Khánh Ly – Bên đời hiu quạnh
25/02/2010 | 12:52 chiều | 5 Comments
Category: Thời sự / Spectrum
Trang Viet-Studies của ông Trần Hữu Dũng giới thiệu tuỳ bút “Bên đời hưu quạnh” của ca sĩ Khánh Ly. Bài viết có đoạn,
“Sau mùa Xuân năm 75, đồn rằng tất cả nhạc vàng đều bị thiêu huỷ, ai giữ trong nhà như giữ đồ quốc cấm. Sách, truyện cũng cùng chung số phận. Phim ảnh dù bị hủy hoại cũng còn những bản phụ ở nước ngoài. Mọi người bị lùa đi học tập cải tạo không hứa hẹn ngày trở về. Ca nhạc sĩ bắt buộc phải trình diện gọi là bồi dưỡng chính trị. Những tà áo xanh, đỏ rực rỡ bỗng nhiên biến mất, chỉ còn quần đen áo cánh trắng hoặc nâu cho đúng với tôn chỉ cách mạng. Bao nhiêu khuôn mặt xinh đẹp, nổi tiếng của Sài Gòn nay e dè nhìn nhau như thăm hỏi… Họ nói cái gì thế nhỉ… Người nói cứ nói, người ngồi nghe như vịt nghe sấm, lòng thì cứ như đi đẩu, đi đâu. Nghĩ đến bạn bè ai đi thoát, ai kẹt lại… cái gì đã xảy ra cho SàiGòn… cái người đang giảng giải cái gọi là Chủ Nghĩa Xã Hội kia là ai, ở đâu ra thế… tất cả bàng hoàng hoặc lo âu. Lo cho mình thì ít, cho gia đình thì nhiều bởi đa số ca nhạc sĩ đều có con em cha chồng là quân nhân, là có… nợ máu với nhân dân. Đã gọi là nợ thì phải trả nhưng trả thế nào đây?
Thật ra thì các ca nhạc sĩ không bị đày ải quá lâu với những chương trình bồi dưỡng chính trị. Họ khổ vì bị cấm hát. Suốt mấy năm trời cả miền Nam đều phải nghe một loại nhạc, một kiểu hát cùng một giọng giống nhau.”
Tác giả cũng đặt câu hỏi,
“Việt Nam trên 70 triệu người, có bao nhiêu nhạc sĩ sáng tác và những bài hát của họ giờ đi về đâu. Nhà nước vốn kỵ nhạc vàng, đốt sạch hết nhạc vàng năm 75 sao giờ đây lại cho… chim bay tùm lum, lại than nghèo chí chạp, lại khuyến khích nhạc sĩ lấy nhạc Thái Lan, Hồng Kông, Đại Hàn, Nhật Bản… viết lời Việt làm thành của mình, toàn những lời thương mây khóc gió, yêu thương vung vít.Tuổi trẻ Việt Nam bây giờ được quyền… bỏ học đi hát karaoke, không cần thi vẫn đậu. Cả nước được quyền xem phim bộ và nghe nhạc vàng… Là tại sao?”
Bình luận
5 Comments (bài “Khánh Ly – Bên đời hiu quạnh”)
Ở liên kết sau đây cũn tưởng niệm cố nhạc sĩ tài hoa Trúc Phương nữa.
http://www.poetryvisualized.com/media/3329/Thi_i_ca_C_nhc_s_Trc_Phng/
Xin vào để nhớ về Trúc Phương, nhạc sĩ nạn nhân cuả CHXHCNVN
http://www.poetryvisualized.com/media/2354/Truc_Phuong-Weekend_Afternoon-Chieu_Cuoi_Tuan/
“Đất nước thống nhất rồi, anh không đủ vui hay sao mà phải tự chọn cho mình một niềm vui?” (Khánh Ly)
Cám ơn ca sĩ Khánh Ly đã cho chúng ta một bài viết thật hay, nói lên cảm nghĩ của chị. Bài viết của Khánh Ly là một tiếng nói chứng nhân (un vibrant témoignage) hùng hồn, có uy tín, về sự thất bại của chủ nghĩa Cộng Sản và của chính sách cai trị của nhà nước Việt Nam từ ngày họ chiến thắng miền Nam.
Thất bại vì tuy có hơn 70 triệu người dân (trong nước), việc sáng tác âm nhạc so ra rất ít và không đủ gây ấn tượng bằng sự sản xuất những bài nhạc vừa phóng khoáng vừa đầy tình tự dân tộc (tỉ dụ như bài Con Đường VN của nhạc sĩ Trúc Hồ & Anh Bằng) của chỉ có vỏn vẹn 3 triệu người VN ở hải ngoại.
