talawas blog

Chuyên mục:

Phan Xuân Sinh – 41 năm sau: Mỹ Lai và Mậu Thân

25/08/2009 | 5:21 chiều | 6 Comments

Tác giả: Phan Xuân Sinh

Category: Chiến tranh Việt Nam
Thẻ: > >

Thiếu úy William Calley

Thiếu úy William Calley

Ngày 22/8/2009 trên website của BBC có bản tin mới nhất về vụ Mỹ Lai, Quảng Ngãi: Thiếu úy William Calley, chỉ huy một trung đội lính Mỹ hành quân vào Mỹ Lai trong thời kỳ chiến tranh leo thang 1968, ra lệnh sát hại hơn 500 thường dân Việt Nam. Trong một cuộc họp mặt tại câu lạc bộ Kiwanis Club tại Columus, Georgia, USA, theo BBC thuật lại, báo Columbus Ledger-Enquirer số ra tại Mỹ trích lời thiếu úy William Calley: “Mỗi ngày qua đi tôi cảm thấy hối hận với những gì đã xảy ra.”

Vụ thảm sát Mỹ Lai, Quảng Ngãi, 1968

Vụ thảm sát Mỹ Lai, Quảng Ngãi, 1968

Câu chuyện thương tâm xảy ra ngày 16 tháng Ba năm 1968, mọi người Việt Nam và cả thế giới phải sững sờ trước hành động dã man của một đơn vị tác chiến của quân đội Mỹ, được mệnh danh là văn minh mà hành xử một cách tàn nhẫn, phi nhân như vậy đối với người dân trong tay không có một tấc sắt. Khi sự việc khi xảy ra chỉ có một ít người biết tới. Nhưng đến năm 1971, khi các đài BBC, VOA… tường thuật đầy đủ trong phiên tòa xử chung thân William Calley thì tin này lan tràn khắp thế giới. Tôi còn nhớ hồi đó chúng tôi, những sĩ quan còn rất trẻ của quân đội miền Nam, nghe được tin này đã hết sức phẫn nộ, muốn tống cổ bọn Mỹ này đi cho rồi. Tự ái dân tộc làm cho tụi tôi điên tiết và lúc đó trong thâm tâm chúng tôi cũng có tâm trạng bài Mỹ.

Sau những lần hành quân vào những làng mạc dưới sự kiểm soát của quân Giải phóng, đơn vị chúng tôi cũng bị bắn từ trong làng ra, bị thương và thiệt mạng cũng có. Thế nhưng khi tiến vào làng, không thấy một đơn vị du kích hay chính quy nào cả, chỉ thấy đàn bà, ông bà già, trẻ con, hỏi người dân ở đó thì họ làm bộ lơ ngơ không biết gì. Tức cành hông nhưng không biết phải làm cách nào. Những người bộ đội bên kia được dân che chở và giấu kín, thế nhưng khi mình lầm lỡ bắn trả lại, chẳng may chết dân chúng, thì xem như thằng sĩ quan chỉ huy tàn đời. Cho nên không thằng nào dại gì lãnh cái búa vào đầu. Một cuộc chiến không có “mặt trận” để thư hùng cao thấp. Họ núp vào dân chúng, được sự che chở của dân nên họ chiến thắng là lẽ tất nhiên, không chối cãi được. Nên khi nghe tin về Mỹ Lai, tụi tôi cũng đoán rằng trò chơi này áp dụng với tụi tôi thì được, nhưng với thằng cha William Calley thì hắn như con chó điên cắn nát, tới đâu thì tới.

Sau 41 năm “Vụ thảm sát Mỹ Lai”, thiếu úy William Calley, từng là trung đội trưởng khi đi lính sang Việt Nam nói: “Tôi hối hận với những người Việt Nam bị giết hại, với gia đình của họ, với những người lính Mỹ tham chiến, và gia đình của họ. Tôi rất xin lỗi.” Lời nói của ông, ta chấp nhận hay không thì mọi việc cũng đã rồi, người dân Mỹ Lai cũng không thể sống lại. Tuy nhiên vẫn khen ông một câu là: “người có giáo dục”, ít ra cũng biết ôm cái ân hận suốt đời, biết việc làm của mình gây tang tóc đau thương cho biết bao nhiêu gia đình, gây tiếng xấu xa cho đồng đội. Di hại của ông trong lịch sử chiến tranh không tha thứ được.

