Nguyễn Ðăng Thường – Nhắn và nhìn
20/10/2010 | 5:34 sáng | 8 Comments
Category: Sáng tác
nhắn
đại lễ chưa ra đi
đại lũ lại kéo về
đại lễ đã ra tới biển lớn
đại lũ cũng tràn lên đất liền
huế là thơ
hay huế là lụt?
ai có thồ xe về chơi thôn vĩ
nhớ đèo theo vài trăm chục thùng mì
nhìn
thượng đế có mắt
nhưng không nhìn
thượng đế ko muốn xét lại bản án
trong vườn địa đàng
phật tổ có mắt
nhưng ko nhìn
phật tổ đã vĩnh viễn xa lìa
dương thế
em tôi ưa đứng
nhìn trời xanh xanh
anh tôi hay ngồi
nhìn đất đen đen
ngồi nằm đứng
mở mắt hay nhắm mắt
dân đen chỉ thấy
một cuộc đời xám ngắt
© 2010 Nguyễn Đăng Thường
© 2010 talawas
Bình luận
8 Comments (bài “Nguyễn Ðăng Thường – Nhắn và nhìn”)
1. Tôi nói về giải 2 của bài thơ: Đức Dalai Lama nói có vô lượng phật , có vô lượng hữu tình, có vô lượng thế giới và kinh sách nói có vài Big Bang. Kinh Lăng già nói – Xa lìa chấp đoạn thường | Pháp thế gian như mộng |Trí chẳng trụ hữu vô | Mà khởi tâm đại bi.
Và Lăng già cũng nói: không có Phật Niết bàn | không có Niết bàn Phật.
Nói vắn tắt, đức Phật nói, bạn xem các hiện tượng ngoại giới, nội tâm: 1. thật; 2. không thật; 3. thật và không thật; 4. chẳng thật cũng chẳng không thật. —thì cả trong 4 trường hợp ấy bạn vẫn khởi tâm đại bi (compassion) là tâm cứu khổ để làm giảm bớt đau thương cho hữu tình.
2. Osho (1931-1990) nói ở Tây phương người ta gọi Phật là Great Thinker (Đại Tư Tưởng Gia). Nhưng ở Ấn Độ không ai gọi ngài là Great Thinker; người ta gọi ngài là Seer (Giác giả). Ngài Long Thọ nói (Trung luậnXXIV, 40); Ai quán sâu sắc đúng đắn duyên khởi sẽ, thật sự, quán sâu sắc đúng đắn sự đau khổ phổ quát [=mọi nơi, mọi thời], sự sinh khởi của nó, sự hoàn toàn chấm dứt của nó, và con đường đến Bồ đề [=giác].
Nói vắn hơn thì thấy Duyên khởi (Relational Origination) thì thấy Khổ, Tập, Diệt, Đạo.
Nói thế nghĩa là nhìn vào đời sống người Việt trong nước hiện nay, tỉ dụ, những hình ảnh trong bài thơ Nhìn, hoặc đọc báo thấy cảnh ra cánh đồng bắt dẫn trẻ con vào phòng thi, phát bài, bắt chép và bắt đỗ tốt nghiệp lớp 9 thì thấy Duyên khởi, Khổ, Tập, Diệt, Đạo. Còn thấy mà chẳng làm gì cả , thì đạo phật chẳng gọi là thấy.
3. Đệ tử hỏi Osho rằng sao mà thế giới có nhiều problem quá, nào chiến tranh, đói khổ, bất công, … thì Osho trả lời “thế giới không có problem, you are problem”. Đúng thế, nhà thơ Nguyễn Đăng Thường thân mến, các độc giả talawas thân mến, và tôi thân mến—you are problem. [you= I, me, myself].
Khi nói “you are problem cũng là nói đến Hamlet trong đoạn thơ “To be, or not to be? That is the question –……” (35 lines)
Và bài thơ Hamlet của Doctor Zhivago (thơ Boris Pasternak): [Rất mong nhà thơ Nguyễn Đăng Thường dịch 35 lines nói trên và bài thơ Hamlet trong Doctor Zhivago]
Hamlet
Tiếng ồn vừa tắt. Tôi bước ra sàn diễn.
Tựa lưng vào khung cửa,
Tôi nắm bắt trong tiếng vọng xa xăm
Điều sẽ xảy ra thời tôi sống.
Bóng đêm hướng vào tôi
Bằng ngàn chiếc ống nhòm đặt trên trục
Nếu có thể, Cha ơi
Hãy mang chén đắng này ngang qua chỗ con
Tôi yêu ý định ngang ngược của Người
Và bằng lòng sắm vai này.
