Hồ Phú Bông – Hãy cám ơn nỗi cô đơn
25/09/2009 | 7:08 sáng | 10 Comments
Category: Chính trị - Xã hội
Thẻ: Đào Hiếu > Phong trào dân chủ Việt Nam
Cảnh giác đấu với sư tử dưới đấu trường thời Trung cổ ở Hy Lạp và người ngồi trên khán đài cổ võ mà Đào Hiếu nêu ra khá là ấn tượng. Bài viết này thử tìm hiểu vì sao Đào Hiếu lại “may mắn” được là một giác đấu cô đơn!
Ai nuôi dưỡng bầy sư tử ấy?
Những “Bà Mẹ Anh Hùng” ngược xuôi tần tảo để giấu, nuôi những con sư tử ốm đói dưới hầm ngày trước, bây giờ lại bị cả bầy sư tử sung sức vồ mất con cháu, nhà cửa, ruộng vườn, đến nỗi chỉ còn có vỉa hè làm nơi sinh sống. Bà Cát Thanh Long Nguyễn Thị Năm cắc củm nuôi cán bộ ở cấp trung ương để được hưởng cái chết như của tử tù trong Cải cách Ruộng đất!
Nền giáo dục nào đã đào tạo nên những con người biết hy sinh cá nhân để phục vụ cho xã hội, đất nước, nên mới có sự cùng nhảy xuống đấu trường, còn nền giáo dục nào chỉ đưa đến sự vun quén cho lợi ích cá nhân mà làm ngơ trước lợi ích dân tộc? Nền giáo dục nào thay vì tạo mầm cho tương lai lại tạo ra sự nô lệ hưởng thụ vật chất, thờ ơ với vận mạng đất nước?
Đối với thời cuộc nước nhà ai mới là người cô đơn thực sự?
Sau 30 tháng Tư 1975, vô số người gục chết khắp nơi trên cả hai miền đất nước. Người thân của những người đã mất không ai nhận được một lời an ủi, ngoại trừ những tấm giấy được lộng kiếng liệt sĩ, nếu là ở “phe ta” chiến thắng. Thân nhân của những liệt sĩ lộng kiếng đó đang được hưởng gì? Tại sao có phong trào “ngoại cảm”? Những người chết rừng, chết biển vượt biên có cô đơn không? Tấm bia tưởng niệm của họ ở một đất nước cách xa Việt Nam hàng ngàn hải lý mà nhà nước “ta” cũng với tay đục bỏ? Ai cô đơn hơn?
Trước 1975, những người như Đào Hiếu có cả một Mặt trận Giải phóng miền Nam tung hô. Bây giờ cũng chống áp bức bất công, chống độc tài đảng trị, sao lại cô đơn? Bè bạn thời trước ở đâu? Ai làm quan lớn, tiền hô hậu ủng? Ai bỏ của chạy lấy người? Ai bỏ Đào Hiếu chơ vơ một mình? Số người nhìn thấy áp bức bất công bây giờ so với trước kia, chắc chắn nhiều gấp bội, mà sao không thể tập hợp được? Chỉ có thể lập luận rằng hồi đó, nhờ sống dưới một thể chế nhân bản và tự do hơn nên con người gần gũi với con người, con người biết san sẻ với con người hơn, có trách nhiệm với xã hội hơn. Còn bây giờ thì xã hội chủ nghĩa, lấy nghi ngờ làm chính, lấy cá nhân làm “thượng đế”, “sống chết mặc bay, tiền thầy bỏ túi”!
Những Đào Hiếu trước kia, ngày nay lại bị nghi ngờ. “Đi giữa hai lằn đạn”. Nên khi Đào Hiếu mạnh miệng trong các bài viết thì bị nghi là chỉ điểm, sòng phẳng lương tâm trên trang web cá nhân thì công an làm việc. Và bây giờ, là một giác đấu cô đơn!
Đã tự nguyện xuống đấu trường thì thương tích hay thậm chí bỏ mạng là điều phải thấy trước. Khi chiếc mão, dù chỉ kết bằng năm bảy chiếc lá đơn sơ, được đội lên đầu thì hào quang lớn lắm! Đào Hiếu đã hân hạnh đón vinh quang đó một lần. Hôm nay, nghĩ đã “lạc đường”, nên cuộc chiến vẫn còn đang tiếp diễn. Ai dám bảo chiếc vương miệng đó lại không đến lần nữa?
Còn chị bán xôi, anh chạy xe ôm, bác nông dân, em bé bán vé số, dân oan nằm ngoài đường… thì chính họ đã hàng ngày vừa kiếm sống, vừa làm nhân chứng trên đường phố. Nhân chứng với thế giới về bất công và đểu cáng chính trị.