Vụ thảm sát Mậu Thân, Huế 1968

Vụ thảm sát Mậu Thân, Huế 1968

Cũng cùng thời điểm này sau 41 năm (cũng từ 1968), “Vụ thảm sát Tết Mậu Thân tại Huế”, trong đó không phải là người ngoại quốc giết hàng ngàn dân vô tội ở Huế, mà chính là những anh em mình sát hại dân mình, thì không có một lời chính thức xin lỗi trước quốc dân. Chúng ta mở miệng ra là học đạo đức theo gương… “Người”, đạo đức cách mạng v.v… mà trước khi có những đạo đức gì đó xuất hiện, thì trước hết chúng ta phải có đạo đức làm người, mà đạo đức làm người không cho phép chúng ta yên lặng trước những lỗi lầm tày trời mà mình đã thực hiện mà không có một lời xin lỗi, nói lên sự hối hận, sự đáng tiếc. Có những người có chức, có quyền thời đó đã ra lệnh cho thuộc cấp trong vụ Mậu Thân, bây giờ sống phây phây, mỗi năm ăn mừng chiến thắng. Nghĩ cũng lạ thật.

Đứng trước hai sự việc “Mỹ Lai” và “Mậu Thân”, ta thấy mức độ trầm trọng khác nhau. Một bên thì lãnh mỗi người một viên đạn, chết tại chỗ. Còn một bên thì chính mình đào mồ cho mình, lãnh mỗi người một cán cuốc vào đầu. Sống, chết, ngất ngư đều thảy xuống hố, lấp đất lại. Tưởng tượng thôi chúng ta đã thấy rợn người, huống chi đây là sự thật. Không có thằng Tây, thằng Mỹ nào ở đây, mà anh em mình cả đấy thôi. Trong chuyện này, đụng tới anh em mình, sao tôi thấy líu lưỡi. Chơi chi trò giết người mệt nhọc của thời Trung cổ như vậy, không cho mỗi người một viên đạn như thằng cha William Calley cho bớt đau đớn thân xác người anh em mình. Té ra thằng Mỹ nó cũng còn có một chút xíu nhân bản.

“Ông phá vỡ sự im lặng sau khi nhận lời một người bạn đến phát biểu tại cuộc họp hàng tuần của một nhóm dân tại Câu lạc bộ Kiwanis Club, tổ chức tình nguyện hải ngoại của Hoa Kỳ.

Thời điểm xảy ra vụ thảm sát, người lính Mỹ đang thực hiện chiến dịch “tìm và diệt” nhằm loại trừ chiến đấu quân đối phương tại vùng được cho là có cảm tình với Việt Cộng.

Không tìm được kẻ thù, lính Mỹ thuộc Đại đội Charlie tập hợp dân làng và xả súng bắn họ.

Một năm sau khi tin Mỹ Lai xuất hiện trên báo Mỹ, vụ thảm sát đã làm giảm uy tín của quân đội Mỹ.

Nó trở thành bước ngoặt trong sự thay đổi của dư luận Mỹ về cuộc chiến Việt Nam.”

Con người ta đến một lúc nào đó phải nhìn nhận sự lầm lỗi. William Calley cũng vậy, 41 năm lúc nào cũng cảm thấy lương tâm mình cắn rứt, hối hận giày vò. Ông không còn chịu đựng được nữa, phải lên tiếng xin lỗi, để cho lòng mình dù không được thanh thản thì ít nhất cũng để cho mọi người biết rằng mình còn một chút tình người sót lại. Biết đau cái đau của những nạn nhân do mình gây ra, biết xấu hổ việc làm vô ý thức của mình, biết nói lên cho mọi người biết “mình là con người” để mọi người có thể xích lại gần hơn, còn trước đây người ta ghê tởm xa lánh.

Tha thứ cho ông hay không là do quyết định của mọi người, thế nhưng dù sao đi nữa William Calley cũng cho ta biết ông còn can đảm thốt lên tiếng kêu cầu cứu trung thực của lòng mình. Đó là lời “xin lỗi”.

