế nhưng cái quyền nói ấy không hẳn bao giờ cũng được tôn trọng một cách sòng phẳng giữa người và người trong cộng đồng vốn đã đồng thuận với nhau một cách tự nhiên trên căn bản nhân bản và có văn hóa. Có những nơi, con người được bày tỏ thoải mái những ý kiến bất đồng. Có những nơi không được.

Tiêu biểu cho những nơi mà quyền nói không được công nhận như một thứ quyền tự nhiên của con người là những xứ độc tài. Thay mặt Thượng đế, kẻ thống trị có quyền tước đoạt quyền nói của kẻ khác rồi ban phát cho tập thể của mình. Ở xã hội đó tồn tại đến ba giai cấp: giai cấp được nói, giai cấp được nói theo và giai cấp không được nói.

Giai cấp được nói là giai cấp độc tài thiểu số nắm quyền lực trong tay, tự cho mình có quyền không cho người khác nói ngược ý mình. Chỉ có y thị mới được quyền nói tự nhiên như người: nghĩ gì nói đó, cảm thấy gì nói đó, muốn nói gì thì nói. Tất cả những gì y thị nói đương nhiên phải đúng. Nếu không đúng theo hệ thống giá trị của một thứ lý thuyết bất khả kiểm chứng mà y thị sùng bái, thì cũng đúng, bởi cái tư duy của mình đúng quá khỏi cần chứng minh. Còn không, không đúng, nói trăm lần cũng đúng.

Kẻ độc tài trị quốc thường vận dụng bắp thịt hơn là cái đầu và trái tim. Ðó là sức mạnh lớn nhất giúp y thị độc quyền kiểm soát, áp đặt toàn thể xã hội vào tham vọng cá nhân của mình, hoặc vào cái ý thức hệ mà chính y thị là một nạn nhân bị mù.

Càng trầm trọng nữa là lối trị quốc một cách tài tử của kẻ độc tài bẩm sinh đã lạc hậu và phong kiến. Tự hào mình là tù tưởng một bộ lạc, kẻ độc tài thường chỉ đủ khả năng vẽ ra quy ước hơn là viết.

Thực tế cho thấy, ở những xứ độc tài kém phát triển, hiến pháp và pháp luật thường trái ngược nhau như thể hiến pháp thì được vẽ vời cho thật đẹp, còn pháp luật thì được viết và có thể thay đổi tùy theo ngẫu hứng.

Tính bất nhất quán của kẻ độc tài là một trong những nguyên nhân của biết bao tai ương khiến người dân phải kiên trì chịu đựng. Chướng tai gai mắt, người hiểu biết lên tiếng nói. Ðối lại, kẻ độc tài sẽ sẵn sàng phán một câu: “Biết gì mà nói?!”

Để bảo vệ vững chắc vai trò gia trưởng của mình trong xã hội, giai cấp được nói ngay từ đầu đã nỗ lực đẻ ra một giai cấp được nói theo.

Như loài động vật biết nói, người nói theo chỉ cần nói y những gì gia trưởng muốn, chỉ cần phát sóng những tư tưởng ấy đi càng xa càng tốt, càng rộng càng tốt, càng sâu càng tốt, càng dai dẳng càng tốt, bất chấp đúng sai, chỉ cần biết được trả lương để nói, thế thôi. Nếu thông minh hơn một cái máy cassette, người nói theo có thể “nghệ thuật hóa” tư tưởng của gia trưởng để quần chúng dễ nghe hơn.

Người nói theo được phép làm công tác này suốt đời và được phép sống bằng hai con người: Trong giờ làm việc, y thị là bồi bút, là cái máy phát thanh rất vinh hạnh được xếp vào giai cấp được nói, ngược lại, ngoài giờ làm việc, y thị là một con người tự xấu hổ với lương tâm, tự biết mình sinh ra đời một nửa là máy, một nửa là người, ươn hèn, bất lực, trước sau như một không thể thoát khỏi cái giai cấp bị trị, cái giai cấp không được nói tự nhiên như người.

Không có gì khốn khổ bằng làm người mà không được nói. Không câm, không điếc, không mù mà không được nói đã là một cực hình huống gì một con người còn cảm xúc, biết suy nghĩ và hiểu biết.

Cái giá trị là thành viên của cộng đồng tiếng nói đã trở nên vô nghĩa khi quyền nói của con người bị cướp mất.

