talawas blog

Chuyên mục:

Đỗ Kh. – Thúy Nga Tehran, tôi là người Iran

04/07/2009 | 6:30 sáng | 2 Comments

Tác giả: Đỗ Kh.

Category: Chính trị - Xã hội, Thế giới
Thẻ: > > > > >

Iran bước vào một giai đoạn mới sau những tuần biến động bầu cử. Ông Mousavi thất cử vẫn còn đó, ra một tờ báo mới để thay thế tờ báo của ông đã bị đóng cửa và cho biết ông sẽ làm cho ra lẽ trong khuôn khổ của luật pháp và bất bạo động. So với sự cố sinh viên và thanh niên phản đối đàn áp báo chí 10 năm về trước thì lần này phong trào chống đối đã có một thay đổi lớn làm chuyển động chế độ thần quyền.

Họ có một lãnh tụ, Mir-Hosein “Cương Quyết” Mousavi, với chí ít là 32% số phiếu của cử tri, trong đó số nhiều là thành phần ôn hòa trước đây thờ ơ nhìn lịch sử lặng lờ uốn khúc quanh những lũy tre (nhìn lịch sử lặng lờ cuốn nhè nhẹ gió trên những con đường sa mạc). Thành phần này ý thức là họ đã bị ức hiếp khi phe bảo thủ không tuân thủ luật chơi do chính chế độ bày ra. Nếu bầu cử Tổng thống mà còn như vậy, thì bầu cử Quốc hội tới (2012) sẽ ra sao?

Trên sân đã ăn gian, trọng tài lại không công bằng. Khi can thiệp vào kết quả, Lãnh đạo Tối cao Khamenei đã làm mất vai trò cha già đáng kính của mình để mà con yêu con ghét. Vị trí của ông không còn được tối cao như trước nữa, ông bớt đi xứng đáng khiến cả vị trí này cũng vậy và có thể trong những tháng tới sẽ được thay thế bằng một Ủy ban Tối cao vài ba lãnh đạo chung một chiếu. Chế độ thần quyền vẫn còn tồn tại sau giông bão này nhưng nó đã làm tuột đâu đó mất Mệnh Trời.

Một yếu tố khác, lần này có thể chiếm đến trên 50% dân số chứ không phải chỉ là 32%, là sự xuất hiện và tham gia của phụ nữ. Đây là thành phần cũng ý thức ít nhiều là họ bị chế độ ức hiếp, tuy như đã có dịp đề cập, số phận của họ so với phụ nữ Ảrập ở cạnh bên rất đáng được thèm thuồng. Phụ nữ Iran dịp này đã xuống đường ném đá, mà ai cũng biết, phụ nữ mà nổi giận thì sợ lắm! Đây là một cô đuổi cả theo công an mà đá vì có lẽ cô nghĩ là đàn ông nào cũng như là chồng hay là bạn trai của cô cả, muốn đá thế nào thì đá nhưng mà công an thì cũng như mọi đàn ông thôi, sợ vợ mình chứ không sợ vợ người.

Phụ nữ Iran dịp này đã xuống đường để lãnh đạn. Một Neda nhanh chóng trở thành biểu tượng của quần chúng chống đối. Cô không hẳn thuộc một chiều hướng hay một đảng phái nhất định, cũng không có thành tích gì ghê gớm kiểu làm cháy kho xăng hay đánh bom người. Nhưng cô là con gái, người yêu, là chị là em và là bạn của mọi người, một thiếu nữ có lúc tóc nhuộm vàng như muôn ngàn, tươi cười trên những tấm ảnh gia đình, ôm bạn trai hay là ôm bố chứ không quấn khăn khẩu hiệu, cầm súng mặt đằng đằng nhìn vào lịch sử như chân dung để lại của các nữ quyết tử Hamas. Neda là của chúng ta và ở Iran ra ngõ có thể gặp, khó quên sao một cặp mắt trợn trừng.