22/8/2009

© 2009 Phan Xuân Sinh

© 2009 talawas blog

Bình luận

6 Comments (bài “Phan Xuân Sinh – 41 năm sau: Mỹ Lai và Mậu Thân”)

  1. Nguyễn Việt Thanh viết:

    Bác Huy,

    “Té ra thằng Mỹ nó cũng còn có một chút xíu nhân bản.” (PXS)

    Theo tôi hiểu, câu này tác giả Phạm Xuân Sinh viết trong context so sánh với cách hành xử của một đối tượng khác đối với một sự vụ-theo tác giả- là tương tự hay gần tương tự. Ví như nói, hai thằng Xoài, Mít đều là tội phạm, nhưng dù sao thằng Xoài vẫn còn chút lương tâm nào đó hơn thằng Mít vậy!

    Còn thú thật, tôi không biết, và không đủ tinh thần “rationalistic” để phán người Mỹ [nói chung] “nhân bản”, hay nhân bản hơn/kém người K-Ho, Ba-tu, Bana, Ê-Đê, Lào, Việt Nam, Trung Hoa, Anh, Pháp, Đức, Ý,etc, hay người dân tộc nào nhân bản hơn dân tộc nào.

  2. Phùng Tường Vân viết:

    Mỹ Lai và Lạng Sơn.

    Xin mời đọc:
    “Tôi từng đến Lạng Sơn 30 năm sau cái ngày mà bọn bành trướng Bắc Kinh trút pháo như mưa xuống thị xã Lạng Sơn. Liền sau đó là những người lính Trung Quốc mới hôm trước còn nở nụ cười thân thiện thì mờ sáng hôm sau tràn vào Lạng Sơn tay lăm lăm súng và xả đạn vào bất cứ cái gì động đậy di chuyển từ con gà, con chó đến các trẻ em đủ mọi lứa tuổi. Tôi nghẹn ngào đứng nhìn pháo đài Đồng Đăng nơi mà hàng trăm sinh mạng nhân dân Lạng Sơn từ bà già đến trẻ em trú ẩn tránh pháo Trung Quốc. Bom và pháo thì không có mắt nhưng những tên lính bộ binh của Hứa Thế Hữu thì mắt rất tinh tường và chuẩn xác: chúng thả từng chùm lựu đạn vào trong, máu và thịt người già trẻ em trộn nhào thành đống trong lòng pháo đài”.

    “Nói chi mấy cũng thừa”!

    “Những con sói chờ đợi miếng mồi thơm…” (THỜI SỰ/SPECTRUM)

  3. Dương Danh Huy viết:

    Té ra thằng Mỹ nó cũng còn có một chút xíu nhân bản.

    Theo thiển ý của tôi, Mỹ rất nhân bản, nhưng sự nhân bản đó không phải ở Calley như tác giả Phan Xuân Sinh khen ông này như trên, mà là ở những người sau:

    Phi công trực thăng Hugh Thompson kêu crew chief chĩa đại liên vào lính Mỹ để ngăn chặn việc tàn sát.

    Phóng viên Seymour Hersh khui vụ này ra.

    Công tố viên William G. Eckhardt.

    Và hệ thống, xã hội Mỹ cho phép Seymour Hersh và đòi hỏi William G. Eckhardt làm những điều trên.

    Còn nêu William Calley ra khen “nhân bản” thì tôi thấy chưa thuyết phục lắm.

  4. Dương Danh Huy viết:

    NYT: An Apology for My Lai, Four Decades Later
    By Robert Mackey

    August 24, 2009

    In an
    interview with NPR’s Robert Siegal on Friday (embedded below), Mr.
    Fleming said that Mr. Calley told the group “I did what they say I
    did,” but also maintained that he was following orders.

    The blogger who broke the story, Mr. McMichael, wrote that he asked Mr.
    Calley if obeying orders was really an excuse for the murders he
    committed. Mr. McMichael wrote:

    I asked him for his reaction to the notion that a soldier does not have
    to obey an unlawful order. In fact, to obey an unlawful order is to be
    unlawful yourself. He said, “I believe that is true. If you are asking
    why I did not stand up to them when I was given the orders, I will have
    to say that I was a 2nd Lieutenant getting orders from my commander and
    I followed them — foolishly, I guess.
    ” He said that was no excuse,
    just what happened.