Người bị cướp mất quyền nói sẽ hoàn toàn không hiểu nổi, mình sinh ra đời có đáng được công nhận là người của quả đất này không, hay là một dị thể từ một hành tinh xa lạ nào đó đã rơi lạc xuống nơi này. Ai công nhận tôi là người ngoài gia trưởng? Muốn được công nhận là người, tôi cần phải được nhồi sọ, máy móc hóa, hình thức hóa theo tiêu chuẩn nào cho vừa lòng gia trưởng? Tại sao tôi không được phép sống tự nhiên như gia trưởng? Tại sao tôi không được phép sống tự nhiên như con người ở xứ văn minh? Tại sao thấy xã hội bất công, đạo đức suy đồi mà tôi không được nói? Chịu hết nổi, tôi phải nói và ngay tức khắc tôi sẽ bị trừng phạt. Tại sao? Chân, thiện, mỹ là gì? Có bao giờ tồn tại các giá trị này nơi tôi đang sống hay không, hay có và chỉ có ở lời nói của giai cấp được nói, còn trong giai cấp của tôi, từng lời nói đều có nghĩa là phản động, hoàn toàn vô ích, có hại cho cộng đồng? Vậy, tôi ra đời để làm gì? Tại sao tôi phải sống trong cộng đồng đó?

Nói bị giới hạn, làm cộng đồng tiếng nói bị giới hạn theo. Nó teo lại trông giống như một khu rừng đã tàn chỉ còn lại một gốc cây, vài đám bụi rậm chung quanh và một mặt đất khô cằn. Ít có kẻ độc tài nào còn sáng suốt để mà nhận thấy, mất cộng đồng, không còn gì để mà cai trị; mất cộng đồng, không còn gì để mà vịn cớ “vì lợi ích xã hội”, chỉ có tôi được nói.

Người trí thức nói

Không thuộc giai cấp thống trị, người trí thức cũng thường hay nói. Trí thức là những con người không ngừng suy nghĩ và nói. Như một chuyên gia từ ngữ, người trí thức có thể nói liên miên, nói rất nhiều về cái mà anh ta nghĩ nó phải là như vậy. Ðối thoại với người trí thức hãy nên cẩn thận. Rất có thể đột nhiên anh ta sẽ nhìn vào người nghe bằng cặp mắt kinh ngạc khi thấy người kia im lặng làm như không thấy điều anh ta nói là đúng.

Cái Tôi của người trí thức khá lớn, lớn còn hơn chính mình. Không để bị cộng đồng “xã hội hóa”, người trí thức đứng ở thế trung dung và tương đối vô giai cấp. Quê hương của người trí thức là chính họ. Nói theo kiểu Karl Mannheim, trí thức là “trí khôn xã hội lơ lửng tự do” [1]. Từ vị thế này, người trí thức có thể phát triển mạnh mẽ tính nhạy cảm xã hội và thừa khả năng tự tạo cho mình một phương tiện thuần nhất đủ sức tạo nên động lực, tính đa nguyên và sức đối kháng trong mọi tình huống, đó là nói, để rồi nói như một kẻ cô đơn.

Người trí thức cô đơn, một mặt vì độc lập, mặt khác vì đối lập. Chẳng lạ gì ở châu Âu trước giờ, hễ nhắc đến trí thức là người ta lại liên tưởng đến “xa rời”, “cách biệt”. Tính cách ấy hiện rõ nơi người trí thức qua trạng thái hoài nghi về tư tưởng lạ và không dễ hạp với mọi người. Ðối diện trước quyền lực chính trị và duy lý, người trí thức luôn là một con chốt đi đầu. Nói sự thật trước quyền lực giáo điều đối với họ là bổn phận của lương tri. Tự cho mình là một nhà đạo đức, đồng thời là kẻ bị gây hấn, người trí thức thường sống trong nguy hiểm và phải trả giá đắt khi đặt câu hỏi về nhân quyền và sự thật.

Tính đấu tranh của người trí thức là một hình thức đối lập, song không hẳn mọi trình độ đối lập đều đồng nghĩa với đối lập có trình độ. Có ba đặc điểm dễ nhận thấy nơi người trí thức thiếu nhận thức về giá trị thực tế của ý nghĩa đối lập: Một là thiếu trách nhiệm trực tiếp đối với hoàn cảnh cụ thể. Hai là thiếu kiến thức thực hành, hoặc nếu có, lại không tương ứng với kinh nghiệm thực tế, khiến ý kiến đối lập của mình thường dẫn đến một kết quả thiếu thuyết phục hoặc nằm ngoài ý muốn. Ba là nếu vẫn nằm trong ý muốn, thì hầu như chỉ là sự hả dạ được nói ra cho hết mà vốn dĩ đã nói quá nhiều rồi, chỉ trích quá nhiều rồi nhưng vẫn không thay đổi được điều mình phê phán.