Một điều an ủi là khi nào Đào Hiếu hết cô đơn, có nghĩa là đang được một Mặt trận Giải phóng Việt Nam chẳng hạn (so với Mặt trận Giải phóng miền Nam trước kia) tung hô thì chắc chắn ngày đó ông phải ngồi giết từng con rệp, lấy máu kẻ từng vạch lên vách đá lạnh lùng, để đếm thời gian. Cho đến một ngày, có dòng người nào đó tràn vào đập nát cửa ngục tù thì vinh quang sẽ phụt sáng!
Nhà nước Việt Nam không bao giờ sợ tiếng nói của một cá nhân, vì luật pháp tròn méo đều nằm trong tay họ, nên trong mọi tình huống, họ giải quyết thật dễ dàng. Nhưng nhà nước Việt Nam rất sợ các tổ chức, hội đoàn, đảng phái, tôn giáo. Cho nên nếu có tên trong một nhóm, tổ chức nào đó, đồng nghĩa là hết cô đơn, thì chắc chắn Đào Hiếu phải ở trong nhà đá như những người khác, không có ngoại lệ.
Một nhà văn Việt Nam từng nói: “Tôi tồn tại là nhờ tôi biết sợ”, bây giờ đến lượt nhà văn Đào Hiếu có nên nói tiếp hay không: “Tôi tồn tại là nhờ tôi biết cô đơn”?
Xin hãy cám ơn nỗi cô đơn mà anh đang được hưởng!
22-9-09
2009 © Hồ Phú Bông
2009 © talawas blog
Bình luận
10 Comments (bài “Hồ Phú Bông – Hãy cám ơn nỗi cô đơn”)
@Lê Thượng
Chỉ thêm 1 phản hồi khác của tuanluumd là con voi mà bác và tôi tả sẽ khác. Dầu vậy, tôi vẫn tiếp tục suy diễn trước khi có phản hồi của tuanluumd (còn ở thể giả định), để thấy là đọc và hiểu tuanluumd là một việc cần dùng tới chất xám, và không dễ tránh khỏi trục trặc dù đã suy đi, nghĩ lại như bác đã làm.
Nếu đoạn 3 nói lên việc tuanluumd đã đi lính VNCH và “đã trả giá đắt, rất nhiều khi quá đắt cho sự tham gia đó”, thì hoặc ông đã cống hiến một phần thân thể, hoặc đã phải tập trung học tập cải tạo. Nếu vậy thì ông đã ít nhất là 5 bó.
Trong đoạn 4, “giơ tay thề bảo vệ hiến pháp và quyền lợi của quốc gia, tôi sẽ không từ nan khi thi hành bổn phận công dân cho xứ sở tôi khi được gọi đến. Truyền thống của chúng tôi từ trước tới nay là không bao giờ ngồi khoanh tay ngồi nhìn những sự kiện xảy ra trên thế giới mà trái với đạo lý”, “nhiệm vụ xen đầm quốc tế” rõ ràng là nói về nước Mỹ. Chuyện một ông trên 5 bó lại tiếp tục “thi hành bổn phận công dân” khi được gọi đến – nôm na là đi lính, có thể hợp tình, nhưng không hợp lý ở xứ Mỹ này (”này” để nhấn mạnh ý rất đắt – “đắm mình” của PQT). Hơn thế “Truyền thống của chúng tôi” là khẩu khí của một anh sống lâu, hoặc lớn lên ở Mỹ, hơn là của một bác cựu chiến binh VNCH nhập tịch Mỹ.
Theo bác, giả thuyết của tôi dù chưa ổn vì “kể công đi lính Mỹ chi vào đây cho vớ vẫn”, nhưng không vấp phải gập ghềnh trên.
Hãy xem lời đoán sấm của tôi như một thư giãn cuối tuần, và wait and see.
@Lê Anh Dũng
Theo tôi hiểu về đoạn 3 và 4, ông tuanluumd đã đi lính VNCH và “đã trả giá đắt, rất nhiều khi quá đắt cho sự tham gia đó”. Trong lúc đó ông Đào Hiếu đã tránh để không bị lãnh đạn như vậy.
Tôi không nghĩ ông tuanluumd lại kể công đi lính Mỹ chi vào đây cho vớ vẩn.
