James Hookway – Ở Việt Nam, nhà nước “làm bạn” với các bạn
06/10/2010 | 5:36 sáng | 5 Comments
Category: Báo chí - Truyền thông
Thẻ: kiểm duyệt internet > mạng go Việt Nam
Hoài Phi dịch
Hà Nội – Internet đặt ra thách thức đối với tất cả các chế độ độc tài trên toàn thế giới.[1] Nhưng giới lãnh đạo Việt Nam nghĩ rằng họ đã tìm ra cách thuần hóa nó – bằng cách khai trương mạng thân thiện với cộng sản để đối lại các mạng liên kết xã hội được ưa chuộng như Facebook.
Đó là mạng go.vn; Tập đoàn Đa truyền thông Việt Nam (VMC) do nhà nước quản lý khai trương bản thử nghiệm mạng này đúng vào ngày 19 tháng 5, sinh nhật của anh hùng cách mạng Hồ Chí Minh. Go.vn có những tính năng quen thuộc với người đã quen “tag” (báo cho bạn bè), “poke” (chọc) và “defriend” (bỏ ai đó ra khỏi danh sách bạn bè): Mọi người có thể đưa ảnh lên, kết nối với bạn bè và nhắn tin qua lại trên mạng.
Với mạng kết nối xã hội này, Việt Nam nhằm mục đích thu hút giới trẻ, chẳng hạn sinh viên trong các tiệm café Internet.
Cái bẫy ở đây là người dùng phải trình tên họ và số chứng minh thư do chính phủ cấp trước khi họ có thể truy cập vào mạng. Bộ phận an ninh giám sát các website ở Việt Nam, nơi nền chuyên chính độc đảng độc tài thẳng tay trừng trị các nhà bất đồng chính kiến.
Mạng go.vn đánh dấu bước ngoặt chiến thuật của các ủy viên Bộ Chính trị của Hà Nội, những người có xu hướng muốn đóng cửa mọi trang web chỉ trích họ. Trong năm vừa qua, nhà cầm quyền đã bỏ tù các blogger bất đồng chính kiến và cố chặn trang mạng Facebook để ngăn các tư tưởng lật đổ phát tán trên mạng.
Trong một bài viết mới đây trên go.vn, Bộ trưởng Bộ Thông tin & Truyền thông Lê Doãn Hợp tuyên bố go.vn là lựa chọn “đáng tin cậy” so với các trang nước ngoài. “Chúng ta sẵn sàng cạnh tranh lành mạnh,” ông cổ vũ giới trẻ vị thành niên Việt Nam vào go.vn tìm kiếm “văn hóa, giá trị và lợi ích”.
Nhưng các bài viết ban đầu về cuộc đời của nhà anh hùng cách mạng Hồ Chí Minh và của các vị tướng nổi tiếng không giúp go.vn thu hút thành viên. Để tránh lối mòn kế hoạch năm năm kiểu Liên xô của Việt Nam, ban quản trị trang mạng đang tăng gia vị để go.vn hấp dẫn hơn.
Tại các văn phòng trang trọng trưng ảnh chủ tịch đầu tiên của Việt Nam thường được biết với cách gọi trìu mến là Bác Hồ, khoảng 400 nhân viên với độ tuổi trung bình là 26 đang làm việc để diệt bọ trong các phần mềm trên trang mạng và cài đặt thêm nội dung, ông Phan Anh Tuấn, phó giám đốc bộ phận đa truyền thông mạng cho biết.
Ban điều hành đã đưa lên mạng một số bài thi tiếng Anh trực tuyến và game được nhà nước cho phép, trong đó có cả một trò chơi bạo lực cho nhiều game thủ, với nội dung là một nhóm chiến binh chiến đấu ngăn chặn sự lan tràn của chủ nghĩa tư bản toàn cầu. Các tin tức gần đây trên go.vn bao gồm tin về các cuộc thi hoa hậu địa phương, về ngư dân ở South Carolina đánh bắt được một con cá có bộ răng giống người, và tin về tình báo Anh đã từng thử nghiệm chế tạo mực vô hình từ tinh trùng.
Bộ trưởng thông tin Lê Doãn Hợp dự đoán là vào năm 2015, go.vn sẽ thu hút được khoảng 40 triệu người – một nửa trong dân số 85 triệu người của Việt Nam.
Nhưng để giành được sự tán đồng của tầng lớp trẻ và ngày càng thông thạo về công nghệ không dễ. Phố phường Hà Nội tràn ngập tiệm Internet nhỏ xíu, nơi các chuyên gia sử dụng que hàn và tăm tre để bẻ khóa iPhone của Apple và các thiết bị khác, giúp chủ nhân của chúng có thể sử dụng bất kỳ mạng điện thoại nào mà họ thích. Thống kê của Google cho thấy những lệnh tìm có nội dung “bẻ khóa” – một thuật ngữ có liên quan chặt chẽ với việc đột nhập vào các phần mềm được bảo vệ – xuất phát từ Việt Nam nhiều hơn bất cứ nước nào khác trên thế giới.
Một số người Việt tìm cách đi vòng rào cản chặn Facebook bằng cách sử dụng các cầu nối trung gian (proxy server) hoặc thay đổi cài đặt trong máy tính. Những người khác phát động chiến dịch trên mạng tẩy chay các trang web địa phương như go.vn bất chấp những thay đổi trang này đang tiến hành. “Hãy làm cho “go” biến đi” là nội dung của một tin nhắn trên mạng.