Tựu trung, những đặc điểm ấy thể hiện tính xa rời quần chúng, thiếu kinh nghiệm thực tế và tính phê bình suông.

Nói vì tiến bộ – Quyền được nói sinh nội lực

Lời nói thể hiện tư tưởng. Nếu gạt bỏ những hành vi ngôn ngữ thiếu giá trị ra ngoài, thì từng lời nói thể hiện tư tưởng xây dựng bao giờ cũng cần thiết cho sự phát triển và điều hòa xã hội, cho dù có tính đối kháng (mà rất thường là vậy). Thực ra bản thân vấn đề mới là nguyên tố đối kháng, còn nói chỉ là phương cách chỉ ra vấn đề và tự động được nhuộm luôn màu sắc đối kháng.

Dẫu vậy, người khôn ngoan là người biết nắm bắt chúng. Người có bản lĩnh không tự ái vặt vì những lời chỉ trích, mà ngược lại, biết sàng lọc những ý kiến hay và biết sử dụng chúng đúng nơi, đúng lúc. Cả một lời giận dữ cũng không vô ích. Ít nhất nó cũng có tác dụng khiến người nghe hãy suy ngẫm lại vì đâu mình bị trách móc, mặc dù có lúc vô lý.

Ðặc biệt, ở cương vị thường xuyên đối đầu với những vấn đề xã hội, từng người lãnh đạo tài đức thừa biết, có một đức tính tối thiểu mình phải có và phải thường xuyên rèn luyện, đó là biết bình tĩnh lắng nghe ý kiến lạ với tinh thần bao dung. Mọi ý kiến bất đồng đối với mình đều là những món quà quý báu, là sự suy nghĩ của người khác giùm cho mình một cách không công mà mình phải chịu ơn.

Nếu trên quả đất hoàn toàn không có vấn đề, thì con người đã không tồn tại ở nơi này. Chỉ tiếc rằng, trong thực tế, vấn đề tồn tại khắp nơi, và muốn sinh tồn, phát triển, bắt buộc con người phải lo giải quyết nó, nhất là những vấn đề chung của cộng đồng.

Muốn giải quyết vấn đề, trước nhất phải phát hiện ra nó, là vấn đề gì, nằm ở đâu, rồi sau đó mới tìm cách phân tích, đề nghị giải pháp và giải quyết. Ðặt câu hỏi, thế thì ai được phép phát hiện vấn đề ? Trả lời, tất cả ai thấy được vấn đề. Ðặt câu hỏi, thế ai được phép dùng tiếng nói của mình để nói lên vấn đề ? Trả lời, ở các xứ tự do, mọi người đều được phép; ở các xứ độc tài, thường chỉ là quyền của cái tập thể quyền bính. Ðặt câu hỏi, ai được phép đề nghị giải pháp và giải quyết vấn đề ? Trả lời, ở các xứ tự do, tất cả mọi người có khả năng; ở các xứ độc tài, cũng lại là cái tập thể quyền bính ấy.

Nếu để toàn dân tộc được tham gia nói lên vấn đề, được đề nghị giải pháp, kể cả cùng giải quyết vấn đề (nếu được), thì tất nhiên đó phải là một sức lực khổng lồ so với sức lực của một nhóm quyền bính thiểu số giành quyền làm công việc ấy. Kinh nghiệm phát triển của nhân loại đã chứng minh rằng nơi nào mọi người được nói vì tiến bộ, nơi ấy bao giờ cũng phát triển cao hơn nơi khác.

Thử nhìn vào các xứ tiên tiến Âu châu một cách khách quan, hẳn mỗi người sống lâu ở đó đều nhận thấy, không có một vấn đề gì từ A tới Z mà thường dân không được phép góp tiếng nói xây dựng:

Một anh công nhân nhìn thấy phẩm chất con ốc không được tốt, anh đề nghị hãng cải tiến. Hãng không bắt anh phải giữ kín để khách hàng đừng biết, ngược lại, hãng mang ơn anh vì anh đã nhìn ra vấn đề giùm cho ban kiểm tra phẩm chất.