Nhưng bây giờ đang là vở khác,
Nên hãy cho tôi nghỉ lần này
Nhưng việc dàn cảnh đã được tính kĩ
Và không sao đảo ngược cuối chặng đường
Tôi một mình, tất cả chìm trong thói đạo đức giả
Sống trọn cuộc đời đâu phải chuyện chơi
(Lê Khánh Trường dịch từ bản Nga văn)
Chuyện lũ lụt mỗi năm. Nhưng mực nước cao thấp là do mưa lớn hay nhỏ, nặng hay nhẹ hay là do tại mỗi chúng ta đã gieo nhân giờ gặt quả.Trước khi đổ lỗi, than trời trách đất thì ta cố gắng làm một điều như người Thiên Chúa giáo hay làm, là nhìn lại lỗi của ta trước đã
– Lỗi tại tôi, lỗi tại tôi mọi đàng.
Chứ chúng ta đừng nói vu vơ kiểu
– Không phải tại anh, cũng chẳng phải tại em, tại Trời xui khiến nên chúng mình xa nhau. Ra cớ sự thì đổ tại Trời
Nước ta chuyện bức xúc quá nhiều. Ở đây, tôi chỉ đưa ra một ví dụ nhỏ.
Ai phá rừng? Chính tất cả những người dân Việt cả đấy thôi.
Nguyên nhân xa, gần. Chúng ta thử nghiệm mà xem. Đừng đổ thừa hãy nhìn lại chúng ta đi, đấm ngực và suy ngẫm
– Lỗi tại tôi, lỗi tại tôi mọi đàng.
”Bầm ơi có rét không bầm….?
Trực thăng con cưỡi, con quăng thùng mì…
Lũ này đã ăn mhằm gì…
Chưa bằng đại hội, nhiệm kỳ đang chờ con…!!
“ngồi nằm đứng
mở mắt hay nhắm mắt
dân đen chỉ thấy
một cuộc đời xám ngắt” (Nguyễn Đăng Thường)
Khi tổ quốc
đã nằm trọn trong bàn tay
của những người không tim
không óc
không một phút giây
trằn trọc
vì tương lai đất nước
không chút đớn đau vì đất biển tổ tiên lọt vào tay giặc
không xúc động khi đồng bào bị ngoại bang giết chóc
thì em ơi
dù em có nằm đứng hay ngồi
dù mệt thở hồng hộc
dù ôm mặt khóc
hay ngước mặt nhìn lên bầu trời
em chỉ thấy
tổ quốc ta một mầu xám ngắt
em chỉ nghe
quê hương rền vang tiếng khóc
của những dân oan mất nhà mất đất
em chỉ thấy
khắp nơi
đầu rừng cuối biển
mọc ra những sân golf
những cánh rừng do Tàu trồng trọt
làm giàu cho quý tộc đỏ
em chỉ nghe
tiếng kêu than mất rừng
của người anh em đồng bào sắc tộc
bị đuổi xua tàn khốc
để giặc Tàu vào đào xới bô xít
em chỉ biết nhắm mắt cúi đầu chấp nhận
những hố bùn đỏ khổng lồ
chạy ngút ngàn khắp mặt rừng Tây nguyên
đỏ rực màu máu nhuốm đầy chất độc
treo lơ lửng
trên đầu tương lai dân tộc
Ôi ! tổ quốc
hai tiếng quen thân nay đã trở thành xa cách
vì còn đâu nữa quê hương
khi giặc Tàu đã nắm đầu nắm tóc
bọn tự xưng là lãnh đạo
của tổ quốc hôm nay
em nhìn quanh
không còn gì
ngoài bầu trời xám xịt
của tổ quốc oan khiên
ngày tàn tận tuyệt.
“…em tôi ưa đứng
nhìn trời xanh xanh
anh tôi hay ngồi
nhìn đất đen đen
ngồi nằm đứng
mở mắt hay nhắm mắt
dân đen chỉ thấy
một cuộc đời xám ngắt”(Nguyễn Đăng Thường)
Hôm nay tôi lại được “thưởng thức” một bài thơ rất “hiện thực CHXHCNVN” của bác Thường. Xin cám ơn bác Thường. Tiện đây, xin mạn phép bác Thường “lấy làm của riêng” ý và tứ thơ của bác, để tôi sáng tác thêm một câu về “nằm” cho đủ bộ “ngồi nằm đứng” như thế này:
“…em tôi ưa đứng
nhìn trời xanh xanh
anh tôi hay ngồi
nhìn đất đen đen
bác tôi phải nằm
nhìn trần… gian dối
ngồi nằm đứng
mở mắt hay nhắm mắt
dân đen chỉ thấy
một cuộc đời xám ngắt”
Con người hay phàn nàn Thượng Đế, Trời, Phật khi gặp nan đề trong đời sống, ít khi nào xét lại cái nhìn của mình đối với các Đấng đó khi mọi chuyện hanh thông, tốt đẹp.