Nhiều người Việt nhún vai khi được hỏi về go.vn. “Thậm chí tôi không biết là nó tồn tại,” Phạm Thành Công, sinh viên năm thứ tư khoa lý tại Đại học Bách khoa cho biết; Công đang đợi đến lượt mình để chơi trò bắn-chúng-nó-đi trên mạng tại một quán cà phê Internet ngoài phố.
Chính những người sử dụng mạng như Công là đối tượng mà go.vn muốn thu hút. Phó giám đốc bộ phận đa truyền thông Tuấn nói ông hy vọng trang mạng này sẽ thu hút được lượng thành viên lớn trong số các game thủ cuồng nhiệt của Việt Nam bằng cách cung cấp một số trò chơi được họ ưa chuộng với giá rẻ và dễ truy cập. “Đây là nền tảng vững chắc cho chúng tôi,” ông Tuấn cho biết. Bản thân ông năm nay mới 33 tuổi.
Việc Việt Nam đề xướng sáng tạo ra các cổng điện tử thân thiện với chính quyền cho thấy sự bất an của nhà nước trước tốc độ mà Internet đang đe dọa các phương tiện truyền thông được kiểm duyệt chặt chẽ khác ở nước này như truyền hình và báo chí. Việt Nam ghi nhận có 26 triệu người sử dụng Internet vào tháng Tám – tăng 18% so với cùng kỳ năm ngoái, và là một trong những tỉ lệ tăng nhanh nhất tại các nước đang phát triển.
Vào tháng Ba, các kỹ thuật viên an ninh của Google và công ty an ninh máy tính McAfee thông báo họ tìm ra các phần mềm độc hại rõ ràng được sử dụng để do thám các nhà bất đồng chính kiến và đánh sập các trang mạng của họ. Chính phủ Việt Nam bác bỏ việc đứng sau các cuộc tấn công trên mạng, và không trả lời các yêu cầu bình luận về việc chặn Facebook.
Vào thời điểm đó, Facebook tuyên bố rằng “chúng tôi rất lấy làm thất vọng nếu người sử dụng ở bất kỳ nước nào gặp khó khăn khi truy cập Facebook.”
Theo các quan chức chính phủ, hệ thống mạng giết-Facebook của Việt Nam [go.vn-ND] là đầu tư trên mạng lớn nhất của nước này tính đến nay, mặc dù họ không cho biết đã tiêu tốn bao nhiêu để xây dựng mạng này; họ cũng không cho biết đã có bao nhiêu người đã đăng ký vào mạng để xem.
Ông Tuấn cũng hy vọng sẽ nhận được phản hồi từ một số người sử dụng để cải tiến trang web. Nhưng những gì người sử dụng thực sự đang nghĩ có thể đến chậm hơn mong muốn của ông Tuấn. Ông cho biết, “Cho đến nay, vẫn chưa có nhiều phản hồi.”
Nguyen Anh Thu từ Hà Nội có đóng góp cho bài báo này.
Từ Cộng đồng Nhật ký (Journal Community):
Kevin Trump – Tôi thử vào trang web của họ, nhưng tốc độ truyền cực kỳ chậm. Có thể họ cần cải tiến bandwidth (dải tần số) và capacity (dung tích).
David Richman – Bởi vì có quá nhiều tường lửa an ninh và quá nhiều trạm giám sát. Nhiều dải tần số và dung tích lớn hơn cũng sẽ không giúp cho tốc độ truyền nhanh hơn được; đó là nút thắt cổ chai.
Nguồn: “In Vietnam, State ‘Friends’ You”, The Wall Street Journal, 4.10.2010
Bản tiếng Việt © 2010 talawas
[1] Mời độc giả tham khảo bản “lược thuật” bài báo này trên trang go.vn: “Mạng Việt Nam Go.vn lên Wall Street Journal” trong đó có đoạn, “Internet đặt ra thách thức đối với các chế độ cầm quyền trên khắp thế giới. Nhưng các nhà lãnh đạo Việt Nam nghĩ họ đã tìm ra một cách mới để khuất phục nó – bằng cách tung ra câu trả lời của chính mình cho các mạng xã hội như Facebook”.
Bình luận
5 Comments (bài “James Hookway – Ở Việt Nam, nhà nước “làm bạn” với các bạn”)
[…] – James Hookway: Ở Việt Nam, nhà nước “làm bạn” với các bạn (talawas) – “Internet đặt ra thách thức đối với tất cả các chế độ độc tài trên […]
[…] ra thách thức đối với tất cả các chế độ độc tài trên toàn thế giới.[1] Nhưng giới lãnh đạo Việt Nam nghĩ rằng họ đã tìm ra cách thuần hóa nó – […]
[…] – James Hookway: Ở Việt Nam, nhà nước “làm bạn” với các bạn (talawas) – “Internet đặt ra thách thức đối với tất cả các chế độ độc tài trên […]
[…] James Hookway: Ở Việt Nam, nhà nước “làm bạn” với các bạn — (talawas). “Internet đặt ra thách thức đối với tất cả các chế độ độc tài trên […]
[…] ra thách thức đối với tất cả các chế độ độc tài trên toàn thế giới.[1] Nhưng giới lãnh đạo Việt Nam nghĩ rằng họ đã tìm ra cách thuần hóa nó – […]