Một người khách bộ hành trông thấy một kẻ lái xe gây tai nạn bỏ chạy, anh gọi điện thoại cho cảnh sát. Cảnh sát cảm ơn anh đã giúp cảnh sát làm công việc giữ trật tự lưu thông, thay vì than phiền anh đã đẻ ra thêm chuyện bắt cảnh sát phải làm.

Một chị sinh viên thấy vị giáo sư của mình có lẽ do lẩn thẩn mà đưa ra một dữ liệu không đúng, chị lễ phép giơ tay xin thày xem lại. Vị giáo sư xin lỗi và cảm ơn, thay vì mắng học trò dám sửa sai thày.

Một anh kỹ sư nhìn thấy cách tổ chức điều hành trong công ty không hữu hiệu, anh góp ý với ban lãnh đạo nên theo mô hình khác. Nhận thấy ý kiến hay, làm thử, có kết quả tốt, công ty liền thưởng anh một chuyến đi du lịch, thay vì đuổi anh ra khỏi hãng vì tội dám xen vào chuyện nội bộ của ban lãnh đạo.

Nhà thờ thấy chính phủ quá bận rộn, bèn đề nghị để họ trông coi công tác xã hội, kêu gọi mọi người cùng tự nguyện đóng góp. Chính phủ đồng ý và mừng rỡ vì đỡ đi một việc, thay vì nghi kỵ nhà thờ làm chính trị, bắt bỏ tù người đề nghị, quản lý chặt chẽ nhà thờ hơn.

Những ngành kinh doanh của chính phủ làm ăn không hiệu quả, tư nhân đề nghị để họ làm và họ đã chứng minh được sự thành công. Chính phủ vui mừng, thay vì đối xử thiên vị giữa tư doanh và quốc doanh.

Công đoàn có nhiệm vụ lên tiếng bênh vực công nhân và đã chứng minh được việc làm có kết quả tốt. Chính phủ phải để họ được độc lập, phải công nhận kết quả tốt ấy, thay vì nắm quyền kiểm soát.

Báo chí có nhiệm vụ nói lên sự thật, đăng tải ý kiến chính đáng của người dân, góp ý kiến tốt xây dựng xã hội, chính phủ phải chấp nhận cho báo chí hoạt động độc lập. Ðăng tin sai, báo chí sẽ bị người đọc phê bình, tự động tờ báo sẽ bị mất uy tín, sẽ bị phạt. Chính phủ chấp nhận tính độc lập ấy thay vì sợ sự thật sẽ đụng chạm đến quyền lợi cá nhân của mình, của gia đình mình, tập thể mình.

Thủ tướng, bộ trưởng, dân biểu sẽ bị dư luận bất tín nhiệm, nếu không gương mẫu, không làm tốt công việc của mình.

Vân vân và vân vân.

Sinh hoạt xã hội ở những xứ tiến bộ là như vậy, thấy gì không phải, mỗi người có lương tâm đều được góp tiếng nói mà không sợ bị kết tội chống đối nhà nước và sẽ bị trừng phạt. Từ việc cải tiến một con ốc cho đến việc cải tổ xã hội, đều tiếng nói của từng thành viên trong tập thể; từ việc tư nhân cho đến việc nhà nước, đều có tiếng nói của mỗi công dân.

Nhờ tiếng nói, mới có sáng kiến mới, tri thức mới phát triển, lan rộng, dân trí mới được nâng cao. Nhờ tiếng nói, mới có đấu tranh tư tưởng để xóa đi tính phi chân-thiện-mỹ, xã hội mới văn minh, trật tự, công bằng, đạo đức sa đọa sẽ bị lên án, tệ nạn sẽ giảm đi. Nhờ tiếng nói, con người mới gần gũi nhau hơn, mới cảm thấy có trách nhiệm với nhau hơn, ý thức hơn, tự giác hơn, đặc biệt nữa là mối quan hệ giữa người dân và nhà nước mới gắn bó hơn. Nhờ tiếng nói, công tác giải quyết vấn đề mới có thể được phân phối đều đặn hơn, chính phủ đỡ tốn kém, đỡ bận tâm hơn, thậm chí còn được người dân tự nguyện giúp đỡ. Nhờ được quyền nói, con người mới phát triển tự nhiên như người, mới không sợ bị bắt bớ, mới bỏ được tính thụ động, luồn cúi, ươn hèn, thấy điều không phải mà không dám nói. Nhờ được quyền nói, xã hội mới hào hứng, năng động, mới có thể phát triển mạnh với toàn nội lực đúng nghĩa của nó. Nhờ được quyền nói, xã hội mới có thể sản sinh những thế hệ tương lai tốt đẹp cho dân tộc và đất nước.