Trời hành cơn lụt mỗi năm ở miền Trung là chuyện bình thường từ xưa đến nay, nhưng sau năm 1975 thì cái bình thường đó lại có nhiều cái bất bình thường như lũ lụt càng ngày càng gây thiệt hại nhiều hơn, mực nước lụt càng ngày càng cao, nước lụt tràn về càng ngày càng nhanh làm cho nhiều người chạy không kịp lụt.
Cứ đến mùa lụt là tôi lại nhớ đến rừng thông Thiên An ở Huế. Vào năm 2001, tôi có dịp về Huế thăm lại nơi chốn cũ, có ghé qua thăm rừng thông Thiên An nơi chúng tôi thường có dịp đi cắm trại vào cuối tuần, thì thấy nhà nước Thành phố Huế đang xây dựng một khu ăn chơi giải trí ngay trong rừng thông, tôi thấy xe ủi, xe tải đang làm việc trong rừng. Về lại Canada, tôi đọc báo thấy linh mục giám đốc dòng Thiên An, dòng sở hữu khu rừng thông ở Huế lên tiếng phản đối chính quyền Huế về việc xây dựng khu giải trí ngay rừng thông, ông đưa ra các vấn đề bảo vệ về môi trường sinh thái, và nêu rõ tính chiến lược của rừng trong việc ngăn chặn lũ lụt tràn về nhanh. Hơn thế nữa, ông còn trưng ra bằng chứng sỡ hữu đất rừng của nhà dòng. Câu trả lời là các việc tôi đã chứng kiến, họ vẫn cứ làm và cho việc sở hữu rừng của dòng là sai trái không có cơ sở pháp lý của nhà nước Việt Nam.
Theo tôi được biết thêm, là chính quyền Huế còn được sự ủng hộ của nhiều người dân Huế vì tạo ra công ăn việc làm cho người dân lao động nghèo, và chỗ ăn chơi cho những người có tiền và là nơi phục vụ du lịch là điểm chính yếu của chính quyền Huế. Đúng là thấy cái lợi trước mắt mà quên cái hại ngàn đời sau lưng thì chỉ có những lãnh đạo giỏi, biết thương dân yêu nước mới có thể nhận ra được mà thôi. Tôi hỏi chuyện trận lũ năm 1999 thì nghe anh chàng tài xế taxi kể sau trận lụt kinh hoàng đó, chính quyền Huế lại bày đặt đăng đàn cúng bái thần thánh, cầu xin đừng cho lụt lội nữa. Dù mê tín, nhưng cho đến năm 2001 thì không thấy trận lụt lớn nào như thế nữa làm cho nhiều người dân Huế đã mê tín lại càng u mê thêm.
Về lại Canada, mỗi năm lại nghe quyên góp trợ giúp lũ lụt là tôi lại nhớ đến rừng thông Thiên An, và không chỉ rừng thông Thiên An mà còn biết bao khu rừng khác ở miền Trung kể cả những khu rừng nguyên sinh ngàn năm đang bị tàn phá nặng nề để làm cho các đại gia đất Việt ngày càng giàu hơn, ăn chơi sành điệu hơn và tổ chức các lễ hội càng ngày càng to hơn.
Đất nước ta rừng vàng biển bạc mà, tuy rừng và biển thì càng ngày càng mất dần. Nhưng biết làm gì hơn đây !!!
huế là thơ
hay huế là lụt?
Không thể chỉ nhìn và nhắn về xứ Huế của thơ. Truyền thông đưa tin: “ Thiệt hại nặng nề nhất là Hà Tĩnh với 12 huyện thị bị ngập đến nóc nhà .
“Chính quyền địa phương hôm nay cho biết số người chết lên đến 41 người và hiện công tác tìm kiếm 15 hành khách một chiếc xe đò bị lũ cuốn ở Hà Tĩnh trên một đoạn sông Lam từ Bãi Cồn đến Bến Thủy dài 4 km. Tuy nhiên do mực nước vẫn còn cao nên công việc tìm kiếm xe và người rất khó khăn.
Trên bộ, tuyến đường sắt xuyên Việt và Quốc lộ 1A, quốc lộ 7 và 8 có nhiều đoạn bị tê liệt do bị ngập hơn 1m. Một bản báo cáo của Ủy ban chỉ đạo phòng chống thiên tai cho biết đến hôm nay có 183 xã tại Hà Tĩnh, 113 xã ở Nghệ An và 25 xã ở Quảng Bình bị ngập”.
(RFI: http://www.viet.rfi.fr/viet-nam/20101019-quang-binh-ha-tinh-nghe-an-van-chim-trong-bien-nuoc-tuyen-duong-bo-xuyen-viet-bi-g )