Ta hãy đọc tiếp những gì ca sĩ Khánh Ly viết : …”Nghe đi. Nghe “Ta Hát Tình Thương Về Biển Đông” của Trúc Hồ – Trầm Tử Thiêng để thấy tấm lòng Việt Nam ở Hải Ngoại lớn lao, bao dung và nhân hậu biết bao nhiêu. Nhạc hay là nhạc đến rồi ở lại trong lòng chúng ta.”…Thật thế, chủ nghĩa xã hội và cách cai trị tàn ác của ĐCSVN đã làm tan nát tiềm năng sáng tác của cả một dân tộc. Khi người dân thiếu ăn và lúc nào cũng nơm nớp lo sợ (công an) thì khả năng sáng tác cũng tắt ngấm vì còn phải lo tranh đấu để sống.
Hơn thế nữa, chính sách trả thù dân miền Nam sau 1975 đã gây ra một vết thương lớn cho rất nhiều người. Ngày nào vết thương này chưa được chữa lành, ngày đó tôi nghĩ khả năng sáng tác ở VN vẫn sẽ còn bị giới hạn.
Tuy nhiên chắc cũng nhờ vào vết thương này mà ca sĩ nhạc sĩ VN ở hải ngoại tìm về được với nhau và tìm được nhiều cơ hội để cùng nói lên những thổn thức của mình. Thổn thức của những người đã bị ức hiếp, của những người đã mất mát rất nhiều (như Trịnh Hội đã có lần dùng từ này trong khi về thăm mộ Nguyễn Trung Cang). Và có một điều đáng được ghi thêm là nhờ vào những công trình đóng góp rất đáng kể của Thúy Nga Paris By Bight, của Asia, của Vân Sơn cũng như của rất nhiều buổi trình diễn nhạc thính phòng và hoà âm có giá trị ở hải ngoại mà chúng ta tìm lại được những khuôn mặt đầy tình người. Tìm lại được một thuở xa xưa nào đó và nơi đó dân miền Nam, mặc dù sống trong chiến tranh nghiệt ngã, đã có “những sáng tác đầy sáng tạo và đẹp đẽ” như lời kết luận của chị Khánh Ly.
Xin lỗi, tôi nói thẳng: chủ nghĩa Cộng Sản đã bị chết từ lúc xuất hiện khái niệm “kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa” rồi.
Không có gạo làm sao xay được bột, làm sao để gột nên bột nên hồ???!!! Không có cơm làm sao chơi cách mạng tiếp????!!!
Trong giới ca sĩ trước 75, tìm được một người có ý thức chính trị mà tôi cho là đúng đắn như chị Khánh Ly đã là khó. Tìm được một người vừa có ý thức chính trị như thế mà lại vừa tự nguyện trình làng (publicize) cái ý thức và sự chọn lựa riêng tư đó của mình qua một bài tùy bút như thế quả là còn khó hơn bội phần.
Đó là chưa kể sức viết của chị rất “dài hơi”, và cách diễn đạt của chị rất “có hồn” như nhiều lúc chị hát vậy! Đọc rất là lôi cuốn như chuyện dịch “Bố Già” của Ngọc Thứ Lang!
Một bông hồng cho chị Khánh Ly!
Tuy nhiên về khía cạnh chuyên môn, trong lãnh vực trường ốc và việc đào tạo ca sĩ, khi chị đổ cho trường ốc là culprit của một vài tai họa trầm trọng và tiêu biểu (?) trong nghệ thuật ca hát, như chị viết:”Trường lớp có cái hay mà cũng có cái dở và cái sai lại quá lớn (nhấn mạnh của tôi). Chẳng còn biết ai là ai mặc dù họ hát vững, kỹ thuật cao, chất giọng tốt và khoẻ nhưng mà ai mới được chứ.”, thì chị có nhiều phần cảm tính quá chăng? Bởi vì, một cách đại thể về lý thuyết, trường lớp tự nó chẳng có tội tình gì cả (“không thầy đố mày làm nên”, như ông bà ta thường nói), vấn đề còn lại là ở sự thực hành cá biệt: cái trường (thổ tả) nào mà thôi, và hệ thống giáo dục, xã hội… xoay quanh nó, vân vân…
Tôi thành thực nói ra đây là tôi đang nghĩ xem là chị có thành kiến, nếu không muốn nói là có phần nào đó có ác cảm với trường ốc chăng, mặc dù trong toàn bài chị vẫn cho thấy là chị vẫn đánh giá cao nó? Chị có như thế với trường ốc không thôi hay là sao? Trong phần trích dẫn trên, tôi đọc thấy cái câu “mà ai mới được chứ” (nhấn mạnh của tôi), và câu tiếp theo “Cái… là ai… mới quan trọng” là một cái gì giống như là một lời kêu gào phát sinh từ một uất ức hay ẩn ức gì đây?
Trong một đơn vị tác chiến quân đội miền Nam trước kia, theo tôi biết, một thượng sĩ già hay thượng sĩ trẻ, đi từ lính lên, có thể chỉ huy một trung đội; theo bảng cấp số, chức vụ này là của một chuẩn úy hay thiếu úy được đào tạo bài bản từ quân trường đào tạo sĩ quan. Nhưng một thượng sĩ già hay trẻ chỉ giữ được tới chức vụ đó là đụng plafond nếu không được lên hàng sĩ quan, trong khi chuẩn úy, thiếu úy có thể tiến xa hơn rất nhiều…