Thưa ông Thanh Bình và thưa ông Dương Phẩm,

Có lẽ cả hai ông đều phải cố đọc bài viết của tôi. Nhưng tôi nghĩ mỗi người có một góc nhìn riêng của mình dù cho là nông cạn hay sâu sắc. Bài viết của tôi hay ý kiến của tôi cũng không ngoại lệ.

“Ẩn ngữ” mà tôi muốn nói là “Con Người”. Với tất cả những gì bao quanh nó, vui buồn, yêu ghét, hận thù, hỉ xả, nông cạn, sâu sắc, ăn, mặc, ở, ngủ và cả đi vệ sinh nữa… Đó mới chính là những điều gần con người nhất. Nói ra hay suy nghĩ điều gì lớn lao, cao thâm thì rốt cuộc cũng phải quay về với những sự thật trần trụi thường ngày phải không ạ? Cá nhân tôi có lần bị đau thần kinh tọa, đau đến mức không đi được, công việc vệ sinh cũng vô cùng khó khăn. Đến lúc khỏi bệnh, đi lại bình thường, tôi mới thấy đôi chân của mình đáng quý biết bao, mới biết rằng được đi vệ sinh một cách bình thường là hạnh phúc biết bao. Ấy vậy mà trước kia, khi khỏe mạnh tôi chưa bao giờ suy nghĩ thật nhiều về nó. Hóa ra chính trong bản thân mình còn có nhiều “ẩn ngữ” kỳ diệu từ những điều giản đơn đến thế. Tôi thấy, nhiều khi muốn hiểu chính mình cũng không phải dễ.

Con người có phải một ẩn ngữ không? Tôi chỉ gợi nên suy nghĩ đó thôi, chẳng muốn và cũng chẳng thể “giải quyết” được một điều gì, nhất là chỉ qua một bài viết. Bài viết của tôi cũng trên tinh thần đó.

Tuy nhiên đã là một góc nhìn, ai cũng có quyền cung cấp góc nhìn ấy, nhưng đừng bắt người khác phải nhìn giống mình. Trong bài viết, tôi có nói ra cái điều cá nhân tôi “mong muốn”. Xin nhấn mạnh đó là “mong muốn”. Và dĩ nhiên mong muốn của tôi không giống với mong muốn của ông Trần Văn Tích và cũng có lẽ càng không giống mong muốn của ông Thanh Bình và ông Dương Phẩm. Cách nhìn của tôi và mong muốn cũng của riêng tôi thôi. Tôi không dám khuyến khích ai mong muốn giống như tôi thì tôi cũng không muốn ai áp đặt cái mong muốn của họ vào mong muốn của tôi.

Tôi mong khi các ông phê bình cái mong muốn của tôi thì hãy đọc lại điều mà tôi đã nói trong bài: “Mọi suy nghĩ đều có thể rất thừa thãi khi sự việc không hề diễn ra theo trật tự mong muốn của mình...” Đó là một nỗi khổ của con người (cầu bất đắc khổ), nhưng xin đừng vì “cái khổ” ấy mà giết chết mong muốn của mình, vì con người thì phải mong muốn thôi. Có lẽ cả mong muốn của tôi và cả mong muốn của ông Trần Văn Tích lẫn mong muốn của các ông đều có thể xảy ra hoặc không xảy ra. Và nếu có một mong muốn nào đó không giống với mong muốn của tôi thì tôi cũng đành chịu, vì “mong muốn” vốn dĩ là một thì tương lai, khó có thể tranh luận (đúng – sai) với nó được. Tôi nghĩ mong ước của tôi cũng là biểu hiện của một cái ham (tham), nhưng chưa đến nỗi tột bực.

Tôi là một công dân Việt Nam, tôi tự hào về điều đó, chắc cũng chẳng có gì sai. Tôi không có đảng mà cũng chẳng có một quyền lợi chính trị gì. Tôi chỉ có một phương tiện là những gì tôi đang có để phục vụ cho việc ăn, mặc, ngủ, ở…, sống với những người thân chung quanh mình và viết bài cộng tác trên talawas.

Nếu mọi mong muốn đều trở thành hiện thực thì chắc thế gian này không có kẻ nào phải chết và cũng chẳng có người nào sống cả.

Còn điều gì tôi viết rất nông cạn về nước Mỹ hay về một điều gì đó thì xin các ông hay độc giả talawas bổ sung cho sâu sắc thêm. Được vậy thì cả tôi và người đọc trên talawas càng được hiểu thêm một cái mà vốn mình biết chưa đầy đủ.

Xin cảm ơn!

Đọc qua một vài ý kiến, tôi thấy có nhiều nhận xét về cụm "chống cộng mút mùa"(CCMM), trong đó ông (bà) Mai Da còn phân biệt nó với "chống cộng cuồng tín" (CCCT).

Nếu gạt sang bên CCCT, là thái độ của một loại đầu óc cực đoan, suốt ngày chửi bới chụp mũ, úp nồi lên đầu người khác, thì một số vị ở đây khuyên nên có sự "lựa chọn dứt khoát" giữa bên CCMM và những bên... còn lại. Tức là lề đường đã được các vị vạch ra rồi, một đi với các vị, hai là chết với các vị chứ đừng có đi... giữa đường. (Tôi định dùng từ "cấm" nhưng thiết nghĩ các vị chưa tới cái thời nắm quyền (dẫu cái thời ấy đã xa), nên nghĩ cũng chưa đến lúc dùng.)