Tất nhiên đó phải là những tiếng nói tự nhiên, tiếng nói vì chân thiện mỹ, vì tiến bộ. Tiêu biểu là tiếng nói của người trí thức.

Đối với nhân loại, tiếng nói của người trí thức đã tự chứng minh được những thành công chiến lược có giá trị nhân bản. Kết quả đạt được từ sự cải tổ chính trị, kinh tế, khoa học kỹ thuật, bảo vệ môi sinh, chống bất công xã hội, chống tính vô đạo đức, vô lương tâm, chống chiến tranh, bảo vệ nhân quyền, hòa bình,… đặc biệt là xu hướng tiến đến một thế giới không kỳ thị đều không thiếu tiếng nói của người trí thức.

Nói ngắn gọn, quyền được nói sản sinh nội lực dân tộc. Biết dựa vào sức mạnh ấy, các nước tiến bộ đã phát triển một cách bùng nổ, nhanh chóng và vững chắc. Ngược lại, ở các xứ độc tài, thiếu tự do dân chủ, dù có gào thét, tuyên truyền cách mấy, tuyệt nhiên vẫn không thể quy tụ được một nội lực dân tộc đúng nghĩa. Dĩ nhiên, với một sức lực èo uột, xã hội ấy không thể phát triển tốt và ngày càng bị đà phát triển của nhân loại bỏ sau lưng.

Thử suy ngẫm về một ví dụ

Nước Đức cũng thống nhất như nước Việt Nam đã thống nhất. Nhờ nội lực dân tộc, chỉ sau 12 năm, kể từ khi bức tường Bá Linh đổ xuống, cả hai miền Đông và Tây Ðức gần như đã được cân bằng. Tuy mang gánh nặng khổng lồ phải xây dựng miền đất xã hội chủ nghĩa Đông Đức cũ nghèo nàn, lạc lậu, nhưng nước Đức thống nhất vẫn giữ vị thế của một nước Âu châu hùng mạnh, có nội lực thực sự, được lân bang kính nể, được thế giới công nhận.

Mọi người đều biết, Tây Đức ngày xưa hoặc nước Ðức ngày nay không phải là một nước cộng sản hay xã hội chủ nghĩa, nhưng trên thực tế, đó lại là một đất nước tự do dân chủ có một hệ thống xã hội mang tính xã hội thật đẹp mà toàn dân muốn thế, muốn và được mà không cần đến chủ thuyết cộng sản của một người Ðức tên là Karl Marx.

Trong khi đó, ở một đất nước luôn tự hào về tính xã hội chủ nghĩa, hệ thống xã hội Việt Nam chưa bao giờ thuyết phục nổi mọi người về tính chất đẹp đẽ ấy.

Nhắc đến Việt Nam ngày xưa, người ngoài thường chỉ biết đại để, đó là một đất nước nhược tiểu thiếu độc lập, chiến tranh triền miên, thật đáng thương. Nhắc đến Việt Nam ngày nay, người ngoài thường chỉ biết, đó là một đất nước vẫn còn nghèo, vẫn thường xuyên tự hào tôi là người cộng sản cao đẹp.

Thế nhưng oái oăm thay, trên thực tế, nơi người cộng sản cao đẹp ấy cầm quyền hầu như không tồn tại tính cộng sản hoặc xã hội chủ nghĩa cao đẹp như Marx tưởng tượng, ngược lại, là một nước rất yếu về mặt xã hội, giai cấp giàu nghèo cực kỳ chênh lệch, đầy tai tiếng tham lam, giả dối, đạo đức suy đồi trầm trọng, tệ nạn tràn lan khắp xã hội.

Có thể nói, Việt Nam ngày nay là một đất nước của kẻ có quyền thế. Ngày nay ở đó, chỉ cần một chút quyền thế, một người cảnh sát lưu thông, một anh công an khu vực cũng có thể làm giàu bất chính, sống giàu sang huống gì giới đảng viên lãnh đạo đầy quyền năng.

Bất nhẫn, người có lương tâm lên tiếng nói và ngay lập tức có thể bị khủng bố, trừng phạt. Còn không, đa số người dân sợ phiền phức, không dám nói, chỉ lo thủ thân, thủ lợi, không màn quan tâm đến việc nhà nước, đến việc cộng đồng.