    William G. Eckhardt, the chief prosecutor in the My Lai cases, who is
    now a professor of law at the University of Missouri-Kansas City, told
    The Lede on Monday, “I think we ought to be clear that his statement
    is incredibly self-serving.”
    Mr. Eckhardt said that “the best
    polygraphic evidence I had” indicated that Captain Ernest Medina, who
    was Mr. Calley’s commanding officer, did not issue an order for the
    platoon to execute civilians during the operation in My Lai.

    In an essay on the case published in 2000, Mr. Eckhardt wrote that
    Captain Medina, who was also charged with murder but ultimately
    acquitted, had “ordered his men to destroy all crops, to kill all
    livestock, to burn all houses, and to pollute the water wells of the
    village” but noted that there was “an important disagreement
    concerning his reported orders to kill non-combatants. Significantly, he
    gave no instructions for their segregation and safeguarding.”

    On Monday, Mr. Eckhardt told The Lede that even if an order to kill
    civilians had been issued, Mr. Calley was still responsible for more
    than 200 murders.

  5. tracy viết:

    Cuộc chiến đã qua hơn ba mươi năm vẫn để lại những vết thương chưa lành. Trong chuyến xuôi Nam mới đây, khi đi ngang qua Cai Lậy, tự dưng trong tôi hình ảnh các học sinh cấp một ngang tuổi tôi lúc ấy bị VC pháo kích chết hơn cả trăm em, rồi sau đó chiếc xe van đưa tôi qua vùng Ấp Bắc mà tôi được biết khi học sử sau 75 là nơi VNCH thua tan tành, bao nhiêu quân ‘ngụy’ bị ‘ta’ giết sạch sành sanh. Tự dưng tôi nhớ đến người bạn cùng tổ tại trường đại học Y Dược TPHCM năm xưa, chúng tôi những người không có lý lịch tốt chỉ biết ậm ừ cho qua trong những buổi thảo luận về chính trị thì anh Hoàng, con một liệt sĩ cách mạng đã phát biểu đại khái là làm người dân quê trong vùng chiến tại miền Nam thật khổ, ban ngày làm dân Cộng hoà, ban đêm làm dân Cộng sản, không còn cách nào khác. Còn có anh sinh viên từng làm bộ đội kể lại, sau trận chiến cả trung đoàn của anh trước khi đi B (tôi đoán phải vài ngàn người) khi tổng kết lại chỉ còn hai mạng sống sót. Mãi gần đây khi đọc quyển Giải Khăn Sô Cho Huế của Nhã Ca tôi mới thấy được tất cả cái chua xót cho người dân Huế, hàng ngàn người bị CS chôn sống trong đó có cả anh ruột của Ngô Kha là Ngô Du, một sĩ quan cấp thấp chứ không phải tướng Ngô Dzu như Hoàng Phủ Ngọc Phan trong bài viết gần đây, xúi giục ông tướng Ngô Dzu này đi tìm Liên Thành để hỏi tội. Mới đây, một chị bạn học cũ cũng là con liệt sĩ xuất hiện tại phòng mạch của tôi bên Mỹ cho biết chị và con trai vừa qua Mỹ để lập cuộc sống mới. Anh Hoàng cùng tổ của tôi năm xưa hiện giờ cùng vợ con bên Canada.

    Tôi tự hỏi những hy sinh từ cả hai phiá có ích gì cho đất nước Việt Nam hay không?

  6. Phạm Quang Tuấn viết:

    Mỹ Lai đâu phải chỉ có Calley? Anh ta chỉ là dê tế thần (duy nhất) để xoa dịu dư luận mà thôi, và cũng “tế” rất nhẹ nhàng. 79% dân Mỹ không đồng ý việc kết tội Calley, kể cả nhiều chính khách nổi tiếng như Jimmy Carter. Cuối cùng, Calley chỉ bị giam lỏng hơn ba năm. Và Mỹ Lai cũng không phải là trường hợp riêng lẻ mà chỉ là trường hợp bị khám phá (theo lời thú nhận của Colin Powell và nhiều quân nhân Mỹ khác).

  • talawas - Lời tạm biệt

  • Nói lời chia tay sau 9 năm tồn tại, chúng tôi thiết tha hi vọng vào sự ra đời của những mô hình báo chí và truyền thông mới, thực hiện bởi những người được trang bị những khả năng và phương tiện mà chúng tôi đã không thể có, với cùng một nhiệt thành phấn đấu cho một nền báo chí tự do cho Việt Nam… đọc tiếp >>>