Vâng, sự phân chia ranh giới chống cộng rất "dứt khoát" chứ không có "ậm à ậm ừ như mấy người "dở dở ương ương" kia. Chỉ có điều những điều mà các vị cố chứng minh, cổ súy (CCMM) không biết khi nào mới thành công thật sự. Dù đêm đêm tôi cũng cố tưởng tượng ra một thiên đường khác như các vị mô tả. Nhưng nếu vậy thì nói như ông Trương Công Khanh, ước mơ chỉ là ước mơ. Hay như Đào Hiếu mơ mãi rồi cũng... "lạc đường". Chứ cũng chưa đến nỗi trần trùi trụi như trên tờ OCregister.com:

"All their lives until this day, they're stuck in that mentality. They think if they chant those empty slogans often enough they will get the support they need to bully others here in the US, and surprisingly they did succeed. That proves one thing. There're a lot of ignorant people in the US' population too.

Do you protestors realize how ignorant it sounds to utilize and accuse someone of being a communist in today's world? It's outdated and clearly demonstrates your lack of education."

“… các nhà tư tưởng, các triết gia, văn nghệ sĩ… và cả công chúng có tri thức của châu Âu bị chấn động khi vị ‘chủ soái’ của thuyết hiện sinh - J. P. Sartre - nhà văn nổi tiếng khắp thế giới chủ động đưa lời mời ‘tranh luận’ với triết gia người Việt Nam: Trần Ðức Thảo”.

“… Sau vì môn đồ của J. P. Sartre hậm hực đã tung tin đồn thất thiệt với báo chí rằng cuộc tranh luận đã bị triết gia Việt Nam phá hỏng. Để bảo vệ quan điểm và uy tín của mình, Trần Đức Thảo buộc lòng phải lên tiếng đề nghị cho in bản tốc ký cuộc tranh luận. Lúc này cả châu Âu bàng hoàng hiểu rằng Trần Ðức Thảo chính là người chiến thắng.”

Ở trên là những dòng viết của ông Kiều Mai Sơn trong bài “Triết gia Trần Ðức Thảo: thơm mãi cỏ Khang Thành”. Những lời tương tự về Tiến sĩ Trần Đức Thảo thì tôi cũng đã đọc thấy nhiều nhưng chưa thấy văn bản chính ghi lại nội dung cuộc tranh luận (nếu có) giữa TS Thảo và Jean Paul Sartre. Vậy xin những quí vị đã viết những lời tương tự về TS Thảo hãy cho tôi biết văn bản đó được đăng tải ở đâu, sách báo nào hay trang mạng nào, làm ơn chỉ giùm. Tôi cũng mong có được danh sách các tác phẩm và bài viết của TS Thảo cùng với ngày và nơi công bố, xuất bản. Kính cám ơn.

Giả sử có cách nào thực hiện một cuộc thăm dò ý kiến nghiêm túc, tôi tin rằng số người Việt Nam ở trong nước đồng ý với các quan điểm của ông Trương Công Khanh trong bài "Còn có một ẩn ngữ" hoặc ít nhất cũng chia sẻ phần lớn các quan điểm đó sẽ lớn hơn rất nhiều số độc giả theo quan điểm ngược lại. Tôi cũng tin rằng ông Trương Công Khanh đã chân thành trình bày những suy tư của mình theo đúng niềm xác tín của mình ở thời điểm này. Vì thế tôi hi vọng nếu có tranh luận thì các quý vị tham gia không nên lập luận theo tinh thần gán ghép cho ông Trương những động cơ nào đó xa lạ với ông và cũng không nên vơ ngay chân lý hay chính nghĩa về phía mình. Nếu không thì khó tranh luận lắm.

Đọc bài viết "Còn có một ẩn ngữ" của ông Trương Công Khanh tôi thực sự không hiểu ông muốn biện hộ cho điều gì. Bài của ông tuy dài nhưng tôi vẫn cố đọc lại. Cuối cùng tôi đành phải nhận rằng điều ông muốn nói vẫn còn là một “ẩn ngữ”.

Tuy vậy, có một đoạn ông Trương Công Khanh viết rất rõ ý của mình: Nói đến mong ước của ông Trần Văn Tích, tôi hiểu được phần nào mong ước ấy của ông khi ông đang sống yên trong một xã hội phát triển và nhìn về quê hương với một con mắt khác. Còn tôi vẫn mang trong mình quốc tịch Việt Nam, tôi mong Việt Nam có một sự điều chỉnh lớn hơn trong đối nội cũng như đối ngoại, nhưng tôi không mong một sự thay đổi chế độ. Bởi muốn thay đổi một cái gì đó phải nghĩ kỹ lắm, nghĩ nhiều lắm, và không chỉ nghĩ cho mình thôi đâu mà còn phải nghĩ cho người, cho đồng bào, cho tương lai của dân tộc nữa.

Thưa ông Trương Công Khanh, một chế độ, nhất là một chế độ thuộc loại toàn trị, nếu muốn thay đổi thì phải có những sức bật mạnh mẽ lắm mới có thể nhổ rễ nó được. Những người cầm quyền trong chế độ đó không bao giờ tự thay đổi chế độ của mình. Chắc ông cũng đã chứng kiến tường tận cuộc đổi thay chế độ từ cộng sản sang tự do dân chủ ở Nga và các nước Đông Âu. Ở Việt Nam, nếu có một cuộc thay đổi như vậy cũng phải nhờ sức mạnh của một cuộc cách mạng “long trời lở đất”. Nếu phải suy nghĩ thì người dân Việt đang sống trong đất nước Việt Nam đã suy nghĩ và đã suy nghĩ đến uất ức vì những gì mình và đồng bào mình phải chịu đựng dưới một chế độ toàn trị như hiện nay. Vậy còn gì phải suy nghĩ nữa khi người dân có cơ hội được lựa chọn một chế độ khác hứa hẹn những điều tốt đẹp hơn cho đồng bào mình, cho tương lai của dân tộc mình?