Bởi vì không có gì đáng tin bằng sự thật và đáng thuyết phục bằng kết quả, cho nên, sau 26 năm, Việt Nam vẫn chưa gây được một ấn tượng: Nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam là một nước xã hội tuyệt vời, thịnh vượng. Không một mảy may. Những cố gắng tiến bộ trong 26 năm trời có đáng thuyết phục không, ai cũng biết. Những cố gắng ấy có cần phải tốn đến 26 năm không, ai cũng biết. Việt Nam vẫn chưa thoát khỏi thế giới nghèo yếu, ai cũng biết. Và lại càng không thể thuyết phục được ai, dân tộc Việt sẽ tiến nhanh, tiến mạnh trong khi không tổng hợp được nội lực thực sự của toàn dân trong và ngoài nước, ngoài quán tính cầu viện nước ngoài.

Làm thế nào để phát huy nội lực toàn dân tộc, khi người dân sợ mất mạng vì tiếng nói? Làm thế nào để phát huy nội lực toàn dân tộc, khi người dân thờ ơ với người cầm quyền, thậm chí mất cảm tình, bất tín nhiệm và bất hợp tác? Với sức lực yếu ớt như thế thì làm sao đưa dân tộc tiến lên? Càng khó nữa là làm sao đuổi kịp các nước láng giềng, khoan nói đến theo kịp trào lưu phát triển như vũ bão của nhân loại trong thời đại tri thức hôm nay? Làm thế nào vừa phát triển vừa giữ được độc lập trong khi cái bóng ma Trung Quốc đang từ từ nở rộng xuống phương Nam? Làm thế nào để xây dựng được những thế hệ trẻ tài đức có thể biến Việt Nam thành một quốc gia hùng mạnh, văn minh, hòa bình, nhân bản?

Các câu hỏi đặt ra quá lớn và quá khó?

Trí thức Việt Nam nghĩ gì? Có cách nào trả lời được câu hỏi “Làm thế nào để giải quyết những vấn đề đó” hay không? “Làm thế nào để giải quyết những vấn đề đó chứ không phải những vấn đề muốn giải quyết những vấn đề đó?”

Có lẽ không còn cách nào khác để dân tộc Việt Nam có sinh khí hào hứng vùng lên, đốt thời gian, tiến thật nhanh là: trước nhất, đối với mọi vấn đề, hãy để cho toàn dân Việt bất kể biên cương được nói, khuyến khích nói, nói tự nhiên, nói vì chân thiện mỹ, nói vì tiến bộ. Dù quá muộn!

Stuttgart, 27.07.2001

© 2009 Dũng Vũ

© 2009 talawas blog


[1] Karl Mannheim: Ideologie und Utopie (Schriften zur Philosophie und Soziologie 3). Bonn, Cohen 1929, tr.123. Xem thêm Arnhelm Neusüss: Utopisches Bewußtsein und freischwebende Intelligenz. Zur Wissenssoziologie Karl Mannheims, Meisenheim am Glan, Hain 196

Bình luận

2 Comments (bài “Dũng Vũ – Nói”)

  1. Hưng Quốc viết:

    Nghe bác Dũng Vũ “nói” mà tôi đến xây xẩm mặt mày, hoa mắt, bùng nhùng lỗ tai. Bác nói như chưa bao giờ được nói thì phải. “Nói” là phải biết đúng lúc đúng chỗ, thế nên dân ta mới có câu “biết thì thưa thì thớt, không biết thì dựa cột mà nghe”. Cũng có câu nói “Anh không nói thì có ai bảo anh câm đâu”.

    Bác hô hào “Toàn dân Việt bất kể biên cương được nói, khuyến khích nói, nói tự nhiên, nói vì chân thiện mỹ, nói vì tiến bộ.” thì nghe như là khuyến khích người ta thành kẻ lắm mồm, ngứa mồm ấy.

  2. Vương Thục Mỹ viết:

    @NÓI!

    Chữ thì nhiều mà NÓI chẳng (được) bao nhiêu
    “Hoa hoè” phủ lên những điều ai cũng biết!

  • talawas - Lời tạm biệt

  • Nói lời chia tay sau 9 năm tồn tại, chúng tôi thiết tha hi vọng vào sự ra đời của những mô hình báo chí và truyền thông mới, thực hiện bởi những người được trang bị những khả năng và phương tiện mà chúng tôi đã không thể có, với cùng một nhiệt thành phấn đấu cho một nền báo chí tự do cho Việt Nam… đọc tiếp >>>