Tôi nghĩ rằng con người của ông Đào Hiếu giàu tính nghệ thuật hơn là chính trị. Đôi khi, những lời ta thán tuyệt vọng của ông biết đâu chừng là nguồn cảm hứng cho sáng tác thì sao? Tuy nhiên, người nghệ sĩ chân chính đâu nhất thiết phải tự mình trải nghiệm khổ đau như vậy? Ông Đào Hiếu nghĩ sao, nếu như ông đã thấu hiểu và cảm thông với trường hợp của anh Lợi lúc xưa, thì tác phẩm Qua Sông của ông đâu chỉ dừng lại ở “đề tài Cách Mạng” hay chỉ là một “tác phẩm đặt hàng”?
Tôi nghĩ ông Đào Hiếu được biết đến rộng rãi từ tác phẩm Lạc Đường. Tôi đọc tác phẩm này rồi, lại nghĩ có khi nào tác giả nghĩ rằng mình đã từng Sai Đường, con đường mà chính mình đã từng góp sức đốn cây đắp đất hay không? Có thấy mình sai thì may đâu mới biết tự sửa mình, tránh được tâm bịnh “cô đơn” để mà làm tròn bổn phận của một nhà nghệ thuật chân chính.
Cám ơn lời minh định của tuanluumd. Phát biểu, bị hiểu lầm, đòi giải thích, minh định… là chuyện thông thường.
Với yêu cầu của tuanluumd “Những ai cho rằng tôi sẽ ‘ngồi rung đùi để xem sự kiện’ thì phải tự xét về khả năng đọc và hiểu của mình“. Tôi vẫn thắc mắc vì cấu trúc của ý kiến tuanluumd cho phép có lối hiểu khác. 2 đoạn (paragraphs) viện dẫn về 2 người Thích Nhất Hạnh, và Huỳnh Tấn Mẫm có lẽ để tuanluumd dẫn tới Đào Hiếu. Nhưng sự kiện trong mỗi đoạn là những sự kiện hướng về TNH và HTM.
Đã có bạo hành, và bạo hành càng ngày càng leo thang tại Bát Nhã, từ ném cứt, đánh đập… nay tới hăm dọa có võ trang bằng dao gậy thì chả lẽ chúng ta đợi tới lúc có vài tăng, ni máu me phun ra, giãy lên đành đạch thì mới lên tiếng? Như tuanluumd viết, tôi hiểu là ông ở Mỹ, và ở Mỹ thì ông biết rằng hăm dọa người khác, dù chỉ bằng lời nói thì đã rất lôi thôi với luật pháp như thế nào; việc không trợ giúp những người bị nguy hiểm có thể bị ra tòa. Vì vậy lên tiếng, nhưng không trên việc bạo hành, hăm dọa mà là “Nhưng biết đâu lại có một nhiệm vụ mới được giao thì sao? sau khi cho nếm vài đòn dằn mặt”, được tôi hiểu như là một wait-and-see “yên chí rung đùi ngồi xem một cách dã man”.
Trong đoạn 3 và 4, tôi hiểu có lẽ tuanluumd nói về mình, có lẽ đã đi lính ở Mỹ, “đã trả giá đắt, rất nhiều khi quá đắt cho sự tham gia đó”, và từ tên tuanluumd có lẽ là một bác sĩ. Nếu vậy, thưa tuanluumd, những thành tích đó hoàn toàn không liên quan tới lời ý nghiã của phát biểu đầu tiên của tuanluumd. Chúng kệch cỡm (déplacé) dù thuộc ý kiến minh định.
Đề nghị tuanluumd xét lại lối diễn đạt của mình. Đề nghị lập lại về paragraph nói về TNH: tuanluumd cần nói rõ ràng: nhiệm vụ gì? ai giao cho ai?
Minh định,
Bài viết của tác giả Hồ Phú Bông nói về một người, tôi có nhận xét cũng về người đó, hai trường hợp tôi viện dẫn cũng về người đó. Tôi chưa bao giờ có ý kiến về sự kiện (event) ở đây.
Những ai cho rằng tôi sẽ “ngồi rung đùi để xem sự kiện” thì phải tự xét về khả năng đọc và hiểu của mình.
Tôi và nhiều người khác, không có sự chọn lựa chỉ vì được sinh ra ở đó, có cả ông Đào Hiếu, được thừa hưởng một nền giáo dục không đến nỗi, khi so sánh với các nước trên thế giới, phải lấy làm xấu hổ và chúng tôi đã thi hành bổn phận công dân để đền đáp lại xã hội đã cung cấp nền giáo dục đó. Tôi và nhiều người khác, không có ông Đào Hiếu, đã trả giá đắt, rất nhiều khi quá đắt cho sự tham gia đó.