Chương trình Thúy Nga Tehran được mở đầu bằng bài hát Sar Umad Zemestoon (Mùa đông đã chấm dứt), một điệu nhạc dân gian được Ủy ban Vận động Mousavi đổi lời mới. Mở đầu là cựu Tổng thống “Đổi mới” Khatami. 1:07 thấp thóang ảnh của Thủ tướng Mossadeq, nhà Quốc gia chủ nghĩa bị CIA lật đổ năm 1953. 1:11 là Khomeini, người đưa Mousavi lên và che chở ông trong 8 năm Thủ tướng thời chiến. 3:07 là những ảnh Mousavi thời sinh viên hoạt động chống quân chủ, dáng rất “Che”. Video này nhắc lại, ông Mousavi không phải mới bật từ đâu ra hay là một Lech Walesa đối lập. 4:25 là phu nhân, bà Rahnavard phát biểu.

Bài hát này du dương nhưng ngược với tựa, mùa đông đã hết mà nghe như là đám ma thì tâm sự buồn, nỗi buồn thất cử là phải rồi. Khán giả Việt, nghe lần thứ nhì là đã có thể hát theo điệp khúc “Cun-cùn-cùn” và “Dzôn-dzôn-dzồn”.

Jon Bon Jovi (vỗ tay) thì chúng ta đều biết, và ông trình bày nhạc phẩm cực kỳ nổi tiếng  Stand by me (vỗ tay và reo hò) cùng với ca sĩ Andy Maladian (vỗ tay và huýt gió)  bằng song ngữ (Anh-Farsi), thu ngày 24.6.2009 để ủng hộ phong trào.

Phút giải trí có duyên, xin kể một câu chuyện hài, tất nhiên là Iran. Thấy một bầy cáo đang bỏ chạy người qua đường (đây là đường rừng) bèn chặn một con lại và hỏi han việc gì vậy. Chú cáo bảo, Vua vừa ra lệnh giết hết những con cáo nào có ba hòn dái! Thế chú mày có ba hòn hả? Không, tôi chỉ có hai thôi, nhưng họ giết trước rồi họ mới đếm sau!

Chương trình nào cũng có lúc hướng về quá khứ, dành cho khán giả từ 50 trở lên ,đây là nữ danh ca Joan Baez lại xuất hiện 40 năm sau Woodstock, ngồi trong bếp nhà quấn khăn choàng xanh lá cây mà hát We shall overcome! (đoạn lời Farsi do Phạm Duy chuyển ngữ) .

Nếu các bạn chưa ngủ gật, thì có thể xem tiếp phim kỷ niệm sinh nhật Thái tử Reza trong thập niên 70, có lẽ 1976 khi ông 16 tuổi, hay là 17 chứ không phải vào năm 1978, khi bố ông mới vừa ra lệnh cho quân đội nổ súng vào quần chúng, giết 88 người biểu tình thì cắt bánh cũng nghẹn trong cổ họng. Năm 1980, sau khi gia đình ông đã bị đuổi khỏi nước, phi công chiến đấu cơ phản lực này đã xin đầu quân Cộng hòa Hồi giáo trước nạn ngoại xâm Iraq để chứng tỏ là tinh thần dân tộc của ông cao hơn tinh thần hoàng tộc nhưng lại không được chấp nhận. Xin một tràng pháo tay (buồn)!

Lịch sử cận đại của Iran, Lịch sử của chúng ta được trình bày ở đây dưới điệu rock-rap. Xin khán giả cảnh giác, đây là một nhóm cực tả lòi đuôi ngay từ những nốt đầu khi sử dụng El Pueblo unido jamas sera vencido của ban nhạc Quilapayun (Chile, 1973).