Nay thì tôi đã có sự chọn lựa, đã giơ tay thề bảo vệ hiến pháp và quyền lợi của quốc gia, tôi sẽ không từ nan khi thi hành bổn phận công dân cho xứ sở tôi khi được gọi đến. Truyền thống của chúng tôi từ trước tới nay là không bao giờ ngồi khoanh tay ngồi nhìn những sự kiện xảy ra trên thế giới mà trái với đạo lý, điều mà những người cực đoan, có cả ông Đào Hiếu, đã cho rằng làm nhiệm vụ xen đầm quốc tế.
Tôi biết Đào Hiếu đã ‘cô đơn’ khi chọn con đường cho mình đi bên ‘lề trái’. Tôi biết anh lạc đường, khi muốn quay lại chỉ thấy những ‘đấu trường’. Tuy nhiên chưa phải là mạt lộ. Hãy tìm con đường khác vì anh có ngòi bút và có những người ái mộ tác phẩm của anh. Thời buổi này nhà văn nào chả cô đơn, xét cho cùng cô đơn còn hơn cô thế. Tự nhiên tôi lại nhớ ‘cô bé’ họ Lê vì tôi đã có thời đi qua những năm tháng lạnh lẽo cô đơn của vùng Thanh Nghệ Tĩnh.
Những “Bà Mẹ Anh Hùng” ngày xưa nay đã và đang chết già trong nỗi cô đơn. Họ đã nhờ từng miếng ăn, miếng đái, miếng iả từ những đứa con của Ngụy ngày nào. Họ đã chấp nhận số phận đơn côi, không một lời thở than, đừng nói gì đến giọng dao to buá lớn!
Để biện bạch cho bất kỳ hành động đáng trách nào thì dùng chữ CÓ THỂ. Để an tâm rung đùi ngồi xem cảnh khổ của đồng bào thì dùng chữ BIẾT ĐÂU. Đó là thứ đạo đức mới của “trí thức” hôm nay vậy. Than ôi!
Xin nói thêm: thứ đạo đức này được bảo chứng bởi cái gọi là “logic”!
Tin về chùa Bát Nhã, Lâm Đồng
http://www.rfi.fr/vietnamien/actu/articles/117/article_5035.asp
lưu ý sự kiện “20 người võ trang dao gậy đe dọa tăng ni, thúc giục họ phải rời tu viện”.
Nhiệm vụ của một xã hội văn minh và những người sống trong xã hội văn minh là phải cưú giúp những người lâm vào hiểm nghèo; hoặc dấn thân hơn như bác sĩ Bernard Kouchner, đồng sáng lập Medecins sans Frontieres (tổ chức được Nobel hòa bình, 1999) và Medecins du Monde: “chứng nhân và căm phẫn” là một bổn phận.
Trước đe dọa và lời kêu cứu, nếu phải ngậm miệng, im lặng; hoặc nhợt nhạt, thờ ơ, thì điều tối thiểu mà một người văn minh cần làm là “give the benefit of the doubt”, thay vì bâng quơ một cách ác ý “Nhưng biết đâu lại có một nhiệm vụ mới được giao thì sao? sau khi cho nếm vài đòn dằn mặt”, và yên chí rung đùi ngồi xem một cách dã man.
tuanluumd cần nói rõ ràng: nhiệm vụ gì? ai giao cho ai?
Đã nói đến đấu trường thì nhất định phải có đổ máu,chưa đạt được trình độ để được gọi là đấu sĩ, Gladiator, thì sự so sánh như thế có thể gọi là “nổ” quá không?
Đây chỉ là màn trình diễn của ban Tùng Lâm với kịch bản Trăm Hoa Đua Nở ,mới, nhưng khán gỉa thưa thớt quá nên phải kéo màn sớm mà thôi!
Người ta sẽ không lập lại lỗi lầm để có một trường hợp Thích Nhất Hạnh thứ hai,hào quang sáng chói vuột khỏi tầm kiểm sóat của handler nên đành phải dùng đòn hạ đẳng để triệt. Nhưng biết đâu lại có một nhiệm vụ mới được giao thì sao? sau khi cho nếm vài đòn dằn mặt.
Chúng ta cứ yên chí rung đùi ngồi xem, chàng sẽ không bao giờ cô đơn, ngược lại sẽ có một vị trí an nhàn ngồi hưởng bạc, giống như Huỳnh Tấn Mẫm với vị trí ở hội chử thập đỏ đầy tiền của các NGO,sau khi hòan thành phi vụ lừa dối các bà mẹ bàn cờ (công khai là 400 lượng vàng thời 1980).