“Quần chúng đoàn kết sẽ không bao giờ bị đánh bại” là một thứ “Quốc tế ca” của các phong trào tranh đấu, không những ở châu Mỹ La tinh mà còn có các phiên bản lời Tagalog (Philippines) hay cả Farsi (Barpakhiz-azjakan-bana-yeka-kheakhand!) Này cô Kỳ Duyên có biết ” Hamishe ta barande shodan” là gì không? Đó là câu nói nổi tiếng của một ông nhiều râu người Argentina từng hành nghề bác sĩ tiền tuyến và gặt mía hậu phương tại Cuba. Cô Kỳ Duyên chắc là không biết rồi, người Iran cũng nhiều râu không kém, nên dịch câu “Hasta la victoria siempre” từ tiếng Tây Ban Nha, có nghĩa là đến khi nào thắng mới thôi, hay như là các cụ ta đã nói trước cả họ nhiều thế kỷ, khi nào ù tổ tôm thì mới đứng dậy.

“Lịch sử của chúng ta” được phụ đề Anh ngữ, chửi hết mọi người, từ vua Shah đến Khomeini, rồi Rafsanjani, Khatami cũng chửi nốt, không hiểu lập trường  đầu đuôi thế nào và bọn này (MEK, Mujahidin e Khalq) muốn gì? Lúc chót lại dùng Linkin Park (?) nhưng nghe cũng… được (phần nhạc cũng như phần chửi).

Cuộc vui nào cũng có lúc hết, và trước khi hẹn gặp lại các bạn ở Thúy Nga Tehran lần tới (vì chuyện này chưa thể hết và còn dài) xin kết thúc bằng một sáng tác mới của tổ hợp nghệ sĩ Freedom Glory Project viết bởi Johnny B. và hát với Raam của ban Hypernova. Đây là một bài hát rất hay, không ngờ là người Iran lại có đủ trình độ để làm một bài hát như vậy. Freedom, Glory, Be Our Name cũng có thể tải về mp3 và ở đây hình HD (High Definition). Ca từ để tập hát karaoke ở đây.

Hẹn gặp lại, mùa hè vẫn còn xanh!

Bình luận

2 Comments (bài “Đỗ Kh. – Thúy Nga Tehran, tôi là người Iran”)

  1. […] thôi, nhưng họ giết trước rồi họ mới đếm sau! ̣̣̣̣̣̣̣̣̣̣̣Cámơn anh Đỗ Kh. leave a comment « Iran: Freedom, Glory, Be […]

  2. Hà Minh viết:

    Ông Đỗ Kh. viết: “…Đó là câu nói nổi tiếng của một ông nhiều râu người Argentina từng hành nghề bác sĩ tiền tuyến và gặt mía hậu phương tại Cuba. Cô Kỳ Duyên chắc là không biết rồi, người Iran cũng nhiều râu không kém, nên dịch câu “Hasta la victoria siempre” từ tiếng Tây Ban Nha, có nghĩa là đến khi nào thắng mới thôi,…” thì tôi lại thấy bài viết của ông có hơi hướng: “Duyên Dáng Iran 2009” hơn là “Thúy Nga Tehran”,… vì câu “ranh ngôn” của ông “bác sỹ” rậm râu rất giống câu thơ của anh Sáu Thọ “nâng bi” anh Ba Duẫn (chú ý dấu ngã chứ không phải dấu hỏi) xuân 1978 gì đó: “Anh dặn ra đi thắng mới về,…Lời anh là cả lời non nước…”
    (có khác chăng là bác sỹ rậm râu sau này bị đồng chí của mình cho … phát vãng còn ngược lại ở vùng rừng rậm nhiệt đới khác kết thúc có hậu hơn: y tá “chăn ong” sau này thành … tể tướng)

  • talawas - Lời tạm biệt

  • Nói lời chia tay sau 9 năm tồn tại, chúng tôi thiết tha hi vọng vào sự ra đời của những mô hình báo chí và truyền thông mới, thực hiện bởi những người được trang bị những khả năng và phương tiện mà chúng tôi đã không thể có, với cùng một nhiệt thành phấn đấu cho một nền báo chí tự do cho Việt Nam… đọc tiếp >>>